Kırklareli Merkez İlçesindeki Afet Sonrası Geçici Barınma Alanlarının Entropi ve TOPSIS Yöntemleriyle Değerlendirilmesi

Öz

Türkiye jeolojik yapısı ve coğrafi konumu nedeniyle tarih boyunca çeşitli doğa kaynaklı afetlere sıkça maruz kalmış bir ülkedir. Deprem, sel, heyelan ve orman yangınları, Türkiye’de can ve mal kaybına neden olan ciddi tehditler arasında yer almaktadır. Bu tür afetlerin etkilerini en aza indirmek için etkin bir afet yönetim sistemi hayati öneme sahiptir. Geçici barınma alanlarının doğru planlanması, etkin yönetimi ve sürekli güncellenmesi, afet yönetiminin başarısı açısından vazgeçilmezdir. Deprem riski taşıyan ve belirli afet senaryolarında tehdit altında olan Kırklareli gibi bölgelerde, geçici barınma alanlarının etkinliği ve yeterliliği ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmesi gereken kritik bir konudur. Bu çalışmada, Kırklareli Merkez ilçesindeki geçici barınma alanlarının mevcut durumunu Entropi ve TOPSIS yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışma, barınma alanlarının etkin kullanımı hakkında bilgiler sunarak afet planlamasına katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Afet yönetimi
• Geçici barınma alanları
• Kırklareli
• Entropi
• TOPSIS

Evaluation of Post-Disaster Temporary Shelter Areas in the Merkez District of Kirklareli Using Entropy and TOPSIS Methods

Öz

Türkiye has historically been frequently exposed to various disasters due to its geological structure and geographical location. Earthquakes, floods, landslides, and wildfires are among the major threats causing significant loss of life and property in the country. To minimize the impact of such disasters, an effective disaster management system is of critical importance. The proper planning, efficient management, and continuous updating of temporary shelter areas are essential for the success of disaster management. In regions such as Kırklareli, which are at risk of earthquakes and vulnerable to specific disaster scenarios, the effectiveness and adequacy of temporary shelter areas must be comprehensively evaluated. In this study, the current status of temporary shelter areas in the Merkez District of Kırklareli has been evaluated using the Entropy and TOPSIS methods. The study contributes to disaster planning by providing insights into the effective utilization of shelter areas.

Anahtar Kelimeler

• Disaster management
• Temporary shelter areas
• Kirklareli
• Entropy
• TOPSIS

Kaynakça

1. AFAD, 2022. Açıklamalı Afet Terimleri Sözlüğü, T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Erişim adresi: https://www.afad.gov.tr/kitaplar.
2. Akpınar M.E., Nişancı Z.N., 2021. Analytical Hierarchy Process-Based Temporary Shelter Site Selection for Post-Disaster Emergency Situations, Istanbul Commerce University Journal of Social Sciences, 20(42), 1-15.
3. Arslan H.M., 2020. Afet Yönetimi Kapsamında Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Afet İstasyonlarının Optimum Yerleştirilmesi, Duzce Universitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 188-203.
4. Arslan B.E., Eren T., Güven E., 2023. Afet Durumunda Arama Kurtarma Malzemelerinin Sevkiyatı için İnsansız Hava Araçlarının Seçimi, Resilience, 7(2), 293-303.
5. Asoğlu I., Eren T., 2018. AHP, TOPSIS, PROMETHEE Yöntemleri ile Bir İşletme için Kargo Şirketi Seçimi, Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 8(16), 102-22.
6. Bahçivan S., 2024. Afet Yönetiminde Sosyal Medya, İnsansız Hava Araçları (Drone) ve Diğer Teknolojik Araçların Rolü, Strategic Public Management Journal, 10(17), 175-93.
7. Bayram B., Eren T., 2023. Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleriyle Afet Sonrası Geçici Depo Yeri Seçimi, Acil Yardım ve Afet Bilimi Dergisi, 3(2), 22-30.
8. Bitek D., Kuzgun N.N., Uludağ M., Kaya M.A., 2022. Afet Toplanma Alanlarının AFAD Kriterlerine Göre Değerlendirilmesi: Edirne Kent Merkezi Örneği, In 6th International Symposium on Natural Hazards and Disaster Management, 21-23 October 2022 (ISHAD2022 Bursa-Turkey).

