Öğretmen Adaylarının E-Öğrenme Stilleri ile Dijital Okuryazarlık Arasındaki İlişki

Öz

Öğretmen adaylarının e-öğrenme stilleri ile dijital okuryazarlıkları arasındaki ilişkiyi belirlemeyi amaçlayan bu çalışmada öğretmen adaylarının e-öğrenme stilleri ölçeği ile dijital okuryazarlık ölçeğinin alt boyutlarına ilişkin verdikleri cevaplar, cinsiyet ve bölüm değişkeni açısından incelenmiştir. İlişkisel tarama modeli kullanılan araştırmada veri toplama araçları olarak Gülbahar ve Alper (2014) tarafından geliştirilen “E-Öğrenme Stilleri Ölçeği” ile Bayrakcı ve Narmanlıoğlu (2021) tarafından geliştirilen “Dijital Okuryazarlık Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023 öğretim yılında bir devlet üniversitesi eğitim fakültesinin 2. sınıfında öğrenim gören 248 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; çalışmada e-öğrenme stilleri ile dijital okuryazarlık arasında pozitif yönde anlamlı orta düzeyde ilişki bulunmaktadır. Kadın ve erkek öğretmen adaylarının farklı e-öğrenme stilleri sergiledikleri görülürken; farklı bölümlerde öğrenim gören öğretmen adaylarının e-öğrenme stilleri arasında “mantıksal öğrenme” hariç diğer alt boyutlarda benzer özellikler gösterdiği belirlenmiştir. Adayların dijital okuryazarlık düzeyleri üzerinde cinsiyet açısından belirgin bir etkinin olmadığı, ancak öğrenim gördükleri bölümlere bağlı olarak farklılık gösterdiği söylenebilir. Elde edilen bulgular ışığında öğretmen adaylarının e-öğrenme stillerinin farklılıkları dikkate alınarak daha görsel ve etkileşimli dijital öğrenme materyallerinin tasarlanması gibi öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• E-öğrenme stili
• Dijital okuryazarlık
• Öğretmen adayı

The Relationship Between Pre-Service Teachers’ E-Learning Styles and Digital Literacy

Öz

In this study, aiming to determine the relationship between teacher candidates’ e-learning styles and digital literacy, the responses provided by teacher candidates to the e-learning styles scale and the sub-dimensions of the digital literacy scale were analyzed in terms of gender and department variables. The research which utilized a correlational survey model, employed the data collection tools of “E-Learning Styles Scale” developed by Gülbahar and Alper (2014), and “Digital Literacy Scale” developed by Bayrakcı and Narmanlıoğlu (2021). The study group consisted of 248 teacher candidates enrolled in the second year in 2022-2023 academic year in a faculty of education of a state university. According to the findings obtained from the research, there is a significant, moderately positive relationship between e-learning style and digital literacy. It was observed that female and male teacher candidates exhibited different e-learning styles while teacher candidates from different departments showed similar characteristics in their e-learning styles, except for the “logical learning” sub-dimension. It can be said that there is no significant effect of gender on the level of digital literacy among candidates; however, it varies depending on the departments they are enrolled in. In light of the findings, considering the differences in teacher candidates’ e-learning styles, recommendations such as designing more visual and interactive digital learning materials have been made.

Anahtar Kelimeler

• E-learning style
• Digital literacy
• Teacher candidate

Kaynakça

1. Akdeniz, H. & Alpan, G. (2022). Özel yetenekli öğrencilerde duygusal zekânın incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 51(235), 1901–1916.
2. Aksoy, N. C., Karabay, E. & Aksoy, E. (2021). Sınıf öğretmenlerinin dijital okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi. Selçuk İletişim Dergisi, 14(2), 859-894.
3. Aktaş, M., Eser, E. & Bulduk, B. Ç. (2018). Bilgi iletişim teknolojileri ve toplumsal cinsiyet. Social Mentality and Researcher Thinkers Journal (Smart Journal), 13, 807-821.
4. Al-Fraihat, D. Joy, M., Mas’deh, R. & Sinclair, J. (2020). Evaluating e-learning systems success: An empirical study. Computers in Human Behavior, 102, 67-86.
5. Araniri, N., Nahriyah, S., Jamaludin, G. M. & Jatisunda, M. G. (2021). The impact of digital literacy ability of Islamic religious education students on high learning achievements. Proceedings of the 1st Paris Van Java International Seminar on Health, Economics, Social Science and Humanities, Atlantis Press. https://www.atlantis-press.com/proceedings/pvj-ishessh-20/12595372926 sayfasından erişilmiştir.
6. Arslan, A. (2022). Ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılıklarının öz-yeterlik düzeylerine etkisi: Yapısal eşitlik modeli çalışması. E-International Journal of Educational Research, 13(5), 132-150.
7. Atmazaki, A. & Indriyani V. (2019). Design of reading materials based on contextual teaching and learning (CTL). Advances in Social Science, Education and Humanities Research, 30(1), 235–241.
8. Aydoğmuş, M. & Karadağ, Y. (2020). Öğretmen adaylarının bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) yeterlikleri: Ondokuz Mayıs Üniversitesi örneği. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(3), 686-705.

