Derleme

Jeotermal Sistemlerde Tetiklenmiş Deprem: Örnek Vakalar ve Risk Azaltma Yaklaşımları Üzerine Bir Derleme

Cilt: 8 Sayı: 1 30 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Jeotermal Sistemlerde Tetiklenmiş Deprem: Örnek Vakalar ve Risk Azaltma Yaklaşımları Üzerine Bir Derleme

Öz

Sıfır Karbon ayak izi yolunda değerli bir enerji kaynağı olan jeotermal enerji üretimi sırasında meydana gelen insan kaynaklı depremler, yatırımları etkileyen önemli unsurlar arasında yer almaktadır. Bu çalışmada hidrotermal, volkanik ve geliştirilmiş jeotermal sistemler gibi farklı jeotermal sistemlerde meydana gelen depremler üzerine yürütülmüş çalışmalar detaylı olarak incelenmiştir. Çalışmada jeotermal elektrik santrallerindeki enjeksiyon, reenjeksiyon, basınç, sıcaklık, debi gibi parametrelerin tetiklenmiş depremleri nasıl etkilediği, bu süreçlerin yönetilmesi için kullanılan trafik ışığı sistemi, gerilme analizleri ve sismik tehlike analizleri gibi dinamik risk yönetim sistemleri üzerine yapılmış çalışmalar derlenerek incelenmiştir. Yapılan incelemelerde dünyanın farklı bölgelerindeki deneyimler ile deprem etkinliğinin sahaya özel izlenmesi, şeffaf veri paylaşımı ve halkın bilinçlendirilmesinin risk yönetiminin birer parçası haline geldiği görülmektedir. Bunun yanısıra tetiklenmiş depremlerin izlenmesi ile sahaya özel derin üç boyutlu P- ve S- hız yapısı kullanılarak Vp/Vs karakterinin ortaya çıkarılabilmesi akışkan göçü ile yeni potansiyel kaynak yerleri için alan daraltma yapılabilmektedir. Ayrıca zamana bağlı dört boyutlu tomografik hesaplamalar ile rezervuarın görüntülenebilmesi, kuyu tükenmesi ve yönetimi açısından bir diğer önemli çıktıdır. Tüm bu analizlerin gerçekleştirilebilmesi için jeotermal sahalarda elektrik üretimi yapan tesislerin geçici ya da kalıcı sismik istasyonlar ile oluşturulmuş Jeoelektrik Sismik Ağlar (JESA) ile izlenmesi yasal düzenlemeler ile standart hale getirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akkuş İ., Alan H., 2016. Türkiye’nin jeotermal kaynakları, projeksiyonlar, sorunlar ve öneriler raporu, TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası, 89s.
  2. Akkuş İ., 2017. Neden jeotermal enerji? Türkiye için önemi, hedefler ve beklentiler, Mavi Gezegen Dergisi, 23, 25-39.
  3. Azari Sisi A., Hobiger M., Spies T., Steinberg A., 2025. Probabilistic seismic hazard assessment associated with induced seismicity at geothermal sites in the Upper Rhine Graben (Southern Germany), Acta Geophysica, 73(1), 577-592.
  4. Benderitter Y., Cormy G., 1990. Possible approach to geothermal research and relative costs, Small geothermal resources: A guide to development and utilization, UNITAR, New York, 59-69.
  5. Bentz S., Martínez‐Garzón P., Kwiatek G., Dresen G., Bohnhoff M., 2019. Analysis of microseismicity framing ML> 2.5 earthquakes at the Geysers geothermal field, California, Journal of Geophysical Research: Solid Earth, 124(8), 8823-8843.
  6. Bommer J.J., Oates S., Cepeda J.M., Lindholm C., Bird J., Torres R., Marroquín G., Rivas J., 2006. Control of hazard due to seismicity induced by a hot fractured rock geothermal project. Engineering Geology, 83(3-4), 287-306.
  7. Breede K., Dzebisashvili K., Falcone G., 2015. Overcoming challenges in the classification of deep geothermal potential, Geothermal Energy Science, 3(1), 19-39.
  8. Buijze L., van Bijsterveldt L., Cremer H., Paap B., Veldkamp H., Wassing B.B., van Wees J.D., van Yperen G., ter Heege J., Jaarsma B., 2019. Review of induced seismicity in geothermal systems worldwide and implications for geothermal systems in the Netherlands, Netherlands Journal of Geosciences, 98, e13.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sismoloji

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

21 Nisan 2026

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

25 Ekim 2025

Kabul Tarihi

27 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Özer, Ç. (2026). Jeotermal Sistemlerde Tetiklenmiş Deprem: Örnek Vakalar ve Risk Azaltma Yaklaşımları Üzerine Bir Derleme. Türk Deprem Araştırma Dergisi, 8(1), 176-187. https://doi.org/10.46464/tdad.1810693
AMA
1.Özer Ç. Jeotermal Sistemlerde Tetiklenmiş Deprem: Örnek Vakalar ve Risk Azaltma Yaklaşımları Üzerine Bir Derleme. TDAD. 2026;8(1):176-187. doi:10.46464/tdad.1810693
Chicago
Özer, Çağlar. 2026. “Jeotermal Sistemlerde Tetiklenmiş Deprem: Örnek Vakalar ve Risk Azaltma Yaklaşımları Üzerine Bir Derleme”. Türk Deprem Araştırma Dergisi 8 (1): 176-87. https://doi.org/10.46464/tdad.1810693.
EndNote
Özer Ç (01 Nisan 2026) Jeotermal Sistemlerde Tetiklenmiş Deprem: Örnek Vakalar ve Risk Azaltma Yaklaşımları Üzerine Bir Derleme. Türk Deprem Araştırma Dergisi 8 1 176–187.
IEEE
[1]Ç. Özer, “Jeotermal Sistemlerde Tetiklenmiş Deprem: Örnek Vakalar ve Risk Azaltma Yaklaşımları Üzerine Bir Derleme”, TDAD, c. 8, sy 1, ss. 176–187, Nis. 2026, doi: 10.46464/tdad.1810693.
ISNAD
Özer, Çağlar. “Jeotermal Sistemlerde Tetiklenmiş Deprem: Örnek Vakalar ve Risk Azaltma Yaklaşımları Üzerine Bir Derleme”. Türk Deprem Araştırma Dergisi 8/1 (01 Nisan 2026): 176-187. https://doi.org/10.46464/tdad.1810693.
JAMA
1.Özer Ç. Jeotermal Sistemlerde Tetiklenmiş Deprem: Örnek Vakalar ve Risk Azaltma Yaklaşımları Üzerine Bir Derleme. TDAD. 2026;8:176–187.
MLA
Özer, Çağlar. “Jeotermal Sistemlerde Tetiklenmiş Deprem: Örnek Vakalar ve Risk Azaltma Yaklaşımları Üzerine Bir Derleme”. Türk Deprem Araştırma Dergisi, c. 8, sy 1, Nisan 2026, ss. 176-87, doi:10.46464/tdad.1810693.
Vancouver
1.Çağlar Özer. Jeotermal Sistemlerde Tetiklenmiş Deprem: Örnek Vakalar ve Risk Azaltma Yaklaşımları Üzerine Bir Derleme. TDAD. 01 Nisan 2026;8(1):176-87. doi:10.46464/tdad.1810693

AÇIK ERİŞİM ve LİSANS


Bu derginin içeriği Creative Commons Attribution 4.0 International Non-Commercial License'a tabidir.




Flag Counter