The Effects of Using Intelligence Games About Household Waste and Recycling on Seventh Grade Students’ Success and Their Motivation for Science Learning

Öz

This study was conducted to determine the effect of activities developed with intelligence games on the success of seventh-grade middle school students' learning and their motivation towards science learning on the topic of “household waste and recycling.” A quantitative research method was used in the study, employing a pre-test-post-test control group quasi-experimental design. The sample for the application of the research consisted of 75 seventh-grade students attending a public middle school during the 2022-2023 academic year. In the study, it was particularly paid attention to ensure that other variables, such as classroom conditions and lesson duration, were the same for the groups randomly selected for the experimental and control groups before the experimental procedure. Thus, 37 students formed the experimental group, and 38 students formed the control group. The groups were randomly selected. The data collection tools used in the study were the Household Waste and Recycling Knowledge Test and the Motivation Scale for Science Learning. The data obtained from the knowledge test and the scale was analysed using the paired and independent samples t-test in the JAMOVI software package. The results of the analysis were discussed for the experimental and control groups, and some recommendations were given.

Anahtar Kelimeler

• Games
• Intelligence games
• Recycling and household waste
• Motivation and knowledge test

Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm Konusunda Zekâ Oyunları Kullanılmasının Yedinci Sınıf Öğrenci Başarısı ve Öğrencilerin Fen Öğrenmeye Yönelik Motivasyonlarına Etkisi

Öz

Bu araştırma, zekâ oyunları ile geliştirilen “evsel atıklar ve geri dönüşüm” konulu etkinliklerin ortaokul yedinci sınıf öğrencilerinin öğrenmelerindeki başarısı ve öğrencilerin fen öğrenmeye yönelik motivasyonları üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yönteminden ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın uygulamasının örneklemini ise 2022-2023 eğitim-öğretim yılında bir devlet ortaokulunda yedinci sınıfta öğrenim gören 75 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada deney ve kontrol grupları için deneysel işlemden önce rastgele seçilen gruplara uygulanan sınıfların ortam koşulları ve dersin işlenme süresi gibi diğer değişkenlerin aynı olmasına dikkat edilmiştir. Böylece 37 öğrenci deney grubunu, 38 öğrenci ise kontrol grubunu oluşturmuştur. Gruplar rastgele seçilmiştir. Çalışmanın veri toplama araçları, Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm Bilgi Testi ve Fen Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği’dir. Bilgi testinden ve ölçekten elde edilen veriler JAMOVI paket programında bağımlı ve bağımsız örneklem t testi” analizleri yapılmıştır. Elde edilen analiz sonucunda deney ve kontrol grupları için tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Oyun
• Zekâ oyunları
• Geri dönüşüm ve evsel atıklar
• Motivasyon ve bilgi testi

Kaynakça

1. Ak, Ö. & Genç A.T. (2018). Üniversite öğrencilerinin geri dönüşüm bilinci üzerine bir araştırma: Sakarya Üniversitesi örneği. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 4(2), 20-39.
2. Akdemir, E. & Çetin-Atasoy, D. (2021). Evsel atıklar ve geri dönüşüm. H. Kalkan (Ed.), Ortaokul ve imam hatip ortaokulu fen bilimleri ders kitabı içinde (s. 135-143). Millî Eğitim Bakanlığı.
3. Aksu, G., Reyhanoğlu, Ç., & Eser, M. T. (2021). Jamovi ile veri analizi. Pegem.
4. Altunbey, H. (2022). İl ve ilçede öğrenim gören ortaokul 7. sınıf öğrencilerinde atıklar ve geri dönüşüm konusunda eğitsel oyunlarla farkındalık oluşturulması. (Doktora Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
5. Atakul, B. S. (2022). Fen eğitiminde eğitsel oyunların 6. sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına ve fen bilimleri dersine yönelik motivasyonlarına etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
6. Bakar, F. (2013). Bilim ve sanat merkezi öğrencilerinin plastik atıkların geri dönüşümü ve çevreye etkileri konusundaki tutumlarının belirlenmesi (Batı Karadeniz Bölgesi Örneklemi). (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
7. Baki, N. (2018). Zekâ oyunları dersinde uygulanan geometrik- mekanik oyunların öğrencilerin akademik öz yeterlik ve problem çözme becerilerine etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
8. Bertizlioğlu, İ. (2025). Sözel zekâ oyunlarıyla desteklenmiş fen bilimleri etkinliklerinin öğretmen adaylarının problem çözme becerilerine, bilimsel akıl yürütme becerilerine, motivasyonlarına, öz düzenlemelerine etkisi ve görüşleri. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.

