06 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremleri Sonrası Bölgeye Gönderilen Yardımların Koordinasyon Süreçlerinin İncelenmesi ve Değerlendirilmesi

Öz

06 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş’ta “Mw=7.7” ve “Mw=7.6” şiddetinde iki büyük deprem meydana gelmiştir. Depremler, 11 ilde yaygın bina göçmelerine ve muhtelif derecelerde yapı hasarlarına neden olmuştur. Bu çalışma, deprem sonrası bölgeye gönderilen yardımların dağıtım ve koordinasyon süreçlerine odaklanmaktadır. Çalışma, nitel bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Çalışma kapsamında “41” katılımcı ile görüşülmüştür. Saha görüşmeleri Adıyaman, Hatay ve Kahramanmaraş illerinde gerçekleştirilmiştir. Veriler, “afet öncesi”, “afet esnası”, “afet sonrası” süreçler ekseninde, “yardım”, “koordinasyon/organizasyon” ve “lojistik/depolama” temaları altında analiz edilmiş ve tartışılmıştır. Çalışma bulguları üzerinden; depreme yönelik belirli seviyede bir hazırlığın bulunduğu fakat afet alanının büyüklüğünün, ulaşımda yaşanan aksaklıkların, iletişim eksikliğinin ve yardımların düzensiz gelmesinin dağıtım ve koordinasyon süreçlerinde çeşitli sorunlara neden olduğu anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Afet
• Afet Yönetimi
• Kahramanmaraş Depremleri
• Koordinasyon
• Yardım

A Review and Evaluation of the Coordination Processes of Humanitarian Aid Sent After the Kahramanmaraş Earthquakes on February 6, 2023

Öz

On February 6, 2023, Kahramanmaraş experienced two significant earthquakes with magnitudes of "Mw=7.7" and "Mw=7.6". These seismic events resulted in widespread building collapses and varying degrees of structural damage across 11 provinces. This study is dedicated to examining the distribution and coordination processes of aid dispatched to the region in the aftermath of the earthquakes. It adopts a qualitative research design. Within the study's framework, interviews were conducted with a total of "41" participants. Field interviews took place in the provinces of Adıyaman, Hatay, and Kahramanmaraş. The collected data were analyzed and discussed with a focus on the themes of "humanitarian aid," "coordination/organization," and "logistics/storage," categorized across the stages of "pre-disaster," "during the disaster," and "post-disaster." The study's findings reveal that while there exists a certain level of preparedness for earthquakes, challenges such as the extensive disaster area, transportation issues, communication gaps, and the irregular arrival of aid contribute to various problems in the distribution and coordination processes.

Anahtar Kelimeler

• Coordination
• Disaster
• Disaster management
• Humanitarian aid
• Kahramanmaraş Earthquakes

Kaynakça

1. AFAD, 2014. TAMP Turkiye Afet Müdahale Planı, Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. Erişim adresi: https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/e_Kutuphane/Planlar/TAMP.pdf.
2. AFAD, 2019. AFAD Stratejik Plan 2019-2023, T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Ankara, Erişim adresi: https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/e_Kutuphane/Planlar/AFAD_2019_2023_STRATEJIK_PLAN.pdf.
3. AFAD, 2022. Açıklamalı Afet Yönetimi Terimleri Sözlüğü, T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Temmuz 2022. Erişim adresi: https://www.afad.gov.tr/aciklamali-afet-yonetimi-terimleri-sozlugu.
4. AFAD, 2023a. Kahramanmaraş’ta Meydana Gelen Depremler Hk. Basın Bülteni -34, Ankara, Erişim adresi: https://www.afad.gov.tr/kahramanmarasta-meydana-gelen-depremler-hk-34.
5. AFAD, 2023b. Vizyon, Misyon, Hakkında, T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Ankara, Erişim adresi: https://www.afad.gov.tr/vizyon-ve-misyon.
6. AFAD, 2023c. Arama Kurtarma AFAD Arama ve Kurtarma Teknisyeni Sayısına Yönelik İddialar - Basın Duyurusu, Ankara, Erişim adresi: https://afad.gov.tr/afad-arama-ve-kurtarma-teknisyeni-sayisina-yonelik-iddialar--basin-duyurusu
7. AFAD, 2023d. Kahramanmaraş’ta Meydana Gelen Depremler Hk. Basın Bülteni -27, Ankara, Erişim adresi: https://www.afad.gov.tr/kahramanmarasta-meydana-gelen-depremler-hkbasin-bulteni27.
8. Aktel M., 2015. 5902 Sayılı yasa ile Türkiye’de afet yönetiminde oluşan değişim, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (27).

