Türkçe Öğretmenlerinin Yazılı Sorusu Hazırlama Tutumları: Ölçek Geliştirme Çalışması

Öz

Ölçme ve değerlendirme, öğretim sürecinin önemli parçalarından biridir. Sonuç yerine süreç değerlendirmenin daha fazla önem kazandığı günümüz eğitim anlayışında ölçme araçlarının tutarlı bir öğrenme kanıtı vermesinde hazırlayıcıların rolü büyüktür. Sınavların ve sınav sorularının hazırlanmasında öğretmenlerin tutumları belirleyicidir. Bu çalışmanın amacı Türkçe öğretmenlerinin derslerinde kullandıkları yazılı sınavlar ve bu sınavlarda kullanılan sorulara yönelik tutumlarını geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçebilecek bir ölçek geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda üç ayrı örneklem grubu ölçek geliştirme çalışmasına dâhil edilmiştir. Erzurum il merkezi ve ilçelerinde görev yapmakta olan 434 Türkçe öğretmeni çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Ölçeğin faktör yapısının tespit edilmesinde yapısal eşitlik modellemesinden faydalanılmıştır. Ölçeğe ait Kaiser-Meyer-Olkin değeri .815, Bartlett’s Küresellik Testi değeri ise χ2=2130,101; df=120, p<.000 için anlamlı bulunmuştur. Ölçeğin Cronbach’s Alpha güvenirlik kat sayısının zaman boyutunda .92, hazırlama boyutunda .86, geçerlik boyutunda .61 ve yeterlik boyutunda .73 olduğu belirlenmiştir. Toplamda ise .86 güvenirlik katsayısı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma sonucuna göre, hazırlanan ölçeğin Türkçe öğretmenlerinin açık uçlu soru hazırlama tutumlarını ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirtilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Türkçe eğitimi
• Açık uçlu sorular
• Ölçme tutumu

Turkish Teachers' Attitudes towards Written Question Preparation: Scale Development Study

Öz

Assessment and evaluation is one of the important parts of the teaching process. In today's understanding of education, in which process evaluation instead of result evaluation gains more importance, the role of the preparers is great in providing consistent learning evidence for the assessment tools. Teachers' attitudes are decisive in the preparation of exams and exam questions. The aim of this study is to develop a scale that can validly and reliably measure Turkish teachers' attitudes towards the written exams used in their lessons and the questions used in these exams. For this purpose, three different sample groups were included in the scale development study. The sample of the study consisted of 434 Turkish teachers working in Erzurum city centre and its districts. Structural equation modelling was used to determine the factor structure of the scale. Kaiser-Meyer-Olkin value of the scale was found to be .815 and Bartlett's Test of Sphericity value was found to be significant for χ2=2130,101; df=120, p<.000. The Cronbach's Alpha reliability coefficient of the scale was .92 in the time dimension, .86 in the preparation dimension, .61 in the validity dimension and .73 in the competence dimension. In total, a reliability coefficient of .86 was obtained. According to the results of the study, it was stated that the prepared scale is a valid and reliable scale that can measure Turkish teachers' attitudes towards preparing open-ended questions.

Anahtar Kelimeler

• Turkish education
• Open-ended questions
• Assessment attitude

Kaynakça

1. Adom, D., Mensah, J. A., & Dake, D. A. (2020). Test, measurement, and evaluation: Understanding and use of the concepts in education. International Journal of Evaluation and Research in Education, 9(1), 109-119.
2. Aktaş, M. & Alıcı, D. (2012). Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Dersine Yönelik Tutum Ölçeği’nin (EÖD-TÖ) geliştirilmesi. Journal of Qafqaz University, Philology and Pedagogy, 33, 66-73.
3. Alkharusi, H. A. (2010). Factors associated with preservice teachers' attitude towards educational measurement. International Journal of Learning, 17(1), 95-108.
4. Arastman, G., Yıldırım, K., & Daşçı, E. (2015). Ölçme ve değerlendirme ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38(38), 219-228.
5. Aslan, S. (2020). Öğretmen adaylarının ölçme değerlendirmeye yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 16[Eğitim ve Toplum Özel Sayısı], 6047-6068.
6. Aytan, N. (2016). Türkçe dersi tutum ölçeği geliştirme çalışması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(2), 535-546. Baysal, A. C. & Tekarslan, E. (1998). Davranış bilimleri. Dönence.
7. Baykul, Y. (2000). Eğitimde ve psikolojide ölçme. ÖSYM.
8. Black, P. & Wiliam, D. (1998). Assessment and classroom learning. Assessment in Education: Principles, Policy & Practice, 5(1), 7-74.

