Fen Eğitimi Bağlamında 21. Yüzyıl Becerilerine Yönelik Yayınların Bibliyometrik Analizi

Öz

Bu çalışmada fen eğitimi alanında 21. yüzyıl becerilerine ilişkin akademik eğilimler bibliyometrik analizle incelenmiştir. 2002-2025 yılları arasında Web of Science veri tabanından seçilen 395 yayın değerlendirilmiş; yayın sayısı, atıf sıklığı, anahtar kelime trendleri, etkili yazarlar, kurumlar ve ülkeler analiz edilmiştir. Bulgular, 2017 sonrası yayın sayısının arttığını ve Osman K.’nın en üretken yazar olduğunu göstermektedir. En çok katkı sağlayan kurum Pendidikan Indonesia University’dir, en fazla yayın “Problems of Education in the 21st Century” dergisinde yer alırken en çok atıf “Journal of Research in Science Teaching” dergisine aittir. Amerika Birleşik Devletleri, Endonezya ve Türkiye en üretken ülkeler arasında yer almakta; fen, teknoloji, mühendislik ve matematik, bilimsel okuryazarlık, eleştirel düşünme ve iş birliği temel temalar olarak ön plana çıkmaktadır. Genel olarak bu araştırma, fen eğitimi alanında 21. yüzyıl becerilerine ilişkin akademik ilginin zaman içinde nasıl evrildiğini ortaya koymakta ve bu alan yazınına stratejik bir bakış açısı kazandırmaktadır. Elde edilen veriler, gelecekte yapılacak çalışmalar için hem teorik hem de pratik düzeyde yol gösterici nitelikte bulgular sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Fen eğitimi
• 21. yüzyıl
• Bibliyometrik analiz

Bibliometric Analysis of Publications on 21st Century Skills in the Context of Science Education

Öz

This study examined academic trends related to 21st-century skills in science education through bibliometric analysis. A total of 395 publications selected from the Web of Science database between 2002 and 2025 were evaluated; the number of publications, citation frequency, keyword trends, influential authors, institutions, and countries were analyzed. The findings show an increase in publications after 2017 and identify Osman K. as the most productive author. The institution with the highest contribution is Pendidikan Indonesia University, the journal with the most publications is Problems of Education in the 21st Century, and the journal with the most citations is the Journal of Research in Science Teaching. The United States, Indonesia, and Türkiye are among the most productive countries; science, technology, engineering, mathematics, scientific literacy, critical thinking, and collaboration emerge as key themes. Overall, this research reveals how academic interest in 21st-century skills in science education has evolved over time and provides a strategic perspective on the literature in this field. The findings offer insights that are both theoretically and practically instructive for future studies.

Anahtar Kelimeler

• Science education
• 21st century
• Bibliometric analysis

Kaynakça

1. Akcan, C., Doğan, M., & Ablak, S. (2023). Eğitim alanında 21. yüzyıl becerileri ile ilgili yapılan araştırmaların bibliyometrik analizi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 43(1), 331-362. https://doi.org/10.17152/gefad.1111443
2. Al Hamad, N. M., Adewusi, O. E., Unachukwu, C. C., Osawaru, B., & Chisom, O. N. (2024). A review on the innovative approaches to STEM education. International Journal of Science and Research Archive, 11(1), 244-252. https://doi.org/10.30574/ijsra.2024.11.1.0026
3. Aria, M. & Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959-975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
4. ATCS. (2009). Assessment and teaching of 21st century skills. https://epdf.pub/assessment-and-teaching-of-21st-century-skills.html sayfasından erişilmiştir.
5. Benzer, E. (2020). Bilimsel okuryazarlık ve medya okuryazarlığı arasındaki ilişki: Fen bilgisi öğretmen adayları örneği. Araştırma ve Deneyim Dergisi, 5(1), 10-23.
6. Büber, A. (2024). Fen bilimlerinin işleyişinin 21. yüzyıl becerilerinin yordanmasında eğitim araştırmalarına yönelik tutumları ve öğretmenlik mesleğine yönelik motivasyonlarının rolü. (Yüksek Lisans Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
7. Cansız, N. & Cansız, M. (2019). Evaluating Turkish science curriculum with PISA scientific literacy framework. Turkish Journal of Education, 8(3), 217-236. http://dx.doi.org/10.19128/turje.545798
8. Ceran, S. A. (2021). 21. yüzyıl becerileri bağlamında fen eğitiminin bugünü ve geleceği: Türkiye perspektifinde bir analiz. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(4), 3191-3218. https://doi.org/10.15869/itobiad.908645

