Analysis of The Structural Characteristics of Broiler Farms in Balıkesir Province

Yıl 2025, Cilt: 11 Sayı: 2, 175 - 187, 30.12.2025

Cuma Akbay , Yeşim Aytop , Semiha Çetinkaya , Aynur Belveren

https://doi.org/10.61513/tead.1725483

Öz

Broiler production makes a significant contribution to the livestock sector due to advantages such as rapid growth of the animals, low production costs, reduced space requirements, and consistent market demand. The aim of this study was to determine the socio-demographic characteristics of broiler producers in Balıkesir Province and to reveal the structural features of their enterprises. For this purpose, a survey was conducted with 71 broiler producers in Balıkesir in August 2023. Descriptive statistics and one-way ANOVA tests were used in the analysis of the data. The results indicated that producers carried out an average of 5.76 production cycles per year, the average live weight per bird sent for slaughter during the last year was 2.73 kg, the feed conversion ratio (FCR) was 1.62, and the mortality rate was 3.94%. Producers reported that they sent broilers to slaughter at an average age of 43.89 days and allowed an average resting period of 17.35 days between two production cycles. According to the results of the ANOVA test, as the scale of the enterprise increased, the number of poultry houses, annual production cycles, the number of chicks at the beginning of the cycle, the number of chicks that died during the first week, the total number of dead birds, house length and width, pad area, minimum fan number, tunnel fan number, flap number, and the number of feeder and drinker rows also increased significantly (P<0.05). It is considered that this study will serve as a valuable source for the effective management of broiler production potential, improving the efficiency of current practices in the sector, and enhancing animal health and production processes, thereby supporting strategic decision-making in the poultry industry.

Anahtar Kelimeler

Balıkesir , Broiler chicken , Broiler production , Poultry farming , Feed conversion ratio

Proje Numarası

122K719

Balıkesir İlindeki Broyler İşletmelerinin Yapısal Özelliklerinin Analizi

Öz

Broyler yetiştiriciliği, hayvanların hızlı büyümesi, düşük maliyetli olması, daha az yetiştirme alanına ihtiyaç duyulması ve sürekli pazar talebinin olması gibi avantajlardan dolayı hayvancılık sektörüne önemli katkılar sağlamaktadır. Bu çalışmada Balıkesir ilinde broyler üretimi yapan işletmelerin sosyo-demografik özelliklerinin belirlenmesi ve işletmelerin yapısal özelliklerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 2023 yılının Ağustos ayında Balıkesir ilinde 71 broyler üreticisi ile anket çalışması yapılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ve tek yönlü ANOVA testinden yararlanılmıştır. Analiz sonucunda üreticilerin yıllık ortalama 5.76 devre üretim yaptıkları, son bir yıl içerisinde kesime gönderilen hayvan başı ortalama canlı ağırlığın 2.73 kg olduğu, yem dönüşüm oranının (YDO) 1.62, ölüm oranının ise %3.94 olduğu belirlenmiştir. Üreticiler, yetiştirdiği tavukları kesime ortalama 43.89 günlükken gönderdiklerini, iki üretim dönemi arasında ortalama 17.35 gün devre arası verdiklerini bildirmişlerdir. Yapılan ANOVA testi sonucuna göre, işletme ölçeği arttıkça kümes sayısı, yıllık dönem sayısı, dönem başında kümesteki civciv sayısı, ilk hafta ölen civciv sayısı, toplam ölen hayvan sayısı, kümes boyu, kümes eni, ped alanı, minimum fan sayısı, tünel fan sayısı, klape sayısı, yemlik ve suluk sıra sayısının artış gösterdiği belirlenmiştir (P<0.05). Bu çalışmanın, broyler üretim potansiyelinin etkin bir şekilde yönlendirilmesi, sektördeki mevcut uygulamaların daha verimli hale getirilmesi, hayvan sağlığı ve üretim süreçlerini iyileştirilmesi gibi stratejik kararlar için kaynak teşkil edeceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Balıkesir , Etlik piliç , Broyler üretimi , Kümes hayvancılığı , Yem dönüşüm oranı

Etik Beyan

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Etik Kurulu’ndan onay alındı (Tarih 17.02.2022, Toplantı Sayısı: 2022/5, Karar No: 4).

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK-1001 Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı

Proje Numarası

122K719

Teşekkür

Bu çalışma için maddi destek sağlayan TÜBİTAK’a (1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı, Proje No: 122K719) teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