9. Buyukkaracığan N., 2016. Turkiye’de Yerel Yönetimlerde Kriz ve Afet Yönetim Çalışmalarının Mevzuat Açısından Değerlendirilmesi, Selcuk Universitesi Sosyal ve Teknik Araştırmalar Dergisi, 12, 195-219.
10. Ekin E., Sarıkaya Z., 2021. AHP Tabanlı Topsis Yöntemi ile Afet Sonrası Acil Toplanma Alanlarının Belirlenmesine Yönelik Bir Uygulama, Sosyal Bilimler Araştirma Dergisi,10(3), 696-713.
11. Erdin H.E., Celik H.Z., Silaydin M.B., Partigoc N.S., 2023. The Determination of Criteria and Method for Social Infrastructure Areas as Gathering Areas in case of Disaster and Emergency Situations, Turk Deprem Arastirma Dergisi, 5(1), 1-21, https://doi.org/10.46464/tdad.1251998.
12. Erkan E.A., 2010. Afet Yönetiminde Risk Azaltma ve Turkiye’de Yaşanan Sorunlar, DPT Sosyal Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürluğü.
13. Gerdan S., Şen A., 2019. Afet ve Acil Durumlar İçin Belirlenmiş Toplanma Alanlarının Yeterliklerinin Değerlendirilmesi: İzmit Örneği, İdealkent, 10(28), 962-83.
14. Gerdan S., Şen A., 2020. Kocaeli/Başiskele İlçesi Afet ve Acil Durum Toplanma Alanlarının Yeterliliklerinin Değerlendirilmesi. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 8(2), 489-500.
15. Gül M., Yücesan M., Erdoğan M., 2022. Multi-Criteria Decision Analysis:Case Studies in Disaster Management, Boca Raton: CRC Press.
16. Güler E., Avcı S., Aladağ Z., 2021. Turkiye’de İllerin Deprem Hasar Görebilirlik Sıralamasında Çok Kriterli Karar Verme Tekniklerinin Başarısının Copeland Yöntemi ile Değerlendirilmesi. Journal of Industrial Engineering, 32(3), 414-37.
17. Günaydın A.S., Şahin İ.K., 2023. Afet Sonrası Toplanma Alanlarının Mevcut Durumunun İrdelenmesi: Malatya Kent Merkezi Örneği, Journal of Architectural Sciences and Applications, 8(2), 432-452.
18. Hwang C.L., Yoon K.S., 1981. Multiple Attribute Decision Making: Method and Applications, NY: Springer.
19. Kalkan M., 2022. Uşak Kentinde Belirlenen Afet ve Acil Durum Toplanma Alanlarının Yeterliklerinin Değerlendirilmesi, Resilience, 6(2), 269-85.
20. Kurada B., Tanrıverdi E., Şen M.F., Kılıç E.D., Yalçın D., 2023. Türkiye Afet Risklerinin Azaltılması Platformuna Genel Bakış, Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 10(1), 24-29.
21. Li X., Wang K., Liu L., Xin J., Yang H., Gao C., 2011. Application of the Entropy Weight and TOPSIS Method in Safety Evaluation of Coal Mines, Procedia Engineering, 26, 2085-91.
22. Nain A., Jain D., Trivedi A., 2024. Multi-Criteria Decision-Making Methods: Application in Humanitarian Operations, Benchmarking: An International Journal, 31(6), 2090-2128.
23. Opricovic S., Tzeng G.H., 2004. Compromise Solution by MCDM Methods: A Comparative Analysis of VIKOR and TOPSIS, European Journal of Operational Research, 156(2), 445-55.
24. Özdemir A., Şahinöz T., 2022. Toplumda Afet Farkındalığı Oluşturmaya Yönelik Kullanılan Araçlar: Nitel Bir Çalişma, Afet ve Risk Dergisi, 5(1), 78-93.
25. Özlemiş Ş., Eren T., 2024. Afet Sonrası Kullanılacak Geçici Barınma Alanlarının Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri Kullanılarak Seçilmesi Üzerine Bir Uygulama, Uluslararası Mühendislik Araştırma ve Geliştirme Dergisi, 16(2), 860-879.
26. Öztürk F., Kaya G.K., 2020. Afet Sonrasi Toplanma Alanlarinin PROMETHEE Metodu ile Degerlendirilmesi, Uludağ University Journal of The Faculty of Engineering, 1239-52.
27. Partigöç N.S., 2023. Afet Sonrası Toplanma Alanlarına Yönelik Kapasite Yeterliliğinin Değerlendirilmesi: Merkezefendi İlçesi (Denizli) Örneği, Afet ve Risk Dergisi, 6(1), 128-47.
28. Sahin S., 2019. The Disaster Management in Turkey and Goals of 2023, Turk. J. Earthq. Res., 1(2), 180-196.
29. T.C. Kırklareli Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü, 2021. İRAP İl Risk Azaltma Planı (Kırklareli), 150 s.
30. Tacnet J.M., Batton-Hubert M., Dezert J., 2010. A Two-Step Fusion Process for Multi-Criteria Decision Applied to Natural Hazards in Mountains, arXiv preprint arXiv:1005.0896, https://doi.org/10.48550/arXiv.1005.0896.
31. Triantaphyllou E., 2000. Multi-Criteria Decision Making Methods, In: Multi-criteria Decision Making Methods: A Comparative Study, Applied Optimization, 44, Springer, Boston, MA.
32. Wang T., Lee H., 2009. Developing a Fuzzy TOPSIS Approach Based on Subjective Weights and Objective Weights, Expert Systems with Applications, 36(5), 8980-85.
33. Zhang H., Gu C., Gu L., Zhang Y., 2011. The Evaluation of Tourism Destination Competitiveness by TOPSIS and Information Entropy - A Case in the Yangtze River Delta of China, Tourism Management, 32(2), 443-51.