9. Çelik, M. & Uzel, N. (2023). Okul öncesi fen eğitimi çalışmalarının bibliyometrik analizi. Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, 7(3), 292-309. https://doi.org/10.15659/ankad.v7i3.261
10. Demir, A. Y. & Özyurt, M. (2021). Investigation of social studies curriculum and coursebooks in the context of 21st century skills. İnönü University Journal of the Faculty of Education, 22(2), 1254-1290. https://doi.org/10.17679/inuefd.867905
11. Demirci, M. & Yıldırım, H. İ. (2025). Fen bilimleri ders kitapları ve öğretim programının 21. yüzyıl becerileri açısından incelenmesi. Journal of Computer and Education Research, 13(25), 156-180. http://dx.doi.org/10.18009/jcer.1568951
12. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W.M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285–296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070
13. EU. (2006). Key competences for lifelong learning: European reference framework. https://epdf.pub/assessment-and-teaching-of-21st-century-kills.html?utm_source=chatgpt.com sayfasından erişilmiştir. Göktepe, D., Eroğlu-Doğan, Ü. E., & Doğan, Ü. D. (2022). Fen bilimleri öğretmenlerinin bilimsel okuryazarlık beceri düzeylerinin farklı değişkenler açısından değerlendirilmesi. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(1), 233-253. https://doi.org/10.19160/e-ijer.1058046
14. ISTE. (2007). National Educational Technology Standards for Students (NETS-S). https://www.kisa.link/KGtMI sayfasından erişilmiştir.
15. Kalemkuş, J. (2021). Fen bilimleri dersi öğretim programı kazanımlarının 21. yüzyıl becerileri açısından incelenmesi. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 11(1), 63-87. https://doi.org/10.18039/ajesi.800552
16. Kalemkuş, F. & Özek, M. B. (2021). 21. yüzyıl becerileri konusunda araştırma eğilimleri: 2000-2020 (Ocak Ayı). MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(2), 878-900. https://doi.org/10.33206/mjss.774848
17. Kan, S. & Kumaş, A. (2023). Bibliometric analysis of studies based on context-based learning method in science teaching. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(4), 683-695. https://doi.org/10.17556/erziefd.1335286
18. Karakose, T., Tülübaş, T., Papadakis, S., & Yirci, R. (2023). Evaluating the intellectual structure of the knowledge base on transformational school leadership: A bibliometric and science mapping Analysis. Education Sciences, 13(7), 1-26. https://doi.org/10.3390/educsci13070708
19. Karaboğa, E. & Atik, A. D. (2025). Fen eğitiminde yapay zekâ: Bibliyometrik analiz çalışması. D. Karışan & Ü. B. Cebesoy (Ed.), Fen-matematik bilimlerinde mükemmellik arayışı-2024 içinde (s. 1–20). Ela. https://www.researchgate.net/publication/387995445 sayfasından erişilmiştir.
20. Lai, R. P. Y. (2023). Harnessing pedagogical innovation and educational technology to revolutionize STEM beyond the classroom: Future directions. STEM Education Review, 1(12), 1-6. https://doi.org/10.54844/stemer.2023.0460
21. Levy, D. & Villavicencio, A. L. C. (2019). Educating the educators: Interdisciplinary approaches to enhance science teaching. International Journal of Educational and Pedagogical Sciences, 13(9), 1204-1207. https://scholar.google.com/?hl=tr sayfasından erişilmiştir.