• Adeyonu, A. G., & Odozi, J. C. (2022). What are the Drivers of Profitability of Broiler Farms in the North-central and South-west Geo-political Zones of Nigeria?. Sage Open, 12(1), 21582440211071076. https://doi.org/10.1177/21582440211071076
• Aytimur, K., Altuntaş, E., & Karaman, S. (2020). Structural characteristics, mechanization applications, problems and solution suggestions of poultry houses of broiler chickens in Bolu central district. Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 8(5), 1098-1107. https://doi.org/10.24925/turjaf.v8i5.1098-1107.3286
• BESD-BİR. (2025). Türkiye Kanatlı Eti Sektörü. Beyaz Et Sanayicileri ve Damızlıkçıları Birliği Derneği, (Erişim Tarihi: 06.05.2025). https://besd-bir.org/tr/retim
• Çimrin, T. (2021). Hatay ilinde etlik piliç yetiştiriciliğinin yapısı sorunları ve çözüm önerileri. ISPEC Journal of Agricultural Sciences, 5(1), 183-192. https://doi.org/10.46291/ISPECJASvol5iss1pp183-192
• Coşar, M., Karslı, M. (2020). Ankara, Bolu, Eskişehir, Kayseri ve Kırıkkale illerinde bulunan broiler işletmelerinin büyüklüğü ve hayvan besleme alışkanlıkları. Etlik Veteriner Mikrobiyoloji Dergisi, 31(2), 184-195. https://doi.org/10.35864/evmd.796178
• Dokuzlu, S., Barış, O., Hecer, C., Güldaş, M. (2013). Türkiye'de tavuk eti tüketim alışkanlıkları ve marka tercihleri. Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 27(2), 83-92. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/154196
• FAO. (2023). Crops and Livestock Products. Global Food and Agriculture Statistics of FAO, (Erişim tarihi: 01.05.2025). https://www.fao.org/faostat/en/#data
• İkikat Tümer, E., Ağır, H. B., Gürler, D. (2018). Broiler üretiminde üretici memnuniyetini etkileyen faktörler. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 5(4), 545-550. https://doi.org/10.30910/turkjans.471339
• İnci, H., Karakaya, E. (2019). Bingöl ilindeki etlik piliç işletmelerinin teknik özellikleri. Akademik Ziraat Dergisi, 8(2), 265-274. http://dx.doi.org/10.29278/azd.534484
• Karakaya, N., & Çelen, M. (2021). Elazığ ve Malatya illerindeki etlik piliç işletmelerinin sosyoekonomik yapısı ve işletme özelliklerinin belirlenmesi. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, 11(2), 96-115. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1833253
• Karaman, S., Tascioglu, Y., & Bulut, O. D. (2023). Profitability and cost analysis for contract broiler production in Turkey. Animals 2023; 13 (13): 2072. https://doi.org/10.3390/ani13132072
• Kozaklı, Ö., Mert, M., Fırat, M. Z. (2021). Türkiye etlik piliç üretiminin zaman serisi yöntemi ile modellenmesi. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 58(4), 557-566. https://doi.org/10.20289/zfdergi.869843
• Mbuza, F., Manishimwe, R., Mahoro, J., Simbankabo, T., Nishimwe, K. (2017). Characterization of broiler poultry production system in Rwanda. Tropical Animal Health and Production, 49(1), 71-77. https://doi.org/10.1007/s11250-016-1160-0
• Olorunwa, O. J. (2018). Economic analysis of broiler production in Lagos State poultry estate, Nigeria. Journal of Investment and Management, 7(1), 35-44. https://doi.org/10.11648/j.jim.20180701.15
• Şengül, T., Boyraz, Ö. F. (2019). Malatya ilindeki etlik piliç işletmelerinin teknik ve yapısal özellikleri. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 6(3), 440-446. https://doi.org/10.30910/turkjans.595231
• Tandoğan, M. (2014). Balıkesir, Bolu ve Sakarya illerinde etlik piliç yetiştiriciliğinin ekonomik ve ekonometrik analizi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, (Doktora Tezi), Afyonkarahisar. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=gyLHMouPes-CvnhRcjQsKXbg6SC4aIv55ABxq_ScxyatQ31IpObp96tWTJ6jZSA_
• TEPGE. (2023). Tarım ürünleri piyasası, Tavuk eti 2023 – Temmuz raporu. Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü, (Erişim Tarihi: 21.04.2025). https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF%20Tar%C4%B1m%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20Piyasalar%C4%B1/2024-Temmuz%20Tar%C4%B1m%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20Raporu/Tavuk%20Eti%20Tar%C4%B1m%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20Piyasalar%C4%B1%20Raporu%20Temmuz-2024-v4.pdf
• TOB. (2020). Etlik piliç yetiştiriciliği. Tarım ve Orman Bakanlığı, (Erişim Tarihi: 20.04.2025). https://www.tarimorman.gov.tr/HAYGEM/Belgeler/Hayvanc%C4%B1l%C4%B1k/Kanatl%C4%B1%20Yeti%C5%9Ftiricili%C4%9Fi/2020%20YILI/EtlikPilicYetistiriciligi18072007.pdf
• Tuyttens, F., Vanhonacker, F., Verbeke, W. (2014). Broiler production in Flanders, Belgium: current situation and producers’ opinions about animal welfare. World's Poultry Science Journal, 70(2), 343-354. https://www.cambridge.org/core/journals/world-s-poultry-science-journal/article/broiler-production-in-flanders-belgium-current-situation-and-producers-opinions-about-animal-welfare/730AAA69250E90493D2A80D0ED7470A1
• TÜİK. (2024a). Hayvancılık istatistikleri, Türkiye İstatistik Kurumu, (Erişim Tarihi: 21.04.2025). https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?locale=tr
• TÜİK. (2024b). Kümes hayvancılığı üretimi, Aralık 2024. Türkiye İstatistik Kurumu. (Erişim Tarihi: 20.04.2025). https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Kumes-Hayvanciligi-Uretimi-Aralik-2024-53951
• Yamane, T., 1967. Elementary Sampling Theory. Prentice Hall, Englewood Cliffs, NJ.
• Yaranoğlu, B., Temel, Y. (2023). Balıkesir ili ve çevresinde yapılan etlik piliç yetiştiriciliğindeki mevcut durum, sorunlar ve çözüm önerileri. MAS Journal of Applied Sciences, 8(4), 619-629. https://doi.org/10.5281/zenodo.8395643
• Yeni, A., Dağdemir, V. (2023). Broyler (etlik piliç) üretiminde maliyet ve gelir analizi: Doğu Marmara Bölgesi örneği. Palandöken Journal of Animal Sciences Technology and Economics, 2(1), 7-12. https://doi.org/10.5152/JASE.2023.1159190
• Young, I., Rajic, A., Letellier, A., Cox, B., Leslie, M., Sanei, B., McEwen, S. A. (2010). Knowledge and attitudes toward food safety and use of good production practices among Canadian broiler chicken producers. Journal of Food Protection, 73(7), 1278-1287. https://doi.org/10.4315/0362-028X-73.7.1278