Türkiye’de Farklı Destekleme Politikalarının Pamuk Arzı Üzerine Etkileri
Öz
Bu çalışma, Türkiye açısından stratejik bir ürün olan pamukta fark ödemesi destekleri ve diğer alternatif destekleme yöntemlerinin arz üzerindeki etkisini belirlemeyi amaçlamıştır. Pamuk üretiminin %80’ini oluşturan Şanlıurfa, Aydın, Adana, Hatay ve Diyarbakır çalışma kapsamına alınmıştır. Tobit model yardımıyla tahmin edilen pamuk arz fonksiyonuna göre, pamuk üreticileri pamuk fiyatı ve ikame ürün olan mısırın fiyatına teoriye uygun tepki vermektedir. Üreticilerin pamuk fiyatındaki artışa pozitif tepki verirken, ikame ürün fiyatlarını takip ettikleri ve ikame ürün fiyatlarındaki artış karşısında pamuk arzını azalttıkları belirlenmiştir. Üreticilerin farklı destekleme politikalarına gösterdiği arz tepkisini ölçmek üzere yapılan analizlerde, sadece hedef fiyat politikasının pamuk arzını etkilediği belirlenmiştir. Türkiye’de uygulanan politikalara alternatif olarak sunulan hedef fiyat politikasının, hiç politika olmadığı duruma göre pamuk arzını %2.9 artıracağı görülmüştür. Uygulamaya konulması planlanan fark ödemesi politikasının çiftçi tarafından kabul görmesi için, herhangi bir desteğin olmadığı koşullara göre pamukta en az %18 fiyat desteği içermesi gerektiği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Pamuk, Tarımsal Destekleme, Etki Analizi, Arz Modeli, Kabul İsteği
Kaynakça
- Anonim, 2012. http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/12/20121225-28-1.pdf
- Aktaş, E. 2006. Çukurova Bölgesi’nde Pamuk Arz Duyarlılığının Tahmini Üzerine Bir Çalışma. Tarım Ekonomisi Dergisi, 2006; (12) 1: 3-8.
- Amemiya, T., 1984. Tobit Models: A Survey, Journal of Econometrics 24, Jan./Feb.
- Boccaletti, S., Moro, D., 2000. Consumer Willingness To Pay For GM Food Products In Italy. AgBioForum, 3(4), 259-267. Available on the World Wide Web: http://www.agbioforum.org.
- GTHB, 2013. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Kayıtları
- Erdal, G., Erdal, E., 2008. “Türkiye'de Tarımsal Desteklemeler Kapsamında Prim Sistemi Uygulamalarının Etkileri”. http://www.agris.fao.org/agrissearch/search/display.do?f=2010/TR/TR1007, Erişim: 02.02.2012
- Gujaratı, D. N., 1999, Temel Ekonometri, Çev.: Ümit Senesen ve Gülay G. Senesen, Birinci Basım, Literatür Yayıncılık, İstanbul.
- Gujarati, D. N., 2004. Basic Econometrics, 4. Edition, The Mcgraw−Hill Companies. S. 504.
- Hazneci, K. 2007. Amasya İli Suluova İlçesinde Sığır Besiciliği Yapan İşletmelerin Etkinlik Analizi. Yüksek Lisans Tezi, Ondokuzmayıs Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarım Ekonomisi Anabilim Dalı.
- Maddala, G.S., 1992. Limited Dependent and Qualitative Variables in Econometrics, Cambridge University Press, Cambridge.