This study aims to examine the relationship between high school students' career decision-making difficulties, perceived social support, and career locus of control. The research is a descriptive study in the relational survey model. The study group consisted of 400 high school students and convenience sampling method was used. The research data were obtained via Career Decision Difficulty, Career Locus of Control and Social Support Scales. SPSS 26.0 software was used to analyse the research data. According to the findings of the study, high school students' career decision-making difficulties and career locus of control showed significant differences by gender, while perceived social support did not show significant differences. In the correlation analysis, a significant relationship was found between high school students' career decision-making difficulties and career locus of control and perceived social support. According to the results of the regression analysis conducted in the study, it was seen that perceived social support and the sub-dimensions of the career locus of control scale, helplessness, lucky and powerful others, significantly predicted the students' career decision-making difficulties. In addition, these scales explained approximately 26% of the variance of career decision making difficulty. The results obtained were discussed within the scope of the relevant literature, and suggestions were made that individual and group studies should be conducted within the scope of social support for students and parents in order to reduce the difficulty of career decision-making.
Career decision difficulty Career locus of control Perceived social support High school students
Bu araştırmada, lise öğrencilerinin kariyer kararı verme güçlüğü ile algılanan sosyal destek ve kariyer denetim odağı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Çalışma grubunu, 400 lise öğrencisi oluşturmuş olup, kolayda örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verileri Kariyer Kararı Verme Güçlüğü, Kariyer Denetim Odağı ve Sosyal Destek Ölçeklerinden elde edilmiştir. Araştırma verilerinin analizinde SPSS 26.0 programı kullanılmıştır. Araştırmadaki bulgulara göre lise öğrencilerinin kariyer kararı verme güçlüğü ve kariyer denetim odağı cinsiyete göre anlamlı farklılık gösterirken, algılanan sosyal destek anlamlı farklılık göstermemiştir. Korelasyon analizinde ise lise öğrencilerinin kariyer karar verme güçlüğü ile kariyer denetim odağı ve algılanan sosyal destekle arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Çalışmada yapılan regresyon analiz sonuçlarına göre öğrencilerin kariyer karar verme güçlüğünü; algılanan sosyal destek ile kariyer denetim odağı ölçeğinin alt boyutları olan çaresizlik, şanslı ve güçlü diğerleri anlamlı bir şekilde yordadığı görülmüştür. Ayrıca bu ölçekler kariyer karar verme güçlüğü varyansının yaklaşık %26’sını açıklamaktadır. Elde edilen sonuçlar ilgili alanyazın kapsamında tartışılmış olup, kariyer karar verme güçlüğünün azaltılması için öğrenci ve velilere sosyal destek kapsamında bireysel ve grup çalışmaları yapılması gerektiğine yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Kariyer kararı verme güçlüğü Kariyer denetim odağı Algılanan sosyal destek Lise öğrencileri
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Kariyer Danışmanlığı |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 23 Ocak 2025 |
| Kabul Tarihi | 5 Kasım 2025 |
| Erken Görünüm Tarihi | 29 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 29 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 23 Sayı: 3 |
Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, bilimsel çalışmaların ilerletilebilmesi için bilgiye kolay ulaşılabilir olması gerektiğinin bilincinde bir dergi olarak, hakemli dergi literatürünün açık erişimli olması girişimini destekler ve yayınlanan tüm yazıları herkesin okuyabileceği ve indirebileceği çevrim içi bir ortamda ücretsiz olarak sunar.
Galip Yüksel, Gazi Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışma Anabilim Dalından mezun oldu (1987). Aynı üniversitede Psikolojik Danışma ve Rehberlik alanında Yüksek Lisans (1990) ve doktora eğitimlerini (1997) tamamladı.
Yüksel, akademik iş yaşamına 1992 yılında Gazi Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Anabilim Dalında öğretim görevlisi olarak başladı, daha sonra yardımcı doçent (2000-2005) ve doçent (2005-2010) olarak çalıştı. 2010 yılından bu yana da profesör olarak aynı anabilim dalında çalışmaktadır.
