Araştırma Makalesi

Siber Saldırgan ve Ceza Hassasiyeti Yüksek Öğrenciler Okul Tükenmişliği Riski Altında Mı?

Cilt: 24 Sayı: 1 29 Nisan 2026
PDF İndir
EN TR

Siber Saldırgan ve Ceza Hassasiyeti Yüksek Öğrenciler Okul Tükenmişliği Riski Altında Mı?

Öz

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin siber saldırganlık ve ceza hassasiyetinin okul tükenmişliğinin anlamlı bir yordayıcısı olup olmadığını incelemektir. Araştırmanın ikinci amacı ise Siber Saldırganlık Tipolojisi Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlanmasıdır. Araştırma, nicel araştırma deseni çerçevesinde yürütülmüştür. Çalışma kapsamında, Siber Saldırganlık Tipolojisi Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlanmasına yönelik Doğrulayıcı Faktör Analizi gerçekleştirilmiş ve analiz 227 katılımcının verileri üzerinden yapılmıştır. İlgili değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla farklı bir örneklem grubundan elde edilen 167 katılımcının verileri kullanılmıştır. Araştırma yaşları 10-14 aralığında olan ortaokul öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Siber Saldırganlık Tipolojisi Ölçeği, İlköğretim II. Kademe Öğrencileri için Okul Tükenmişliği Ölçeği ve Ortaokul Öğrencileri için Akademik Bağlamda Ceza Hassasiyeti Ölçeği aracılığıyla toplanan veriler, Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi tekniği kullanılarak değerlendirilmiştir. Siber saldırganlığın kontrol-iştahlı alt boyutu ile ceza hassasiyetinin ise cezadan ötürü ketlenme ve ceza bağlamlarına karşı olumsuz tutum alt boyutlarının okul tükenmişliğini pozitif yönde anlamlı düzeyde yordadığı tespit edilmiştir. Bulgular alanyazın doğrultusunda tartışılmış ve bazı öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Anyaegbunam, M. C., Anazonwu, C. O., Obi-Nwosu, H. O., Nwafor, C. E., & Obidigbo, G. C. E. (2024). Religiosity and ethnocentrism as predictors of cyber-aggression among undergraduates in Southeast Nigeria. Nigerian Journal of Social Psychology, 7(2), 336-351.
  2. Antipina, S. S. & Miklyaeva, A. V. (2021). Relationship among the tendency to cyber-aggression, aggressiveness, and empathy in adolescence. Social Psychology, 18(2), 94-108. https://doi.org/10.21702/rpj.2021.2.6
  3. Aparisi, D., Delgado, B., Bo, R. M., & Martínez-Monteagudo, M. C. (2021). Relationship between cyberbullying, motivation and learning strategies, academic performance, and the ability to adapt to university. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(20), 10646. https://doi.org/10.3390/ijerph182010646
  4. Aprillia, M. D. (2024). Adaptasi cyber-aggression typology questionnaire (CATQ) ke dalam bahasa Indonesia. Acta Psychologia, 6(1), 14-26. https://doi.org/10.21831/ap.v6i1.72160
  5. Aypay, A. (2011). İlköğretim II. kademe öğrencileri için okul tükenmişliği ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(2), 511-527.
  6. Aypay, A. (2015a). Sensitivity to punishment in the academic context: It’s relationship with locus of control, gender and grade level. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 11(4), 1475-1495.
  7. Aypay, A. (2015b). Ceza hassasiyeti okul tükenmişliğine götürürken, okul sevgisi ceza hassasiyetini artırır mı? 2. Uluslararası Avrasya Eğitim Araştırmaları Kongresi’nde sunulmuş bildiri, Haziran, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
  8. Aypay, A. (2017). Lisede okul tükenmişliğinin akademik bağlamda ödül bağımlılığı ile yordanması. Sakarya University Journal of Education, 7(1), 8-19.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Okul Psikolojik Danışmanlığı, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

4 Nisan 2026

Yayımlanma Tarihi

29 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

11 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

6 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 24 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aypay, A., & Altınsoy, F. (2026). Siber Saldırgan ve Ceza Hassasiyeti Yüksek Öğrenciler Okul Tükenmişliği Riski Altında Mı? Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 24(1), 250-274. https://doi.org/10.37217/tebd.1697188
AMA
1.Aypay A, Altınsoy F. Siber Saldırgan ve Ceza Hassasiyeti Yüksek Öğrenciler Okul Tükenmişliği Riski Altında Mı? TEBD. 2026;24(1):250-274. doi:10.37217/tebd.1697188
Chicago
Aypay, Ayse, ve Fatma Altınsoy. 2026. “Siber Saldırgan ve Ceza Hassasiyeti Yüksek Öğrenciler Okul Tükenmişliği Riski Altında Mı?”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 24 (1): 250-74. https://doi.org/10.37217/tebd.1697188.
EndNote
Aypay A, Altınsoy F (01 Nisan 2026) Siber Saldırgan ve Ceza Hassasiyeti Yüksek Öğrenciler Okul Tükenmişliği Riski Altında Mı? Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 24 1 250–274.
IEEE
[1]A. Aypay ve F. Altınsoy, “Siber Saldırgan ve Ceza Hassasiyeti Yüksek Öğrenciler Okul Tükenmişliği Riski Altında Mı?”, TEBD, c. 24, sy 1, ss. 250–274, Nis. 2026, doi: 10.37217/tebd.1697188.
ISNAD
Aypay, Ayse - Altınsoy, Fatma. “Siber Saldırgan ve Ceza Hassasiyeti Yüksek Öğrenciler Okul Tükenmişliği Riski Altında Mı?”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 24/1 (01 Nisan 2026): 250-274. https://doi.org/10.37217/tebd.1697188.
JAMA
1.Aypay A, Altınsoy F. Siber Saldırgan ve Ceza Hassasiyeti Yüksek Öğrenciler Okul Tükenmişliği Riski Altında Mı? TEBD. 2026;24:250–274.
MLA
Aypay, Ayse, ve Fatma Altınsoy. “Siber Saldırgan ve Ceza Hassasiyeti Yüksek Öğrenciler Okul Tükenmişliği Riski Altında Mı?”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 24, sy 1, Nisan 2026, ss. 250-74, doi:10.37217/tebd.1697188.
Vancouver
1.Ayse Aypay, Fatma Altınsoy. Siber Saldırgan ve Ceza Hassasiyeti Yüksek Öğrenciler Okul Tükenmişliği Riski Altında Mı? TEBD. 01 Nisan 2026;24(1):250-74. doi:10.37217/tebd.1697188

                                                                                                    Türk Eğitim Bilimleri Dergisi Gazi Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yayınlanmaktadır.

                                                                                                                                      Creative Commons Lisansı