9. Bayrakcı, S. & Narmanlıoğlu, H. (2021). Türkiye’deki lisans öğrencilerinin ve mezunlarının dijital okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi. AJIT-e Academic Journal of Information Tecnology, 12(46), 46-67.
10. Birdal, E. (2022). Üniversite öğrencilerinin e-öğrenme stilleri ile teknoloji bağımlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
11. Bennett, D. & Bennett, A. (2008). The depth of knowledge: surface, shallow or deep? VINE: The Journal of Information and Knowledge Management Systems, 38, 405-420.
12. Boyacı, Z. (2019). Öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile dijital okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişki. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
13. Chan, W. S., Kruger, J-L. & Doherty, S. (2021). An investigation of subtitles as learning support in university education. The Journal of Specialised Translation, 38, 155-179.
14. Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. & Büyüköztürk, Ş. (2010). Çok değişkenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları (1. b.). Ankara: Pegem Akademi Yayınları.
15. Erkoca, M. C. (2021). Uzaktan eğitim sürecinde öğrenci ilgisi – bir çalışma. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi-AUAD, 7(1), 148-163.
16. Feerrar, J. (2019). Development of a framework for digital literacy. Reference Services Review, 47(2), 91-105. https://doi.org/10.1108/RSR-01-2019-0002
17. Felder, R. & Brent, R. (2015). Handouts with gaps. Chemical Engineering Education, 49, 239-240.
18. Feldman, J., Monteserin, A. & Amandi, A. (2014). Automatic detection of learning styles: state of the art. Artificial Intelligence Review, 44, 157–186.
19. Gay, L. R. & Airasian, P. (2000). Educational research: competencies for analysis and application. Upper Saddle River, NJ: Prentice-Hall.
20. Göldağ, B. & Kanat, S. (2018). Güzel sanatlar eğitimi alan öğrencilerin dijital okuryazarlık durumları. Jass Studies-The Journal of Academic Social Science Studies, 70, 77-92.
21. Gökçearslan, Ş. & Bayı, E. A. (2011). Öğretmen adaylarının sayısal yetkinlik düzeylerinin incelenmesi. 2nd International Conference on New Trends in Education and Their Implications’da sunulmuş bildiri, 27-29 Nisan, Antalya.
22. Gui, M. & Argentin, G. (2011). Digital skills of internet natives: Different forms of digital literacy in a random sample of northern Italian high school student. New Media & Society, 13(6), 963–980.
23. Gülbahar, Y. & Alper, A. (2014). Elektronik Ortamlar için e-Öğrenme Stilleri Ölçeğinin geliştirilmesi. Eğitim ve Bilim, 39(171), 421-435.
24. Güven, M. (2004). Öğrenme stilleri ile öğrenme stratejileri arasındaki ilişki. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları.
25. Harb, J. N., Durrant, S. O. & Terry, R. E. (1993). Use of the Kolb learning cycle and the 4MAT system in engineering education. Journal of Engineering Education, 82(2), 70-77.
26. Hargittai, E. (2002). Second-level digital divide: Differences in people's online skills. First Monday, 7(4).
27. Hocaoğlu, N. & Akkaş-Baysal, E. (2019). Nicel araştırma modelleri-desenleri. G. Ocak (Ed.), Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri içinde (s. 66-123). Ankara: Pegem Akademi.
28. Kailani, R., Susilana, R. & Rusman, R. (2021). Digital literacy curriculum in elementary school. Teknodika, 19(2), 90-102.
29. Kalaycı, Ş. (2018). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
30. Kastrati, M. (2021). The importance of adaption of teaching methods to students' learning styles in higher secondary school. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 26, 95-111.
31. Kazu, İ. Y. & Erten, P. (2014). Öğretmen adaylarının sayısal yetkinlik düzeyleri. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 3, 132- 152.
32. Keleş, D. (2009). Öğretmen adaylarının alan eğitimi ve bazı psiko-sosyal değişkenlere göre denetim odağı eğilimleri ile öğrenme stilleri tercihleri. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
33. Kozan, M. (2018). Öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri ve siber zorbalığa ilişkin duyarlılıklarının incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
34. Kurtuluş, E. (2019). Öğretmen adaylarının öğrenme stilleri ve teknoloji kullanım niyetlerinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi,). https://tez.yok.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