9. Brookhart, S. M. (2013). How to create and use rubrics for formative assessment and grading. ASCD.
10. Bryman, A. & Cramer, D. (2005). Quantitative data analysis for SPSS 12 and 13: A guide for social scientists. Routledge.
11. Byrne, B. M. (2011). Structural equation modeling with AMOS basic concepts, applications, and programming (Multivariate applications series). Routledge.
12. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri (22. b.). Pegem Akademi.
13. Çerçi, A. & Derman, S. (2016). Türkçe etkinliklerine yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 4(4), 461-473.
14. Demirtaşlı, N., Yalçın, S., & Ayan, C. (2014). Ölçme ve değerlendirme dersine yönelik tutum ölçeğinin çok kategorili madde tepki kuramı modellerine dayalı olarak ölçeklenmesi. IV. Ulusal Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Kongresi içinde (s. 41-42). Pegem Akademi.
15. Field, A. (2009). Discovering statistic using SPSS for windows. SAGE.
16. Gonen, A. & Grinberg, K. (2016). Academic students' attitudes toward students with learning disabilities. Journal of Education and Training Studies, 4(9), 240-246.
17. Gücüyeter, B. & Karadoğan, A. (2019). Türk dili ve edebiyatı öğretmenlerinin ölçme değerlendirme tutumlarını belirlemeye yönelik ölçek geliştirme çalışması: geçerlik ve güvenirlik. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi(17), 47-60.
18. Hooper, D., Coughlan, J., & Mullen, M. R. (2008). Structural equation modelling: guidelines for determining model fit. Electronic Journal of Business Research Methods, 6(1), 53-60.
19. İlhan, M. & Çetin, B. (2014). LISREL ve AMOS programları kullanılarak gerçekleştirilen yapısal eşitlik modeli (YEM) analizlerine ilişkin sonuçların karşılaştırılması. Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Dergisi, 5(2), 26-42.
20. Karatay, H. & Dilekçi, A. (2019). Türkçe öğretmenlerinin dil becerilerini ölçme ve değerlendirme yeterlikleri. Milli Eğitim Dergisi, 48(1), 685-716.
21. Lodico, M. S., Spaulding, D. D., & Voegtle, K. (2006). Methods in educational research: From theory to practice. John Wiley & Sons.
22. Maden, S. & Durukan, E. (2011). Türkçe dersi öğretmenlerinin ölçme değerlendirmeye ilişkin algıları. Milli Eğitim Dergisi, 41(190), 212-233.
23. McMillan, J. H. (2013). Classroom assessment: Principles and practice for effective standards-based instruction. Pearson.
24. MEB. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni. MEB.
25. Metin, M. & Demiryürek, G. (2009). Türkçe öğretmenlerinin yenilenen Türkçe öğretim programlarının ölçme-değerlendirme anlayışı hakkındaki düşünceleri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 37‐51.
26. Orak, C., Turan, Z., & Taşgın, A. (2023). Dinamik matematik öğrenme nesneleri tutum ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Ereğli Eğitim Fakültesi, 5(2), 351-376.
27. Özdamar, K. (2017). Ölçek ve test geliştirme yapısal eşitlik modellemesi. Nisan.
28. Özen, O. & Mert, O. (2024). An investigation into open-ended question preparation skills of Turkish language teachers. Educational Academic Research, 55, 1-14.
29. Pallant, P. (2017). SPSS kullanma kılavuzu SPSS ile adım adım veri analizi (S. Balcı & B. Ahi, Çev.). Anı.
30. Polat, B. & Özmercan, E. (2014). Eğitimde ölçme ve değerlendirme dersine yönelik ölçek geliştirme çalışması. IV. Ulusal Eğitimde ve Psikolojide Ölçme ve Değerlendirme Kongresi içinde (s. 7-8). Pegem Akademi.
31. Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H., & Müller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23-74.
32. Scior, K. & Werner, S. (2015). Changing attitudes to learning disability: A review of the evidence. Mencap.
33. Seçer, İ. (2015). Psikolojik test geliştirme ve uyarlama süreci: SPSS ve LISREL uygulamaları. Anı.
34. Shari, M. & Vranda, M. N. (2016). Attitude of primary school teachers towards children with learning disabilities. Journal of Indian Association for Child & Adolescent Mental Health, 12(4), 323-335.
35. Süral, S. (2014). Eğitim fakültesi öğrencileri ile pedagojik formasyon alan öğrencilerin ölçme değerlendirme dersine yönelik tutumlarının incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(3), 63-75.
36. Şenel, S., Pekdağ, B., & Günaydın, S. (2018). Kimya öğretmenlerinin eğitimde ölçme ve değerlendirme süreçlerinde yaşadıkları problemler ve yetersizlikler. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 12(1), 419-441.
37. Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2001). Using multivariate statistics. Allyn & Bacon.
38. Tekindal, S. (2008). Eğitimde ölçme ve değerlendirme. Pegem Akademi.
39. Tezci, İ. H. (2019). Öğretmenlere Yönelik Ölçme ve Değerlendirme Tutum Ölçeği geliştirme çalışması. I. Uluslararası Bilim, Eğitim, Sanat ve Teknoloji (UBEST) Sempozyumu Tam Metin Kitabı içinde (s.408-417). İzmir, Türkiye.
40. Turgut, M. F. (1977). Eğitimde ölçme ve değerlendirme metotları. Nuve.
41. Ünal, F. T. & Köse, M. (2014). Türkçe dersine yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi: Bir geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Bartın University Journal of Faculty of Education, 3(2), 233-249.
42. Watkins, M. W. (2000). Monte Carlo PCA for parallel analysis – computer software. Ed & Psych Associates.
43. Wilson, M. (2024). What makes measurement ımportant for education? Educational Measurement: Issues and Practice, 43(4), 1-10.
44. Yaşar, M. (2014). Eğitimde ölçme ve değerlendirme dersine yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 4(1), 259-279.
45. Yıldız, M., Çiçek, Ö., Özçelik, E., Boz, Ş., & Admış, O. (2021). Öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme yönelik tutum düzeylerinin incelenmesi. International Social Mentality and Researcher Thinkers Journal, 7(49), 2206-2213.