Türkiye Gastronomi Festivalleri ve Yöresel Ürünlerle Guinness Rekor Denemeleri Üzerine Bir Araştırma

Öz

Özet Amaç: Gastronomi alanında yöresel ve coğrafi işaretli ürünlerin sürdürülebilir gastronomi turizminin gelişimi konusunda destinasyonlara nitelikli rekabet üstünlüğü elde etmesine yardımcı olacağı ön görülmektedir. Nitelikli coğrafi işaretli ürünlerin uluslararası rekor denemelerinde tanıtımın sağlanması bölgenin tanınırlığı ve ürün tanıtımı açısından büyük öneme sahiptir. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de düzenlenen gastronomi festivallerinde yöresel ürünler ve coğrafi işaretli ürünlerin bilinirliğini arttırmaya yönelik olarak Guinness rekor denemelerinde yer verilmesinin ve rekor kırılmasında başarı elde eden festival ve ürünlerin önemine vurgu yapılmaktadır. Bu bilgiler doğrultusunda gastronomi festivallerine ve Guinness rekor denemelerinde yöresel ürünlerin ön plana çıkmasına yönelik araştırmalar neticesinde genel bir değerlendirme yapılmıştır. Yöntem: Bu araştırma, Türkiye genelinde düzenlenen gastronomi festivalleri ve yöresel ürünlerine yönelik düzenlenen festivallerdeki Guinness rekor denemelerini değerlendirmeye odaklanmaktadır. Türkiye’de bulunan illerin kültür ve turizm müdürlükleri, valilik, belediye ve derneklerinin siteleri, Instagram sayfaları incelenerek veriler elde edilmiştir. Veri seti, Leximancer yazılımı kullanarak işlenmiş ve analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırma sonuçlarında, Türkiye’de düzenlenen gastronomi festivalleri ve Guinness rekoru kırılan yöresel ürün rekor denemeleri 20 tema üzerinde belirlenmiştir. Bu yöresel ürünler “ Mangal, Sucuk, Baklava, Kayısı, Ayran, Pişmaniye, Aşure, Sandviç, Döner, İftar, Pilav, Çiğ Köfte Dürümü, Krema, Meyveli Kek, Çeşitli Yemek, Pasta, Ciğer Tava, Turşu, Tarhana Çorbası, Lokum” şeklindedir. Bulgular aynı zamanda gastronomi festivallerinin ana temaları ve kavramları tablo halinde sunularak gastronomi festivallerindeki yöresel ve coğrafi işaretli ürünlerin ana özelliklerini daha iyi anlamayı sağlamaktadır. Sonuç: Çalışmamızda, Türkiye’de düzenlenen gastronomi festivallerinde yöresel ve geleneksel ürünlerin Guinness rekor denemelerinde rekor kırmak için denedikleri yöresel ürünleri temalandırmak için Leximaner yazılımı kullanılmıştır. Bu sayede Türkiye’de gastronomi festivallerinde yöresel ürünlerin uluslararası rekor denemelerinde hangi ürünlerden nasıl sağlandığına dair değerli bilgiler sunulmaktadır. Belirli yöresel ürünlerin temalandırılarak önemi vurgulanmış, araştırmacıların müdahale etmesi en az düzeye indirilmiştir. İçerik analizinde oluşturulan rekor deneme yöresel temaları, farklı illerde düzenlenen belirgin özelliklerin ortaya konulması, bu sayede literatürün zenginleştirilmesine yardımcı olunmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Gastronomi festivalleri
• Coğrafi İşaret
• Yöresel Ürün
• Guinness Rekoru

A Research on Turkey Gastronomy Festivals and Guinness Record Attempts with Local Products

Öz

Abstract Purpose: It is predicted that local and geographically marked products in the field of gastronomy will help destinations to gain a qualified competitive advantage in the development of sustainable gastronomy tourism. The promotion of qualified geographically marked products in international record trials is of great importance in terms of the recognition of the region and product promotion. The aim of this study is to increase the awareness of local products and geographical indication products in gastronomy festivals organised in Turkey and to emphasise the importance of the importance of the festivals and products that have achieved success in Guinness record attempts and record breaking. In line with this information, a general evaluation was made as a result of researches on gastronomy festivals and the prominence of local products in Guinness record attempts. Method: This research focuses on evaluating Guinness record attempts in gastronomy festivals and festivals organised for local products across Turkey. Data were obtained by analysing the websites and Instagram pages of the culture and tourism directorates, governorships, municipalities and associations of the provinces in Turkey. The data set was processed and analysed using Leximancer software. Findings: In the results of the research, gastronomy festivals organised in Turkey and Guinness record attempts for local products were determined on 20 themes. These local products are as follows: ‘Mangal, Sucuk, Baklava, Apricot, Ayran, Pişmaniye, Aşure, Sandwich, Döner, Iftar, Pilaf, Çiğ Köfte Dürümü, Cream, Fruit Cake, Various Dishes, Cake, Ciğer Tava, Pickles, Tarhana Soup, Turkish Delight’. The findings also provide a better understanding of the main features of local and geographically marked products in gastronomy festivals by presenting the main themes and concepts of gastronomy festivals in tables. Conclusion: In our study, Leximaner software was used to thematise the local and traditional products in gastronomy festivals organised in Turkey and the local products they tried to break records in Guinness record attempts. In this way, valuable information is provided on how and from which products local products are provided in international record attempts in gastronomy festivals in Turkey. The importance of certain local products was emphasised by thematising them, and the intervention of the researchers was minimised. The local themes of the record attempts created in the content analysis, revealing the distinctive features organised in different provinces, thus helping to enrich the literature.