22. Lotka, A. J. (1926). The frequency distribution of scientific productivity. Journal of the Washington Academy of Sciences, 16(12), 317-323. https://www.jstor.org/stable/24529203 sayfasından erişilmiştir.
23. NCREL. (2003). enGauge 21st century skills: Literacy in the digital age. https://www.kisa.link/KGtMI sayfasından erişilmiştir.
24. OECD. (2009). 21st century skills and competences for new millennium learners in OECD countries (OECD Education Working Papers No. 41). OECD. https://doi.org/10.1787/218525261154
25. Orhan, S. İ. & Aydın, A. (2022). Fen bilimleri (fen bilgisi, fizik, kimya, biyoloji) ve matematik eğitimi alanlarında yayınlanan makalelerin bilimsel haritalama tekniği ile incelenmesi: Bir bibliyometrik analiz. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 603-643. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1083488
26. Öcal, Z. M., Yüzüak, A. V., & Özdemir, B. G. (2025). 21st century skills in mathematics and science education: A bibliometric analysis. International Journal of Education in Mathematics, Science and Technology, 13(2), 333-356. https://doi.org/10.46328/ijemst.4659
27. Özdil, N. (2021). 2000-2020 yılları arası fen eğitimi araştırmalarına bir bakış: Türkiye kaynaklı araştırmaların bibliyometrik analizi. (Yüksek Lisans Tezi). http://tez.yok.gov.tr sayfasından erişilmiştir.
28. Öztürk, B. (2023). Relation of 21st-century skills with science education: Prospective elementary teachers’ evaluation. Educational Academic Research(50), 126-139. https://doi.org/10.5152/AUJKKEF.2023.23321
29. Öztürk, O. & Gürler, G. (Ed). (2021). Bir literatür incelemesi aracı olarak bibliyometrik analiz. Nobel.
30. Öztürk, O., Kocaman, R., & Kanbach, D. K. (2024). How to design bibliometric research: An overview and a framework proposal. Review of Managerial Science, 18(11), 3333-3361. https://doi.org/10.1007/s11846-024-00738-0
31. P21. (2015). Partnership for 21st century learning a network of battelleforkids framework for 21st century learning definitions. https://www.battelleforkids.org/insights/p21-resources/ sayfasından erişilmiştir.
32. Polat, M. & Erişti, B. (2022). Science mapping the ınternational knowledge base on the 21st century skills. Journal of Theoretical Educational Science, 15(3), 504-525. https://doi.org/10.30831/akukeg.1054567
33. Turgut, H. & Fer, S. (2006). Fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimsel okuryazarlık yeterliklerinin geliştirilmesinde sosyal yapılandırmacı öğretim tasarımı uygulamasının etkisi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 24(24), 205-229.
34. Voogt, J. & Roblin, N. P. (2010). A comparative analysis of international frameworks for 21st century competences: Implications for national curriculum policies. Journal of Curriculum Studies 44(3), 299-321. https://doi.org/10.1080/00220272.2012.668938
35. Yaz, Ö. V. & Kurnaz, M. A. (2020). Comparative analysis of the science teaching curricula in Turkey. SAGE Open, 10(1), 1-14. https://doi.org/10.1177/2158244019899432
36. Yeşiltaş, H. M., Çelikoğlu, M., & Taş, E. (2024). Fen eğitiminde sosyobilimsel konulara yönelik çalışmaların bibliyometrik analizi. Ordu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 35-57.
37. Yurdakul, M. & Bozdoğan, A. E. (2022). Web of Science veri tabanına dayalı bibliyometrik değerlendirme: Fen eğitimi üzerine yapılan makaleler. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 7(1), 72-92.