Global Trends and Spatial Approaches in Post-Earthquake Resettlement Studies: A Bibliometric Analysis

Öz

This study aims to analyze global trends and spatial approaches in the literature on post-earthquake resettlement during the 2015–2025 period using bibliometric methods. A total of 890 articles obtained from the Web of Science database were examined through performance analysis and scientific mapping techniques. The findings indicate that, beginning in 2021, the literature evolved from technical seismological analyses toward a socio-spatial resilience paradigm. China stands out as the leading country in the field in terms of publication volume, while studies centered on Japan and Chile were found to be visible in collaboration networks in relation to themes such as post-disaster resettlement, participatory planning, and social cohesion. The rising algorithmic trend after 2023 highlights the growing importance of artificial intelligence-supported site selection models. In the case of Türkiye, studies conducted after the 2023 earthquakes confirm the critical role of spatial belonging in settlement success. The study proposes holistic models that integrate technical efficiency and social legitimacy for sustainable recovery.

Anahtar Kelimeler

• Site selection
• Risk reduction
• Social vulnerability
• Urban resilience
• Spatial planning

Deprem Sonrası Yeniden Yerleşim Çalışmalarında Küresel Eğilimler ve Mekânsal Yaklaşımlar: Bibliyometrik Bir Analiz

Öz

Bu çalışma, 2015-2025 döneminde deprem sonrası yeniden yerleşme literatüründeki küresel eğilimleri ve mekânsal yaklaşımları bibliyometrik yöntemle analiz etmeyi amaçlamaktadır. Web of Science veri tabanından elde edilen 890 makale, performans analizi ve bilimsel haritalama teknikleriyle incelenmiştir. Bulgular, literatürün 2021 yılından itibaren teknik sismolojik analizlerden sosyo-mekânsal dayanıklılık paradigmasına evrildiğini göstermektedir. Çin, yayın sayısı bakımından alanda öne çıkan ülke konumundadır.; Japonya ve Şili merkezli çalışmaların ise afet sonrası yeniden yerleşim, katılımcı planlama ve toplumsal uyum temaları bakımından işbirliği ağlarında görünür olduğu belirlenmiştir. 2023 sonrası yükselen algoritma trendi, yapay zekâ destekli yer seçim modellerinin önemini ortaya koymaktadır. Türkiye özelinde ise 2023 depremleri sonrası çalışmalar, mekânsal aidiyetin yerleşme başarısındaki kritik rolünü teyit etmektedir. Çalışma, sürdürülebilir iyileşme için teknik verimlilik ile toplumsal meşruiyetin entegre edildiği bütüncül modelleri önermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yer seçimi
• Risk azaltma
• Toplumsal kırılganlık
• Kentsel dirençlilik
• Mekânsal planlama

Kaynakça

1. Aktaş E., 2019. 1902 Çankırı Depremi: Depremin Etkileri ve Afet Yönetimi, OTAM Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi, (46), 15-40, https://izlik.org/JA69GH53FE
2. Akyol M., 2007. Sakarya'Da 17 Ağustos 1999 Depremi sonrasında Kurulan Yeni Yerleşim Alanları, Yüksek Lisans Tezi, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya, 140 s.
3. Alkan S., Özgen N., 2025. Deprem Alanlarının Yeniden İnşasında Yer Duygusunun Etkisi: 6 Şubat 2023 Depremleri Örneği, Anadolu University Journal of Social Sciences, 25(1), https://doi.org/10.18037/ausbd.1549515
4. Ambarsari R., Deta U.A., Madlazim., 2023. Bibliometric analysis on earthquake research in Indonesia from Google scholar data 2018-2020, AIP Conference Proceedings, 2595(1), https://doi.org/10.1063/5.0141368
5. Aria M., Cuccurullo C., 2017. Bibliometrix: an R-tool for comprehensive science mapping analysis, Journal of Informetrics, 11(4), 959-975, https://doi.org/10.1016/J.JOI.2017.08.007
6. Canbulut T., Eraslan Y., 2025. Deprem Sonrasında Göç Tercihleri ile Mekân ve Kültür Aidiyeti: Hatay Örneğinde Göç Edenler, Geri Dönenler Kentlerinde Kalmayı Tercih Edenler, Alternatif Politika, 17(3), 641-676, https://doi.org/10.53376/ap.2025.23
7. Carrasco S., O’Brien D., 2022. Incremental pathways of post-disaster housing self-recovery in Villa Verde, Chile, Architecture, 2(3), 544-561, https://doi.org/10.3390/architecture2030030
8. Chumky T., Basu M., Onitsuka K., Hoshino S., 2022. The current research landscape of disaster-induced migration: A systematic review and bibliometric analysis, International Journal of Disaster Risk Reduction, 74, 102931, https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2022.102931