Anahtar Kelimeler

• Gastronomy festivals
• Geographical Indication
• Local Product
• Guinness Record

Kaynakça

1. Ankara Rekor Denemesi (2013). https://www.youtube.com/watch?v=tjA-ws2CxAo Date of Access: 15.11.2024.
2. Atak, O., Tatar, S. ve Tunaseli, A. (2017). Kültürel Miras Oluşumunda Festivallerin Yeri Ve Önemi: Fethiye Müzik Köyü Üzerine Bir Değerlendirme, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(52), 1396-1409.
3. Bakırcı, G. T., Bucak, T., & Turhan, K. N. (2017). Bölge gastronomi turizmi üzerine yöresel ürün festivallerinin etkisi: Urla örneği. Journal of Tourism and Gastronomy, 5(2).
4. Başar, G. (2020). Yerel festivallerin toplumsal birlikteliğe katkısı. Sosyal Bilimler Dergisi, 15(3), 243-257.
5. Büyükşalvarcı, A. & Akkaya, A. (2018). The Evaluation Of Gastronomy Festivals As Events Tourism. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 67, 452-467
6. Brown, S., & Lee, M. (2018). Exploring the cultural impact of gastronomy festivals. Culinary Studies Journal, 12(3), 145-160.
7. Cömert, M. & Çetin, K. (2017). Gastronomi Temalı Yerel Festivaller Üzerine Bir Değerlendirme. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10 (54), 1092-1101.
8. Demir, F. (2020). Türkiye'de Yöresel Ürünler ve Kültürel Miras. Anadolu Mutfak Kültürü Yayınları.

9. Ekin, Y. (2011). Etkinlik turizmi kapsamında festivaller ve Antalya Altın Portakal Film Festivali’nin yerel halk üzerindeki sosyal etkileri konulu bir araştırma(Doktora Tezi).Akdeniz Üniversitesi, Antalya, Türkiye.
10. Everett, S. ve Aitchison C. (2008). “The Role of Food Tourism in Sustaining Regional Identity: A Case Study of Cornwall, South West England”, Journal Of Sustainable Tourism, 16/2, 150-167.
11. Getz, D. (2007). Event Studies: Theory, Research And Policy For Planned Events. Oxford UK: Elsevier.
12. Giritlioğlu, İ., Olcay, A. ve Özekici, Y. K. (2015). Bir Turizm Çeşitliliği Olarak Festival Etkinliklerinin Sınıflandırılması: Türkiye Üzerine Bir Değerlendirme, Sosyal Bilimler Ararştırmaları Dergisi, 306-323
13. Guinness (2024). Anasayfa | Guinness Dünya Rekorları. Date of Access:15.11.2024
14. Gyimóthy, S.,& Mykletun, Rj. (2009).Korkunç gıda: Turizm mirasını turizmde yemek maceraları olarak metalaştırmak. Tatil Pazarlaması Dergisi, 15(3), 259-273
15. İzmir Guinness (2014) https://www.hurriyet.com.tr/yerel-haberler/izmir/bu-yil-guinnesse-9-rekorla-girdik-37027459. Date of Access:15.11.2024
16. Jones, A. (2019). Baklava and beyond: Turkish dessert culture. Sweet Treats Publishing.
17. Kaya, H. (2021). Gastronomi Turizmi ve Yöresel Ürünler. Turizm ve Araştırma Dergisi, 10(2), 98-112.
18. Karakuş, S. (2018). Ege Mutfağı ve Sağlıklı Beslenme. Ege Üniversitesi Yayınları.
19. Kargiglioğlu, Ş., & Kabacık, M. (2017). Gastronomi turizmi kapsamında Urla Enginar Festivaline gelen turistlerin festival hakkındaki görüşleri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies,409-421.
20. Öztürk, A. (2017). Organik Tarım ve Çevresel Sürdürülebilirlik. Çevre ve Tarım Dergisi, 5(1), 33-47.
21. Selwood, J. (2003). “The Lure of Food: Food as An Attraction in Destination Marketing”, Retrieved 11.11.2024, http://pcag.uwinnipeg.ca/Prairie-Perspectives/PP-Vol04/Selwood.pdf.
22. Skuras, D., Dimara, E. ve Petrou, A. (2006). “Rural Tourism and Visitors’ Expenditures for Local Food Products”, Regional Studies, 40/7, 769-779.
23. Song, H. J., Lee, C. K., Kang, S. K., ve Boo, S. J. (2012). “The Effect of Environmentally Friendly Perceptions on Festival Visitors’ Decision-Making Process Using An Extended Model Of Goal-Directed Behavior”, Tourism Management, 33/6, 1417-1428.
24. Smith, J. (2020). Gastronomy and cultural identity. Food and Culture Press.
25. Şengül, S. ve Genç, K. (2016). Festival Turizmi Kapsamında Yöresel Mutfak Kültürünün Destekleyici Ürün Olarak Kullanılması: Mudurnu İpekyolu Kültür Sanat ve Turizm Festivali Örneği, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23, 79-89.
26. TAFED (2024). TAFED - Türkiye Aşçılar Federasyonu. Date of Access:15.11.2024.
27. Taylor, R. (2021). Yöresel ürünler ve ekonomik kalkınma. Regional Development Review, 8(2), 67-83.
28. Williams, K. (2020). Herbal treasures of Alaçatı: A culinary journey. Mediterranean Journal of Gastronomy, 5(1), 112-125.
29. Van De Wagen, L. (2005) Event Management: For Tourism, Cultural, Business And Sporting Events (2nd Ed.). Frenchs Forest: Pearson Education Australia
30. Yıldız, M. (2019). Gastronomi Festivalleri ve Eğitim Etkinlikleri. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 12(4), 190-204.
31. Yılmaz, E. (2019). Malatya Kayısısı ve Ekonomik Katkıları. Tarım ve Ekonomi Dergisi, 8(3), 55-68.