Yedek Subay olarak vatani görevini yapan Yüksel, G.Ü. Tıp Fakültesi Sigara Bıraktırma Ünitesi kuruluşunda gönüllü olarak çalıştı (2001), Michigan State Üniversitesi (2003) ve Florida Üniversitesi’nde (2016) misafir öğretim üyesi olarak bulundu.
Bölüm başkan yardımcılığı (2005-2013), Göç Araştırma ve Uygulama Merkezi müdür yardımcılığı (2003–2008) ve Psikolojik Danışma ve Rehberlik anabilim dalı başkanlığı yaptı.
Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisinde editör yardımcısı olarak çalışan Yüksel, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi editörler kurulu ve Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği (TPDR) üyesidir.
Gazi Üniversitesi Öğretim Elemanları Profili (2003) ve Türkiye Üniversiteleri Araştırmalarında (2006) proje başkan yardımcısı, Dezavantajlı Çocukların Eğitime Etkin Katılımı (2006) ve Ergenlerin Çalışma Anlayışının İncelenmesi projelerinde proje yürütücüsü olarak çalıştı.
Akademik Değerlendirme ve Kalite Geliştirme Kurulu Üyesi olarak görev yaptı (2005-2010; 2019-2020).
Yüksel, makale ile kitap bölümlerinin yanında Yaşam Boyu Gelişim: Gelişim Psikolojisi (13. Baskı) (Santrock, 2021), Yaşam Boyu Gelişim: Gelişim Psikolojisi (19.Baskı)(Santrock, 2025) Eğitim Psikolojisi: Kuram ve Uygulama (Slavin, 2019) ve Yardım sanatını öğrenme: Temel yardım becerileri ve teknikleri (Young, 2021) kitaplarının çeviri editörüdür. Psikolojik danışma ve rehberlik anabilim dalında lisans ve lisansüstü düzeyinde dersler yürütmekte ve danışmanlıklar yapmakladır.
Halen, Gazi Eğitim Fakültesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Anabilim Dalı öğretim üyesi olarak; psikolojik danışman eğitimi ve yetkinlikleri, çevrimiçi psikolojik danışma, sosyo-duygusal gelişim, öğrenme ve gelişimde kültürel perspektifler üzerine araştırmalarını sürdürüyor.
Prof. Dr. Necati CEMALOĞLU, 1965 yılında Kastamonu’da doğdu. 1983–1984 eğitim – öğretim yılında Gazi Üniversitesi, Kastamonu Eğitim Yüksekokulu’ndan mezun oldu. Trabzon ve Ankara’da öğretmenlik ve okul müdürlüğü yaptı. Öğretmenlik yaptığı dönemlerde, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi anabilim dalından 1992-1993 eğitim-öğretim yılında mezun oldu. MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nda, matematik komisyonu üyeliği ve maarif müfettişliği yaptı. Ankara ve Gazi Üniversitesi’nde "Eğitim Yönetimi" alanında master yapan Cemaloğlu, Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi’ne araştırma görevlisi olarak göreve başladı. Doktora eğitiminden sonra 2004 yılında yardımcı doçent, 2008 yılında doçent ve 2014 yılında profesör olarak atandı.
Amerika Birleşik Devleti'nde "Michigan State University" ve University of Florida’ya misafir öğretim üyesi statüsüyle gitti. MEB - Dünya Bankası - Kurumsal Performans Yönetimi Ulusal Danışmanı, MEB - TÜBİTAK, e-denetim - e-performans Ulusal Danışmanı, değişik bakanlıklarda ve üniversitelerde stratejik plan danışmanlığı yaptı. Cemaloğlu, yılda 100'ün üzerinde eğitim, yönetim, liderlik ve denetim üzerine konferans vermektedir.
Yayımlanmış 32 kitabı, kitaplarda bölümü, 500’ün üzerinde ulusal gazete makalesi, SSCI ve diğer indexlerde taranan 112 makalesi, katıldığı ulusal ve uluslar arası kongre - sempozyum bulunmaktadır. Evli ve iki çocuk babası olan Cemaloğlu, İngilizce bilmekte ve halen Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi'nde, Eğitim Yönetimi anabilim dalında görev yapmaktadır. Cemaloğlu, 2019 yılında “Başöğretmen Onur Ödülü”, “2020 Yılında Bilge Tonyukuk Eğitime Hizmet Ödülü” almıştır.