DULKADİR BEYLİĞİ VE DİĞER TÜRKMENLER HAKKINDA ÖNEMLİ BİR KAYNAK: İBN BAHADIR’IN VEKÂYİ‘ ET-TÜRKMÂN ADLI ESERİ

İbn Bahadır tarafından kaleme alınan Vekâyi‘ et-Türkmân, Dulkadir Beyliği ve diğer Türkmenler hakkında önemli bilgiler veren bazı ana kaynaklardan derlenen bilgilerle oluşturulan bir eserdir. Aynı zamanda eser, başta Memlûkler olmak üzere Osmanlılar ve Timurlular hakkında da önemli bilgiler verir. Vekâyi‘ et-Türkmân, h.850 (m.1446/1447) yılına kadar gelen Türkmenlerle ilgili 58 yıllık olayları, İbn Hacer ve el-Aynî tarihleri ile diğer tarihçilerin eserlerinden derleyerek ihtiva eder. Dolayısıyla eser, Türkmenler hakkında derli toplu malumat veren mühim bir kaynaktır. Fakat bu önemine rağmen Vekâyi‘et-Türkmân hem gereğince tanınmamış hem de yeterince istifade edilmemiş bir eserdir. Bu durumun en önemli nedenlerinden biri, eserin Arapça olması ve Arapça kaynakları kullanan tarihçilerin az olmasıdır. Diğer bir nedense eserin el yazma nüshasının henüz tahkikinin yapılmamış olması hem de Türkçeye tercüme edilmemiş olmasıdır. Eser bir taraftan Güney Doğu Anadolu ve Kuzey Suriye’deki Türkmenler hakkında önemli bir kaynak, diğer taraftan dönemin Orta Doğu coğrafyasında hâkimiyet tesis eden güçler hakkında da önemli bir kaynak mahiyetindedir. Bu bağlamda dönemin siyasi ve kültürel hayatının daha iyi anlaşılması adına Vekâyi‘ et-Türkmân önem arz eder. Bu çalışmada Dulkadir Beyliği ve diğer Türkmenler hakkında mühim bir kaynak hüviyetinde olan Vekâyi‘ et-Türkmân adlı derleme eser ele alınıp değerlendirilecektir. Buna ilaveten hem eserin müellifi İbn Bahadır hakkında bilgi verilecek hem de Vekâyi‘ et-Türkmân’ın konusu ve önemi üzerinde durulacaktır.