Araştırma Makalesi

İlköğretim Türkçe Ders Kitaplarında Özel Gereksinimli Bireyler

Cilt: 20 Sayı: 3 29 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

İlköğretim Türkçe Ders Kitaplarında Özel Gereksinimli Bireyler

Öz

Özel gereksinimli bireylerin genel eğitim sınıflarına dâhil edilmesi sürecinde tipik gelişim gösteren akranların tutumları da kritik rol oynamaktadır. Bu yüzden çocuklara yönelik yazılan metinlerin yaşadığımız dünyayı temsil etmesi, uygun karakterlerin ve görsellerin tasviri yoluyla özgün hikâyeleri yansıtması önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı özel gereksinimli bireylerin ilköğretim Türkçe ders kitaplarında ne kadar, ne düzeyde ve nasıl yer aldığını ortaya koymaktır. Bu çalışmada 2019-2020 öğretim yılından itibaren kullanılmak üzere Millî Eğitim Bakanlığı tarafından basılmış ilkokul ve ortaokul (1. sınıf-8. sınıf) Türkçe ders kitapları incelenmiştir. Bu sebeple bu araştırma doküman analizine başvurulan, nitel veri toplama ve değerlendirme yöntemlerinin kullanıldığı nitel bir araştırmadır. Tüm kitaplarda yer alan metinlerin yaklaşık %2,3’ünü özel gereksinim ile ilgili metinler ve tüm kitaplarda yer alan görsel içeriklerin yaklaşık %3’ünü özel gereksinim ile ilgili görsel içerikler oluşturmaktadır. Araştırmanın bulguları, Türkçe kitaplarındaki özel gereksinim ile ilgili içeriklerin tüm içeriklere oranla çok düşük bir yüzdeye sahip olduğunu göstermektedir. Gelecekte atılabilecek adımlara yönelik öneriler tartışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bernabe-Villodre, M. M. & Martínez-Bello, V. E. (2018). Analysis of gender, age and disability representation in music education textbooks: A research update. International Journal of Music Education, 36(1), 494-508. https://doi.org/10.1177/0255761418763900
  2. Blumberg, R. L. (2007). Gender Bias in Textbooks: A Hidden Obstacle on the Road to Equality in Education. Background Paper for EFA Global Monitoring Report 2008.
  3. Can, D., Pekbay, C., Hakverdi-Can, M., Kaya, G., Avşar-Tuncay, A. & Candan, S. (2017). İlköğretim ders kitaplarında engellilik. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41, 75- 89.
  4. Cheng, K. K. Y. & Beigi, A. B. (2011). Addressing students with disabilities in school textbooks. Disability & Society, 26(2), 239- 242. Coyne, M. D., Cook, B. G. & Therrien, W. J. (2016). Recommendations for replication research in special education: A framework of systematic, conceptual replications. Remedial and Special Education, 37(4), 244–253.
  5. Corbin, J. & Strauss, A. (2008). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory. Thousand Oaks: Sage.
  6. Crisp, T. & Hiller, B. (2011). Telling tales about gender: A critical analysis of Caldecott medal winning picture books, 1938–2011. Journal of Children’s Literature, 37(2), 18-29.
  7. Crisp, V. & Sweiry, E. (2006). Can a picture ruin a thousand words? The effects of visual resources in exam questions. Educational Research, 48(2), 139–154. https://doi.org/10.1080/00131880600732249
  8. Derman-Sparks, L. (1989). Anti-bias curriculum: Tools for empowering young children. Washington, DC: National Association for the Education of Young Children (NAEYC).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

31 Ocak 2022

Kabul Tarihi

25 Ağustos 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 20 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Karal, M. A., & Ünlüol Ünal, N. (2022). İlköğretim Türkçe Ders Kitaplarında Özel Gereksinimli Bireyler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 20(3), 806-827. https://doi.org/10.37217/tebd.1065649
AMA
1.Karal MA, Ünlüol Ünal N. İlköğretim Türkçe Ders Kitaplarında Özel Gereksinimli Bireyler. TEBD. 2022;20(3):806-827. doi:10.37217/tebd.1065649
Chicago
Karal, Muhammed A., ve Neslihan Ünlüol Ünal. 2022. “İlköğretim Türkçe Ders Kitaplarında Özel Gereksinimli Bireyler”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 20 (3): 806-27. https://doi.org/10.37217/tebd.1065649.
EndNote
Karal MA, Ünlüol Ünal N (01 Aralık 2022) İlköğretim Türkçe Ders Kitaplarında Özel Gereksinimli Bireyler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 20 3 806–827.
IEEE
[1]M. A. Karal ve N. Ünlüol Ünal, “İlköğretim Türkçe Ders Kitaplarında Özel Gereksinimli Bireyler”, TEBD, c. 20, sy 3, ss. 806–827, Ara. 2022, doi: 10.37217/tebd.1065649.
ISNAD
Karal, Muhammed A. - Ünlüol Ünal, Neslihan. “İlköğretim Türkçe Ders Kitaplarında Özel Gereksinimli Bireyler”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 20/3 (01 Aralık 2022): 806-827. https://doi.org/10.37217/tebd.1065649.
JAMA
1.Karal MA, Ünlüol Ünal N. İlköğretim Türkçe Ders Kitaplarında Özel Gereksinimli Bireyler. TEBD. 2022;20:806–827.
MLA
Karal, Muhammed A., ve Neslihan Ünlüol Ünal. “İlköğretim Türkçe Ders Kitaplarında Özel Gereksinimli Bireyler”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 20, sy 3, Aralık 2022, ss. 806-27, doi:10.37217/tebd.1065649.
Vancouver
1.Muhammed A. Karal, Neslihan Ünlüol Ünal. İlköğretim Türkçe Ders Kitaplarında Özel Gereksinimli Bireyler. TEBD. 01 Aralık 2022;20(3):806-27. doi:10.37217/tebd.1065649

Cited By

                                                                                                    Türk Eğitim Bilimleri Dergisi Gazi Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yayınlanmaktadır.

                                                                                                                                      Creative Commons Lisansı