9. Baltacı A., 2019. Nitel araştırma süreci: nitel bir araştırma nasıl yapılır?, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (AEÜSBED), 5(2), 368-388.
10. Barbarosoğlu G., Özdamar L., Çevik A., 2002. An interactive approach for hierarchical analysis of helicopter logistics in disaster relief operations, European Journal of Operational Resaarch, 140(1), 118-133.
11. Can İ., 2022. Afetler çağında sosyolojiyi yardıma çağırmak ya da afeti yeniden tanımlamanın gerekliliği üzerine, Tezkire (80), 9-29.
12. Corbin J., Strauss A., 2014. Basics of qualitative research, SAGE publications, California, U.S.A., 456 p.
13. Çoşkun A.M., 2021. Afet yönetimi ve karar destek sistemi (AYDES) üzerine bir çalışma, Kaytek Dergisi, 3(1), 61-80.
14. Creswell J.W., 2020. Nitel araştırma yöntemleri, Siyasal Kitabevi, Ankara, 368 s.
15. Çağlar T., 2020. Afet Yönetiminin Temel İlkeleri (İçinde: Farklı Boyutlarıyla Afet Yönetimi. Editörler: Yaman M., Çakır E., Nobel Akademi, Ankara, 266 s.), 5-23.
16. Ergünay O., 1996. Afet yönetimi nedir? Nasıl olmalıdır?, TÜBİTAK Deprem Sempozyumu, 15-16 Şubat 1996, Ankara-Türkiye. Erişim Adresi: https://www.academia.edu/1983074/Afet_Y%C3%B6netimi_Nedir.
17. Ergünay O., Polat G., Güler H.H., 2008. Afet Yönetimi ile İlgili Terimler Açıklamalı Sözlük. (İçinde: Afet Zararlarını Azaltmanın Temel İlkeleri. Editörler: Kadıoğlu M., Özdamar E., JICA Türkiye Ofisi, Ankara, 353 s.), 301-353.
18. Ertürkmen C., 2006., Afet yönetimi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı, Ankara, 139 s.
19. Geray C., 1977. Türkiye’de yıkım (afet) olayları karsısında önlemler ve örgütlenmeler, Amme İdaresi Dergisi, (10), 91-114.
20. Gürel E., Tat M., 2017. SWOT analysis: a theoretical review, The Journal of International Social Research, 10(51), 994-1006.
21. Kadıoğlu M., 2008. Modern, Bütünleşik Afet Yönetimin Temel İlkeleri. (İçinde: Afet Zararlarını Azaltmanın Temel İlkeleri. Editörler: Kadıoğlu M., Özdamar E., JICA Türkiye Ofisi, Ankara, 353 s.), 1-34.
22. Kadıoğlu M., 2011. Afet yönetimi: beklenilmeyeni beklemek, en kötüsünü yönetmek, T.C. Marmara Belediyeler Birliği Yayınları, İstanbul, 219 s.
23. Kılınç E., 2020., Afetlerde Kriz Yönetimi. (İçinde: Afet Sosyolojisi. Editör: Can İ., Çizgi Kitabevi, Konya, 368 s.), 351-362.
24. Kümbetoğlu B., 2005. Sosyolojide ve antropolojide niteliksel yöntem ve araştırma, Bağlam yayıncılık, İstanbul, 236 s.
25. McDonald R., 2003. Introduction to ratural and man-made disasters and their effect on buildings, Elsevier, Oxford, U.K., 257 p.
26. Onwuegbuzie A.J., Collins K.M., 2007. A typology of mixed methods sampling designs in social science research, The Qualitative Report 12(2), 281-316.
27. Özey R., 2006. Afetler coğrafyası, Aktif yayınevi, İstanbul, 304 s.
28. Quarantelli E.L., 1997. Ten criteria for evaluating the management of community disasters, Disasters 21(1), 39-56.
29. Sebatlı A., Çavdur F., 2019. Yardım malzemesi dağıtım operasyonlarının simülasyon ile analizi, Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University 34(4), 2079-2096.
30. Shaluf I.M., 2007. An overview on the technological disasters, Disaster Prevention and Management, 16(3), 380-390.
31. Sheu J.B., 2007. Challenges of emergency logistics management, Transportation Research Part E, 43 (6), 655-659.
32. Silverman D., 2018. Nitel verileri yorumlama, Pegem akademi, Ankara, 672 s.
33. Şenol C., 2020. “Türkiye’de Meydana Gelen Büyük Depremlerin Yerleşme ve Demografik Yapı Üzerindeki Etkileri (1927-2002), Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 2(4), 620-644.
34. Tuncer C.O., 2022. Kamu yönetimi bağlamında afet yönetiminde örnek bir uygulama: AYDES, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi (59), 158-180.
35. UNDRR, 2023. Sendai Framework Terminology on Disaster Risk Reduction, Geneva, Erişim Adresi: https://www.undrr.org/terminology/disaster.
36. Weichselgartner J., 2001. Disaster mitigation: the concept of vulnerability revisited, Disaster Prevention and Management 10(2), 85-94.
37. WHO/EHA, 2002. Disasters and Emergencies Definitions, Addis Ababa, Erişim Adresi: https://www.academia.edu/32677664/DISASTERS_and_EMERGENCIES_DEFINITIONS_Training_Package
38. Xu X., Qi Y., Hua Z., 2010. Forecasting demand of commodities after natural disasters, Expert Systems with Applications 37(6), 4313-4317.