9. Costa R., Haukaas T., Chang S.E., 2022. Predicting population displacements after earthquakes, Sustainable and Resilient Infrastructure, 7(4), 253-271, https://doi.org/10.1080/23789689.2020.1746047
10. Danış D., 2024. Şubat 2023 depremleri sonrası toplumsal eşitsizlikler ve göç örüntüleri, REFLEKTİF Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 517-534, https://doi.org/10.18037/ausbd.1549515
11. Dinç Y., 2023. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası yeniden yapılanma sürecinde yere bağlılığın değerlendirilmesi: Antakya (Hatay) örneği, Türk Coğrafya Dergisi, (83), 45-57, https://doi.org/10.17211/tcd.1347063
12. D'Souza F., 1986. Recovery following the Gediz earthquake: a study of four villages of western Turkey, Disasters, 10(1), 35-52, https://doi.org/10.1111/j.1467-7717.1986.tb00567.x
13. Eraslan S., Hatipoğlu İ.K., Ocak F., Işık F., Zeybek H.İ., 2024. 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinde yıkılan binalar ile zemin ilişkisinin incelenmesi ve depremde yıkıma uğrama riski analizi, Geomatik, 9(2), 207-226, https://doi.org/10.29128/geomatik.1422639
14. Gill D., Smits L., Stephenson M., 2023. Learning from community planning following the 2010 Haiti earthquake, IIED, London, 30 p.
15. Huang H., Wang F., Xiao Y., Li Y., Zhou H.L., Chen J., 2022. To stay or to move? Investigation on residents' migration intention under frequent secondary disasters in Wenchuan earthquake-stricken area, Frontiers in Public Health, 10, 920233.
16. Kim S., Yoo H., Jeong T., Park Y., Byun E., 2025. Impacts of Earthquakes on Ecosystems: A bibliometric Analysis and Systematic Review, Authorea Preprints, https://doi.org/10.22541/essoar.175917275.58131577/v1
17. Li Q., Wumaier K., Osamu K., 2023. Post-Earthquake Housing Reconstruction Management and Implementation in Rural Areas: Review and Lessons from Dujiangyan, Wenchuan Earthquake, Buildings, 13(9), 2251, https://doi.org/10.3390/buildings13092251
18. Lin F., Bao W., 2022. Research on Risk Management of Risk Avoidance Relocation and Resettlement in Wenchuan County, Sichuan Province, 2022 International Conference on Diversified Education and Social Development (DESD 2022), https://doi.org/10.2991/978-2-494069-37-4_36
19. Maly E., 2017. Rethinking “build back better” in housing reconstruction: A proposal for “people centered housing recovery”, IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 56(1), 012025, https://doi.org/10.188/1755-1315/56/1/012025
20. O’Brien D., Carrasco S., 2021. Incremental housing in Villa Verde, Chile: A view through the Sendai Framework lens. (In: Enhancing Disaster Preparedness, Editor: Elsevier, 240 p.), 223-240, https://doi.org/10.1016/B978-0-12-819078-4.00012-5
21. Ozcelik A., Gulsen Y., 2025. Analysis of Disasters in Türkiye Between 2020 and 2024: Statistical Findings and Management Processes, Turk Deprem Arastirma Dergisi, 7(3), 463-477, https://doi.org/10.46464/tdad.1648251
22. Rahmayati Y., 2016. Reframing “building back better” for post-disaster housing design: a community perspective, International Journal of Disaster Resilience in the Built Environment, 7(4), 344-360, https://doi.org/10.1108/IJDRBE-05-2015-0029
