Araştırma Makalesi

Yetişkinlerde Travma Sonrası Büyümenin Yordayıcıları Olarak Kişilik Özellikleri ve Bilişsel Duygu Düzenleme Stratejileri

Cilt: 24 Sayı: 2 30 Ağustos 2026
PDF İndir
TR EN

Yetişkinlerde Travma Sonrası Büyümenin Yordayıcıları Olarak Kişilik Özellikleri ve Bilişsel Duygu Düzenleme Stratejileri

Öz

Bu çalışmanın amacı kişilik özellikleri ve bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin travma sonrası büyüme üzerindeki yordayıcı etkilerinin incelenmesidir. Araştırmaya yaşları 18-55 arasında değişen ve yaş ortalaması 29,88 olan 306 yetişkin (232 kadın, 74 erkek) katılmıştır. Veriler; Travma Sonrası Stres Tanı Ölçeği, Travma Sonrası Büyüme Ölçeği, Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği ve araştırmacılar tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Gerçekleştirilen çoklu doğrusal regresyon analizi (aşamalı/stepwise yöntem) sonuçlarına göre olumlu yeniden değerlendirme, olumlu yeniden odaklanma ve nevrotizmin travma sonrası büyümeyi anlamlı şekilde yordadığı ve bu değişkenlerin birlikte varyansın %17,7’sini açıkladığı bulunmuştur. Bu bulgulara ek olarak, bu çalışma kapsamında travma sonrası büyümenin cinsiyet ve medeni duruma göre değişip değişmediği bağımsız örneklemler için t testi analizi ile incelenmiştir. Sonuçlar, kadın-erkek ve bekar-evli grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığını ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aflakseir, A. & Manafi, F. (2018). Posttraumatic growth and its relationship with cognitive emotion regulation strategies in patients with multiple sclerosis in Shiraz, Iran. Practice in Clinical Psychology, 6(1), 57–62.
  2. Akcan, G., Bakkal, B. H., & Elmas, Ö. (2024). The mediation role of coping with stress in the relationship between psychological flexibility and posttraumatic growth in cancer patients. OMEGA–Journal of Death and Dying. Advance online publication. https://doi.org/10.1177/00302228241292381
  3. Akfırat, O. N. (2020). Investigation of relationship between psychological well-being, self-esteem, perceived general self-efficacy, level of hope and cognitive emotion regulation strategies. European Journal of Education Studies, 7(9), 286-306. http://dx.doi.org/10.46827/ejes.v7i9.3267
  4. Al Ziadi, A., Heshmati, R., Nemati, F., & Hashemi, T. (2023). The relationship of resilience and social support with post-traumatic growth: The mediating role of emotion regulation strategies. International Journal of Health Sciences, 7(1), 749–760. https://doi.org/10.53730/ijhs.v7nS1.14267
  5. Amedu, A. N. (2023). Assessment of psychological treatments and its affordability among students with post-traumatic stress disorder: A scoping review. International Journal of Home Economics, Hospitality and Allied Research, 2(2), 248-264. https://orcid.org/0000-0003-1072-1592
  6. Arıcıoğlu, A. (2021). The mediating role of adaptive cognitive emotion regulation in the effect of deliberate rumination upon posttraumatic growth. World Journal of Education, 11(5), 61–70. https://orcid.org/0000-0002-1068-1175
  7. Bacanlı, H., İlhan, T., & Aslan, S. (2009). Beş faktör kuramına dayalı bir kişilik ölçeğinin geliştirilmesi: Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi (SDKT). Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), 261–279.
  8. Bergner, R. M. (2009). Trauma, exposure, and world reconstruction. American Journal of Psychotherapy, 63(3), 267–282. https://doi.org/10.1176/appi.psychotherapy.2009.63.3.267

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

26 Ağustos 2026

Yayımlanma Tarihi

30 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

30 Ekim 2025

Kabul Tarihi

11 Mayıs 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 24 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Oral, S., & Yıldız, E. (2026). Yetişkinlerde Travma Sonrası Büyümenin Yordayıcıları Olarak Kişilik Özellikleri ve Bilişsel Duygu Düzenleme Stratejileri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 24(2), 1269-1296. https://doi.org/10.37217/tebd.1813684
AMA
1.Oral S, Yıldız E. Yetişkinlerde Travma Sonrası Büyümenin Yordayıcıları Olarak Kişilik Özellikleri ve Bilişsel Duygu Düzenleme Stratejileri. TEBD. 2026;24(2):1269-1296. doi:10.37217/tebd.1813684
Chicago
Oral, Selin, ve Elvan Yıldız. 2026. “Yetişkinlerde Travma Sonrası Büyümenin Yordayıcıları Olarak Kişilik Özellikleri ve Bilişsel Duygu Düzenleme Stratejileri”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 24 (2): 1269-96. https://doi.org/10.37217/tebd.1813684.
EndNote
Oral S, Yıldız E (01 Ağustos 2026) Yetişkinlerde Travma Sonrası Büyümenin Yordayıcıları Olarak Kişilik Özellikleri ve Bilişsel Duygu Düzenleme Stratejileri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 24 2 1269–1296.
IEEE
[1]S. Oral ve E. Yıldız, “Yetişkinlerde Travma Sonrası Büyümenin Yordayıcıları Olarak Kişilik Özellikleri ve Bilişsel Duygu Düzenleme Stratejileri”, TEBD, c. 24, sy 2, ss. 1269–1296, Ağu. 2026, doi: 10.37217/tebd.1813684.
ISNAD
Oral, Selin - Yıldız, Elvan. “Yetişkinlerde Travma Sonrası Büyümenin Yordayıcıları Olarak Kişilik Özellikleri ve Bilişsel Duygu Düzenleme Stratejileri”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi 24/2 (01 Ağustos 2026): 1269-1296. https://doi.org/10.37217/tebd.1813684.
JAMA
1.Oral S, Yıldız E. Yetişkinlerde Travma Sonrası Büyümenin Yordayıcıları Olarak Kişilik Özellikleri ve Bilişsel Duygu Düzenleme Stratejileri. TEBD. 2026;24:1269–1296.
MLA
Oral, Selin, ve Elvan Yıldız. “Yetişkinlerde Travma Sonrası Büyümenin Yordayıcıları Olarak Kişilik Özellikleri ve Bilişsel Duygu Düzenleme Stratejileri”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, c. 24, sy 2, Ağustos 2026, ss. 1269-96, doi:10.37217/tebd.1813684.
Vancouver
1.Selin Oral, Elvan Yıldız. Yetişkinlerde Travma Sonrası Büyümenin Yordayıcıları Olarak Kişilik Özellikleri ve Bilişsel Duygu Düzenleme Stratejileri. TEBD. 01 Ağustos 2026;24(2):1269-96. doi:10.37217/tebd.1813684

                                                                                                    Türk Eğitim Bilimleri Dergisi Gazi Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yayınlanmaktadır.

                                                                                                                                      Creative Commons Lisansı