Araştırma Makalesi

Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Algılanan Stres Düzeyleri ve Tedavi Dışı Metilfenidat Kullanımına Yönelik Görüşleri

Cilt: 25 Sayı: 75 29 Nisan 2026
PDF İndir
EN TR

Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Algılanan Stres Düzeyleri ve Tedavi Dışı Metilfenidat Kullanımına Yönelik Görüşleri

Öz

Bu çalışma, tıp fakültesi öğrencilerinin algılanan stres düzeylerini ve tedavi amacı dışında metilfenidat kullanımına ilişkin tutumlarını değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kesitsel ve tanımlayıcı tasarıma sahip bu araştırmada, toplam 338 öğrenciden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Bulgular, katılımcıların yarısından fazlasının orta düzeyde stres yaşadığını, yaklaşık her beş öğrenciden birinin ise yüksek düzeyde strese maruz kaldığını ortaya koymuştur. Kadın cinsiyet, düşük gelir düzeyi ve psikiyatrik hastalık öyküsü gibi faktörler, yüksek stres düzeyi ile anlamlı biçimde ilişkili bulunmuştur. Ayrıca uzun süreli internet kullanımı, sosyal uğraş eksikliği, ebeveyn ayrılığı ve problemli duygusal ilişkiler de artan stres düzeyleriyle ilişkili değişkenler arasında yer almıştır. Katılımcıların büyük çoğunluğu metilfenidat hakkında bilgi sahibi olduğunu ifade etmiş; en sık bilgi kaynağı olarak arkadaş çevresi ve sosyal medya belirtilmiştir. Öğrencilerin %8,3’ü yaşamlarının bir döneminde en az bir kez metilfenidat kullandığını bildirmiştir. Kullanım sıklığının özellikle sınav dönemlerinde arttığı gözlemlenmiş; akademik performansı artırma arzusu, merak ve zihinsel yorgunlukla başa çıkma çabası başlıca motivasyonlar olarak öne çıkmıştır. İlacın bağımlılık potansiyelinin yüksek olduğu yönündeki inanç, kullanım kararsızlığı ve kaçınma davranışlarını şekillendirmiştir. Bu bulgular, tıp öğrencilerinde stres düzeylerinin yüksek olduğunu ve bazı bireylerin bu stresle başa çıkmak için farmakolojik yöntemlere yöneldiğini göstermektedir. Üniversitelerde, stres yönetimi ve farmakolojik olmayan baş etme stratejilerine yönelik yapılandırılmış müdahale programlarına ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Araştırma Etik Kurulu çalışmamıza etik onay vermiştir (Karar No: 2023/10-23, Tarih: 28/07/2023). Tüm katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alınmış ve araştırmanın her aşamasında Helsinki Bildirgesi'nde belirtilen etik ilkelere titizlikle uyulmuştur.

Teşekkür

Yazarlar tüm katılımcılara teşekkür eder.

Kaynakça

  1. 1. Jain R, Chang CC, Koto M, Geldenhuys A, Nichol R, Joubert G. Non-medical use of methylphenidate among medical students of the University of the Free State. South African J Psychiatry. 2017;23(a1006):1608–9685.
  2. 2. Sadegi Biomorgh M, Akbarzadeh F, Afin AA, Talaei A, Jafarian T, Teimouri MM, et al. Prevalence of nonmedical use of Ritalin among medical students of Mashhad University of Medical Sciences. J Fundam Ment Heal. 2023;25(1).
  3. 3. Selvi H, Türkegün M. Sağlık Alanında Öğrenim Gören Üniversite Öğrencilerinin Sınav Başarısına Yönelik Psikostimülan Kullanımına İlişkin Tutumları. Trak Eğitim Derg. 2020;10(2):477–87.
  4. 4. Kayaalp S. Rasyonel tedavi yönünden tıbbi farmakoloji. Ankara: Hacettepe-Tas Yayınları; 2002.
  5. 5. Jaeschke RR, Sujkowska E, Sowa-Kućma M. Methylphenidate for attention-deficit/hyperactivity disorder in adults: a narrative review. Psychopharmacology. 2021;238:2667–91.
  6. 6. Fallah G, Moudi S, Hamidia A, Bijani A. Stimulant use in medical students and residents requires more careful attention. Casp J Intern Med. 2018;9(1):87–91.
  7. 7. İpekoğlu HY, Kolcu G. Non-medıcal use of Methylphenıdate in medical students in the medıterranean region of Türkiye: A qualitative research. Med J Süleyman Demirel Univ. 2023;30(2):245–52.
  8. 8. Lashkaripour M, Dartomi S, Ghiasi Z, Farajian-Mashhadi F, Sargolzaei N. Frequency of non-medical use of methylphenidate (Ritalin) among medical students of Zahedan University of Medical Sciences. Int J High Risk Behav Addict. 2019;8(2): e84694.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tıp Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

