Derleme

Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilere Fen Bilimleri Öğretiminde Kullanılan Müdahaleler: Tek-Denekli Araştırmaların Sistematik Derlemesi

Cilt: 24 Sayı: 2 30 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilere Fen Bilimleri Öğretiminde Kullanılan Müdahaleler: Tek-Denekli Araştırmaların Sistematik Derlemesi

Öz

Fen bilimleri eğitiminin gerekliliklerini karşılamak öğrenme güçlüğü olan öğrenciler için ciddi bir zorluktur. Dolayısıyla bu gruptaki öğrencilere fen bilimleri öğretimini destekleyecek deneysel kalitesi güçlü müdahalelerin belirlenmesi önemli görülmektedir. Bu araştırmanın amacı; öğrenme güçlüğü olan öğrencilere fen bilimleri öğretiminde kullanılan müdahalelerden tek denekli deneysel desenlerle desenlenmiş 2010-2024 yılları arasında yürütülen çalışmaları, deneysel kaliteleri ve betimsel özellikleri açısından incelemektir. Sistematik derleme olarak gerçekleştirilen bu araştırmada dâhil etme kriterlerini karşılayan 20 çalışmaya ulaşılmıştır. Bulgulara göre; çoğunlukla ortaokul düzeyindeki katılımcılara yer verildiği, teknoloji destekli uygulamaların sıklıkla kullanıldığı, öğretimde ağırlıklı olarak canlılar ve yaşam konusunun ele alındığı belirlenmiştir. Araştırmaların güvenirlik katsayılarının yüksek olduğu ve genelleme verisinin sınırlı sayıdaki çalışmada toplandığı görülmektedir. Çalışmaların etkililik bulguları müdahalelerin tamamının hedef davranışların öğretiminde etkili olduğunu göstermektedir. Araştırmaların çoğunluğu What Works Clearinghouse (2020) standartlarını istenen düzeyde karşılayamamıştır. Bulgular alan yazını doğrultusunda tartışılmış gelecekte planlanacak araştırmalara ilişkin önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Apanasionok, M. M., Hastings, R. P., Grindle, C. F., Watkins, R. C., & Paris, A. (2019). Teaching science skills and knowledge to students with developmental disabilities: A systematic review. Journal of Research in Science Teaching, 56(7), 847-880. https://doi.org/10.1002/tea.21531
  2. Araci, N., Melekoglu, M. A., & Çetin, M. E. (2023). Impact of a mnemonic strategy on learning science concepts for middle school students with specific learning disabilities. Learning Disabilities: A Contemporary Journal, 21(1), 69-85. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1386167.pdf sayfasından erişilmiştir.
  3. Aydeniz, M., Cihak, D. F., Graham, S. C., & Retinger, L. (2012). Using inquiry-based instruction for teaching science to students with learning disabilities. International Journal of Special Education, 27(2), 189-206. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ982873.pdf sayfasından erişilmiştir.
  4. Benedek-Wood, E., Mason, L. H., Wood, P. H., Hoffman, K. E., & McGuire, A. (2014). An experimental examination of quick writing in the middle school science classroom. Learning Disabilities: A Contemporary Journal, 12(1), 69-92. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1039825.pdf sayfasından erişilmiştir.
  5. Boyle, J. R. (2011). Strategic note-taking for inclusive middle school science classrooms. Remedial and Special Education, 34(2), 78-90. https://doi.org/10.1177/0741932511410862
  6. Boyle, J. R. (2025). Argumentative writing for students with disabilities in inclusive science classes: A pilot study. Reading & Writing Quarterly, 41(2), 99–116. https://doi.org/10.1080/10573569.2024.2389776
  7. Brigham, B. J., Scruggs, T. E., & Mastropieri, M. A. (2011). Science education and students with learning disabilities. Learning Disabilities Research & Practice, 26(4), 223-232. https://doi.org/10.1111/j.1540-5826.2011.00343.x
  8. Bulgren, J. A., Ellis, J. D., & Marquis, J. G. (2014). The use and effectiveness of an argumentation and evaluation intervention in science classes. Journal of Science Education and Technology, 23(1), 82–97. https://doi.org/10.1007/s10956-013-9452-x

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Özel Eğitim ve Engelli Eğitimi (Diğer)

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

28 Ağustos 2026

Yayımlanma Tarihi

30 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

28 Ekim 2025

Kabul Tarihi

10 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 24 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Pehlevan, M., & Aykut, Ç. (2026). Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilere Fen Bilimleri Öğretiminde Kullanılan Müdahaleler: Tek-Denekli Araştırmaların Sistematik Derlemesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 24(2), 1554-1580. https://doi.org/10.37217/tebd.1812393
AMA
1.Pehlevan M, Aykut Ç. Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilere Fen Bilimleri Öğretiminde Kullanılan Müdahaleler: Tek-Denekli Araştırmaların Sistematik Derlemesi. TEBD. 2026;24(2):1554-1580. doi:10.37217/tebd.1812393
Chicago
Pehlevan, Murat, ve Çığıl Aykut. 2026. “Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilere Fen Bilimleri Öğretiminde Kullanılan Müdahaleler: Tek-Denekli Araştırmaların Sistematik Derlemesi”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 24 (2): 1554-80. https://doi.org/10.37217/tebd.1812393.
EndNote
Pehlevan M, Aykut Ç (01 Ağustos 2026) Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilere Fen Bilimleri Öğretiminde Kullanılan Müdahaleler: Tek-Denekli Araştırmaların Sistematik Derlemesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 24 2 1554–1580.
IEEE
[1]M. Pehlevan ve Ç. Aykut, “Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilere Fen Bilimleri Öğretiminde Kullanılan Müdahaleler: Tek-Denekli Araştırmaların Sistematik Derlemesi”, TEBD, c. 24, sy 2, ss. 1554–1580, Ağu. 2026, doi: 10.37217/tebd.1812393.
ISNAD
Pehlevan, Murat - Aykut, Çığıl. “Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilere Fen Bilimleri Öğretiminde Kullanılan Müdahaleler: Tek-Denekli Araştırmaların Sistematik Derlemesi”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 24/2 (01 Ağustos 2026): 1554-1580. https://doi.org/10.37217/tebd.1812393.
JAMA
1.Pehlevan M, Aykut Ç. Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilere Fen Bilimleri Öğretiminde Kullanılan Müdahaleler: Tek-Denekli Araştırmaların Sistematik Derlemesi. TEBD. 2026;24:1554–1580.
MLA
Pehlevan, Murat, ve Çığıl Aykut. “Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilere Fen Bilimleri Öğretiminde Kullanılan Müdahaleler: Tek-Denekli Araştırmaların Sistematik Derlemesi”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 24, sy 2, Ağustos 2026, ss. 1554-80, doi:10.37217/tebd.1812393.
Vancouver
1.Murat Pehlevan, Çığıl Aykut. Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilere Fen Bilimleri Öğretiminde Kullanılan Müdahaleler: Tek-Denekli Araştırmaların Sistematik Derlemesi. TEBD. 01 Ağustos 2026;24(2):1554-80. doi:10.37217/tebd.1812393

                                                                                                    Türk Eğitim Bilimleri Dergisi Gazi Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yayınlanmaktadır.

                                                                                                                                      Creative Commons Lisansı