23. Serter M., Gumusburun Ayalp G., 2024. A holistic analysis on risks of post-disaster reconstruction using RStudio bibliometrix, Sustainability, 16(21), 9463, https://doi.org/10.3390/su16219463
24. Shneiderman S., Johnson A.L., Baniya J., Basnet D., Bhotia N.D., Dong T.B., Puri A., Rigg J., Tamang M., Oven K., 2026. Circular resettlement and ongoing risk: earthquakes, landslides, and the challenges of “integrated” reconstruction in Nepal, World Development, 202, 107261, https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2025.107261
25. Südaş İ., 2004. 17 Ağustos 1999 Marmara depreminin nüfus ve yerleşme üzerindeki etkileri: Gölcük (Kocaeli) örneği, Ege Coğrafya Dergisi, 13(1-2).
26. Süer M.S., Ergüder E., Demir S., Balas Ş., 2025. Scientific response to the 2023 Kahramanmaraş earthquake: A bibliometric study, Ulus Travma Acil Cerrahi Derg., 31(8): 766-775,| https://doi.org/10.14744/tjtes.2025.30820
27. Tercan B., 2005. Deprem Sonrası Yalova’da Yeniden Yerleşme Süreci Deprem Sempozyumu Kocaeli 23-25 Mart 2005, Bildiri özeti.
28. Tutal G.S., Kejanlı D.T., Aykal F.D., 2025. Evaluation of the Effects of the February 6, 2023 Earthquakes: Diyarbakır Case, Turk Deprem Arastirma Dergisi, 7(1), 36-51, https://doi.org/10.46464/tdad.1552933
29. Uprety S., Shresta B., 2024. Exploring place attachment: Insights from post-Gorkha earthquake resettlement planning in Nepal, Geographical Journal of Nepal, 17 (2024), https://doi.org/10.3126/gjn.v17i01.63936
30. Uzun F.V., 2024. Antakya'ya Yönelik Yer Duygusu: Şubat 2023 Depremleri Sonrası Gitmek mi zor Kalmak mı?, Ege Coğrafya Dergisi, 33(1), 1-30, https://doi.org/10.51800/ecd.1455130
31. Van Eck N.J., Waltman L., 2010. Software survey: VOSviewer, a computer program for bibliometric mapping, Scientometrics, 84, 523-538, https://doi.org/10.1007/S11192-009-0146-3/FIGURES/7
32. Varolgüneş S., 2025. A bibliometric analysis of the 2023 Kahramanmaraş Earthquakes: trends, gaps, and policy implications, Natural Hazards, 121(11), 12461-12485, https://doi.org/10.1007/s11069-025-07305-0
33. Xu D., Qing C., Deng X., Yong Z., Zhou W., Ma Z., 2020. Disaster risk perception, sense of pace, evacuation willingness, and relocation willingness of rural households in earthquake-stricken areas: Evidence from Sichuan Province, China, International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(2), 602, https://doi.org/10.3390/ijerph17020602
34. Zhao L., He F., Zhao C., 2020. A framework of resilience development for poor villages after the Wenchuan earthquake based on the principle of “build back better”, Sustainability, 12(12), 4979, https://doi.org/10.3390/su12124979
35. Zhao L., Zhou S., Zhong J., Ao Y., Wang Y., Wang T., Chen Y., 2022. Rural post-earthquake resettlement mode choices: empirical case studies of Sichuan China, Frontiers in Public Health, 10, 861497.
36. Zupic I., Čater T., 2015. Bibliometric Methods in Management and Organization, Organizational Research Methods, 18(3), 429-472, https://doi.org/10.1177/1094428114562629