15 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

9 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 25 Sayı: 75

Kaynak Göster

APA
Samancı Tekin, Ç., Kaş, S., Kamiltürk, A., Anlaş, A. K., Başar, F. B., Güleş, D. N., Arslanoğlu, B., Bulduklu, A., & Kenger, N. (2026). Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Algılanan Stres Düzeyleri ve Tedavi Dışı Metilfenidat Kullanımına Yönelik Görüşleri. Tıp Eğitimi Dünyası, 25(75), 91-102. https://doi.org/10.25282/ted.1739516
AMA
1.Samancı Tekin Ç, Kaş S, Kamiltürk A, vd. Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Algılanan Stres Düzeyleri ve Tedavi Dışı Metilfenidat Kullanımına Yönelik Görüşleri. TED. 2026;25(75):91-102. doi:10.25282/ted.1739516
Chicago
Samancı Tekin, Çiğdem, Serencam Kaş, Aslıhan Kamiltürk, vd. 2026. “Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Algılanan Stres Düzeyleri ve Tedavi Dışı Metilfenidat Kullanımına Yönelik Görüşleri”. Tıp Eğitimi Dünyası 25 (75): 91-102. https://doi.org/10.25282/ted.1739516.
EndNote
Samancı Tekin Ç, Kaş S, Kamiltürk A, Anlaş AK, Başar FB, Güleş DN, Arslanoğlu B, Bulduklu A, Kenger N (01 Nisan 2026) Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Algılanan Stres Düzeyleri ve Tedavi Dışı Metilfenidat Kullanımına Yönelik Görüşleri. Tıp Eğitimi Dünyası 25 75 91–102.
IEEE
[1]Ç. Samancı Tekin vd., “Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Algılanan Stres Düzeyleri ve Tedavi Dışı Metilfenidat Kullanımına Yönelik Görüşleri”, TED, c. 25, sy 75, ss. 91–102, Nis. 2026, doi: 10.25282/ted.1739516.
ISNAD
Samancı Tekin, Çiğdem - Kaş, Serencam - Kamiltürk, Aslıhan - Anlaş, Ali Kemal - Başar, Fatma Betül - Güleş, Damla Neslihan - Arslanoğlu, Berkay - Bulduklu, Adem - Kenger, Nisanur. “Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Algılanan Stres Düzeyleri ve Tedavi Dışı Metilfenidat Kullanımına Yönelik Görüşleri”. Tıp Eğitimi Dünyası 25/75 (01 Nisan 2026): 91-102. https://doi.org/10.25282/ted.1739516.
JAMA
1.Samancı Tekin Ç, Kaş S, Kamiltürk A, Anlaş AK, Başar FB, Güleş DN, Arslanoğlu B, Bulduklu A, Kenger N. Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Algılanan Stres Düzeyleri ve Tedavi Dışı Metilfenidat Kullanımına Yönelik Görüşleri. TED. 2026;25:91–102.
MLA
Samancı Tekin, Çiğdem, vd. “Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Algılanan Stres Düzeyleri ve Tedavi Dışı Metilfenidat Kullanımına Yönelik Görüşleri”. Tıp Eğitimi Dünyası, c. 25, sy 75, Nisan 2026, ss. 91-102, doi:10.25282/ted.1739516.
Vancouver
1.Çiğdem Samancı Tekin, Serencam Kaş, Aslıhan Kamiltürk, Ali Kemal Anlaş, Fatma Betül Başar, Damla Neslihan Güleş, Berkay Arslanoğlu, Adem Bulduklu, Nisanur Kenger. Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Algılanan Stres Düzeyleri ve Tedavi Dışı Metilfenidat Kullanımına Yönelik Görüşleri. TED. 01 Nisan 2026;25(75):91-102. doi:10.25282/ted.1739516