35. Küpesiz, F. T. & Gürpınar, E. (2022). Türkiye’deki hematoloji uzmanlarının öğrenme stillerinin belirlenmesi ve eğitim başarısı üzerine etkisinin değerlendirilmesi. Tıp Eğitimi Dünyası, 21(63), 5-17.
36. McCarthy, B. (1990). Using the 4MAT system to bring learning styles to schools. Educational Leadership, 48(2), 31–37.
37. MEB. (2019). PISA 2018 Türkiye Ön Raporu. Eğitim Analiz ve Değerlendirme Raporları Serisi (No:10). http://pisa.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2023_05/15170226_PISA_2018_Turkiye_On_Raporu.pdf sayfasından erişilmiştir.
38. Narli, S., Aksoy, E. & Ercire Y. E. (2014). Investigation of prospective elementary mathematics teachers’ learning styles and relationships between them using data mining. International Journal of Educational Studies in Mathematics, 1(1), 37-57.
39. Özerbaş, M. & Kuralbayeva, A. (2018). Türkiye ve Kazakistan öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeylerinin değerlendirilmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 16-25.
40. Özoğlu, C. & Kaya, E. (2020). Z kuşağı öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenmeleri ve dijital okuryazarlıkları arasındaki ilişki. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 11(1), 415-437.
41. Pongkendek, J. J. & Ahmar, D. S. (2020). Analysis of learning styles of students in class of xı science 1 and xı science 2 at sman 3 north luwu. Journal of Applied Science, Engineering, Technology, and Education, 2(1), 28-31. https://doi.org/10.35877/454RI.asci2152
42. Puteh, B., Jais, Z., Mokhtar, M. Y. O., Idris, N. A. & Othman, W. N. W. (2021). Level of learning style and level of students’ critical thinking at private higher learning institutions. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 11(4), 1116–1126.
43. Sabariah, M. K., Santosa, P. S. & Ferdiana, R. (2020). Model of tools for requirements elicitation process for children’s learning applications. International Journal of Advanced Computer Science and Applications (IJACSA), 11(3), 322-328.
44. Sarıkaya, B. (2019). Türkçe öğretmeni adaylarının dijital okuryazarlık durumlarının çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(62), 1098-1107.
45. Sparks, J. N. (1963). Expository notes on the problem of making multiple comparisons in a completely randomized design. The Journal of Experimental Education, 31(4), 343-349.
46. Sumarsono, S. & Firanti, A. (2021). Identification of ınformatics engineering student learning styles in the independent learning era. Jurnal Pendidikan Dan Pengajaran, 54(2), 306-316. https://doi.org/10.23887/jpp.v54i2.28672.
47. Swain, M. P., Lakshmi, S., Kashinath, B. S. & Gopika, M. S. (2021). English literature: why-what-how concept. The Electrochemical Society, 1(01). https://iopscience.iop.org/article/10.1149/10701.10911 ecst/meta sayfasından erişilmiştir.
48. Şakar, M. & Kağnıcı, D. Y. (2023). Beden eğitimi derslerinde sosyal adalet paradigması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 55, 295-307.
49. Şentürk, C. & Ciğerci, F. M. (2017). Sınıf öğretmenlerinin e-öğrenme stillerinin incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi, 15(1), 69-88.
50. Van Wart, M., Roman, A., Wang, X. & Liu, C. (2017). Integrating ICT adoption issues into (e-) leadership theory. Telematics and Informatics, 34(5), 527-537, https://doi.org/10.1016/j.tele.2016.11.003
51. Voyer, D., Voyer, S. & Bryden, M. P. (1995). Magnitude of sex differences in spatial abilities: A meta-analysis and consideration of critical variables. Psychological Bulletin, 117(2), 250–270.
52. Willingham, D. T., Hughes, E. M. & Dobolyi, D. G. (2015). The Scientific status of learning styles theories. Teaching of Psychology, 42(3), 266-271. https://doi.org/10.1177/0098628315589505
53. Yeşildal, M. (2018). Yetişkin bireylerde dijital okuryazarlık ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişki: Konya örneği. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/ sayfasından erişilmiştir.
54. Yılmaz, Ö. (2023). Innovative science education with digital solutions: Learning environments and technologies. Ö. Baltacı (Ed.), Educational sciences research- III içinde (s. 89-125). Özgür.
55. Zhao, P., Kynäshlahti, H. & Sintonen, S. (2016). A qualitative analysis of the digital literacy of arts education teachers in Chinese junior high and high schools. Journal of Librarianship and Information Science, 50(1), 77-87.
56. Zhukov, K. (2007). Student learning styles in advanced instrumental music lessons. Music Education Research, 9(1), 111-127.