9. Bottino, R. M., Ott, M., & Tavella, M. (2013). Investigating the relationship between school performance and the abilities to play mind games. Proceedings of the European Conference on Games Based Learning içinde (s. 62-71). Academic Conferences International Limited. https://doi.org/10.1007/978-3-642 35879-1_28 sayfasından erişilmiştir.
10. Bozkurt, S. (2012). Evsel nitelikli katı atıkların geri dönüşüm olasılıkları ve bertaraf yöntemlerinin araştırılması. (Doktora Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
11. Dede, Y. & Yaman, S. (2008). Fen Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi (EFMED), 2(1), 19-37.
12. Demirel, T. (2015). Zekâ oyunlarının türkçe ve matematik derslerinde kullanılmasının ortaokul öğrencileri üzerindeki bilişsel ve duyuşsal etkilerinin değerlendirilmesi. (Doktora Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
13. Dokumacı-Sütçü, N. (2025). Geri dönüşüme yönelik materyal tasarımı. İ. Varol, N. Dokumacı-Sütçü, & İ. Yüksel (Ed.), Zekâ oyunlarına yönelik materyal tasarımı içinde (s. 21-29). Nobel Akademi.
14. Ergün, E. & Gözler, A. (2020). Analyzing of the opinion of teachers conducting mind game courses for the applicability of mind games. African Educational Research Journal(8), 220-231.
15. Doğan, M. (2023). Evsel atıklar ve geri dönüşüm konusunda zekâ oyunları kullanılmasının yedinci sınıf öğrenci başarısı ve öğrencilerin fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarına etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
16. Hocaoğlu, N., & Akkaş-Baysal, E. (2019). Nicel araştırma modelleri-desenleri. G. Ocak (Ed.), Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri içinde (s. 66-119). Pegem.
17. Kayabaşı, Y. & Akbaş, C. (2017). Eğitsel oyunlar yöntemiyle öğretimin fen bilimleri dersindeki öğrenci başarısına etkisi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 6(2), 181-193.
18. Koçyiğit, S., Tuğluk, M. N., & Kök, M. (2007). Play as educational activity in the child's development process. Journal of Kazım Karabekir Education Faculty, 16, 324-342.
19. Kök, F. (2021). Organik atıkların yönetimi, geri dönüşümü ve uygulamaları. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 4(2), 99-108.
20. Kutlu, İ. (2021). Alternatif ölçme ve değerlendirme tekniklerinin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersine yönelik tutum, motivasyon ve başarılarına etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
21. Marangoz, D. (2018). Mekanik zekâ oyunlarının ilkokul 2. sınıf öğrencilerinin zihinsel beceri düzeylerine etkisi. (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
22. MEB. (2013). Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Seçmeli Zekâ Oyunları Dersi (5., 6., 7. ve 8. Sınıflar) Öğretim Programı. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. http://ttkb.meb.gov.tr/dosyalar/programlar/ilkogretim/zekaoyunlari.pdf sayfasından erişilmiştir.
23. MEB. (2018). Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar). Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/201812312311937-FEN%20B%C4%B0L%C4%B0MLER%C4%B0%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI2018.pdf?utm_source=chatgpt.com sayfasından erişilmiştir.
24. Özhan, M. (1990). Çocuk oyunlarımız. Kültür Bakanlığı.
25. Özden, Y. (2020). Öğrenme ve öğretme. Pegem.
26. Ulusoy, Ç., Saygı, E., & Umay, A. (2017). İlköğretim matematik öğretmenlerinin zekâ oyunları dersi ile ilgili görüşleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(2), 280-294.
27. Varol, İ., Bertizlioğlu, İ., & Yüksel, İ. (2024). Muhakeme (akıl yürütme) becerileri. M. Köse, M. A. Kurtuluş, & K. Bilen (Ed.), Eğitimde 21. yüzyıl becerilerinin kazandırılması: Ders planı ve etkinlik örnekleriyle içinde (s. 419-459). Nobel.