Akran Nezaketi Ölçek Geliştirme Çalışması

Purpose: The aim of this study is to develop a measurement instrument with sound psychometric properties to assess students’ kindness behaviors within peer interactions. In this context, it is intended to measure students’ positive social behaviors toward their peers in school settings in a valid and reliable manner. Method and Instruments: The study group consists of a total of 1,193 students aged 8–15 who were enrolled in schools affiliated with the Ministry of National Education in Uşak province during the 2025– 2026 academic year. The scale development process was carried out by integrating theoretical approaches in the literature with observable behavioral indicators in school settings. The item pool was presented to field experts to ensure content validity; items were evaluated in terms of linguistic clarity, developmental appropriateness, and representativeness, and necessary revisions were made. Following the pilot study, exploratory factor analysis (EFA) was conducted to examine construct validity. Subsequently, confirmatory factor analysis (CFA) was performed to test the one-dimensional structure of the 24-item scale. Results: The CFA results indicated that the one-dimensional measurement model demonstrated a good fit with the data. Factor loadings of the items ranged between .530 and .739, and the scale explained 40% of the total variance. The Cronbach’s alpha reliability coefficient for the entire Likert-type Peer Kindness Scale was calculated as .95. These findings indicate that the developed scale is a valid and reliable instrument for measuring students’ peer kindness behaviors.

Amaç: Bu araştırmanın amacı, öğrencilerin akran etkileşimleri bağlamında sergiledikleri nezaket davranışlarını değerlendirebilecek, psikometrik özellikleri olanbir ölçme aracı geliştirmektir. Bu doğrultuda, öğrencilerin okul ortamında akranlarına yönelik sergiledikleri olumlu sosyal davranışların geçerli ve güvenilir biçimde ölçülmesi hedeflenmiştir. Yöntem ve Araçlar: Araştırmanın çalışma grubunu, 2025–2026 eğitim öğretim yılında Uşak il genelinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda öğrenim gören 8–15 yaş aralığındaki toplam 1193 öğrenci oluşturmaktadır. Ölçek geliştirme süreci, literatürde yer alan kuramsal yaklaşımlar ile okul ortamında gözlemlenebilir davranış göstergelerinin bütünleştirilmesiyle yürütülmüştür. Bu doğrultuda oluşturulan madde havuzu, kapsam geçerliliğini sağlamak amacıyla alan uzmanlarının görüşlerine sunulmuş; maddeler dilsel açıklık, gelişimsel uygunluk ve temsil gücü açısından değerlendirilerek gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Pilot uygulama sonrasında elde edilen veriler üzerinde yapı geçerliliğini incelemek amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA) gerçekleştirilmiştir. Ardından 24 maddeden oluşan ölçeğin tek boyutlu yapısını sınamak üzere doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanmıştır. Sonuçlar: DFA sonuçları, tek boyutlu ölçme modelinin verilerle uyumlu olduğunu göstermiştir. Ölçekte yer lan maddelerin faktör yüklerinin .530 ile .739 arasında değiştiği ve ölçeğin toplam varyansın %40’ını açıkladığı belirlenmiştir. Likert tipi Akran Nezaketi Ölçeği’nin tamamı için hesaplanan Cronbach alfa güvenirlik katsayısı .95’tir. Elde edilen bulgular, geliştirilen ölçeğin öğrencilerde akran nezaketi davranışlarını ölçmede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu ortaya koymaktadır.