Baraj Yıkılması Sonrası İki Boyutlu Taşkın Yayılımının Yerleşim Bölgeleri İçin Modellenmesi

Şebnem Elçi; Gökmen Tayfur; İsmail Haltas; Bülent Kocaman

doi:10.18400/tekderg.307456

Baraj Yıkılması Sonrası İki Boyutlu Taşkın Yayılımının Yerleşim Bölgeleri İçin Modellenmesi

Öz

Her ne kadar baraj yıkılması nadiren gerçekleşse de, aniden yıkılan bir barajın taşkın dalgasının mansapta bulunan yerleşim bölgelerinde etkisi felaketle sonuçlanabilmektedir. Bu sebeble muhtemel bir baraj yıkılmasının sonuçlarını öngörmek risk yönetimi açısından gereklidir. Bu çalışmada baraj yıkılması sonucunda oluşan taşkın dalgasının tahmini ve mansapta ilerlemesinin analizine yönelik bir yaklaşım sunulmuştur. Sunulan yaklaşım, barajların aniden yıkılma varsayımı ile baraj haznesindeki su hacminin bir-boyutlu model ile dar bir vadi boyunca ötelenmesini ve ötelenmiş hidrograf sınır şartı kabul edilerek mansabında yerleşim bölgeleri yer alan iki ayrı çalışma alanında taşkın dalgasının iki boyutlu yayılımının modellenmesini içermektedir. Önerilen yaklaşım mansabında Eskişehir bulunan Porsuk Barajı ile mansabında İstanbul olan Alibey Barajına uygulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

baraj yıkılması sonrası akım,taşkın dalgasının ötelenmesi,HEC-RAS,FLO-2D,Porsuk Barajı

Kaynakça

[1] Guney, M.S., Tayfur, G., Bombar, G. and Elci, S. 2014. ‘Distorted Physical Model to Study Sudden Partial Dam Break Flows in an Urban Area.’ J. Hydraulic Engineering, 140(11).
[2] Alcrudo, F. and Mulet, J. 2007.‘Description of the Tous Dam break case study (Spain).’J. Hydraulic Research, 45, 45—58.
[3] Zhang, L. M., Xu, Y., and Jia, J. S.: Analysis of earth dam failures-A database approach, Georisk, 3, 184–189, 2009.
[4] Dinçergök, T., “The Role of Dam Safety in Dam-Break Induced Flood Management”, Proceedings of International Congress on River Basin Management”, pp: 682-697, March 2007, Antalya-Turkey.
[5] Altinakar 2008. Report by Working Group on Dam Issues Related to Floodplain Management submitted to Association of State Flood Plain Managers.
[6] Yanmaz, A.M., Seçkiner, G., and Özaydın, V. 2001. ‘A Method for Optimum Layout Design of Concrete Gravity Dams”, Water Engineering Research, International Journal of Korea Water Resources Association, Vol. 2, No:4, 199-207, October, 2001.
[7] Macchione, F. 2008. ‘Model for predicting floods due to earthen dam breaching. I. Formulation and Evaluation.’J. Hydraulic Engineering, 134(12), 1688-1696.
[8] Petaccia, G. and Natale, L. 2008. ‘Simulation of the SellaZerbino Catasrophic Dam Break.’ In Altinakar, Kökpınar, Aydın, Çokgör and Kırkgöz (Eds) Riverflow2008, Volume 1, 601-607, Kubaba, ISBN 978-605-60136-1-4.

[9] Froehlich, D.C. 2008. Embarkment dam breach parameters and their uncertainities.J. Hydraulic Engineering, 134(12), 1708-1721.
[10] Brufau, P., Vazquez-Cendon, M.E., Garcia-Navarro P. 2002. ‘ A numerical model forflooding and drying of irregular domains.’ Int. J. Numerical Methods Fluids, 39, 247–75.
[11] Singh, J., Altinakar, M.S. and Ding, Y. 2011 ‘Two-dimensional numerical modeling of dam-break flows over natural terrain using a central explicit scheme.’ Advances in Water Resources, 34, 1366—1375.
[12] Qi, H. and Altinakar, M. 2012.”GIS-Based Decision Support System for Dam Break Flood Management under Uncertainty with Two-Dimensional Numerical Simulations.”J. Water Resour. Plann.Manage., 138(4), 334–341.
[13] Mahdizadeh, H., Stansby, P.K. and Rogers, B.D. 2012. ‘Flood Wave Modeling Based on a Two-DimensionalModified Wave Propagation Algorithm Coupled to a Full-Pipe Network Solver.’ Journal of Hydraulic Engineering,138( 3), 247—259.
[14] Bates P., Trigg, M., Neal, J. and Dabrowa, A. 2013. LISFLOOD-FP User manual, University of Bristol. Retrieved from http://www.bristol.ac.uk/media-library/sites/geography/migrated/documents/lisflood-manual-v5.9.6.pdf
[15] Tsakiris, G. and Bellos, V. 2014. ‘A numerical model for two-dimensional flood routing in complex terrains.’ Water Resources Management, 28, 1277–1291, doi:10.1007/s11269-014-0540-3.
[16] Bozkus, Z. and Guner, A.I. 2001. ‘Pre-event dam failure analyses for emergency management.’ Turkish J. Engineering and Environment, 25, 627—641.
[17] Bozkus, Z. and Bag, F. 2011.‘Çınarcık Barajının Sanal Yıkılma Analizleri.’TeknikDergi, (in Turkish).
[18] Pilotti, M., Maranzoni, A., Tomirotti, M., and Valerio, G. (2011). ‘1923 Gleno Dam break: Case study and numerical modeling.’ J. Hydraulic Engineering, 137(4), 480—492.
[19] Moramarco,T., Barbetta, S., Pandolfo,C., Tarpanelli, A., Berni, N. and Morbidelli, R. 2013. ‘The spillway collapse of the Montedoglio damon the Tiber River (central Italy):data collection and event analysis.’ J. Hydrologic Engineering, (in press).
[20] LaRocque, L. A., Imran, J., and Chaudhry, M. H. 2013. “Experimentaland numerical investigation of two-dimensional dam-breakflows.” J. Hydraul. Eng., 10.1061/(ASCE)HY.1943-7900.0000705,569–579.
[21] DSI, 2014. http://www2.dsi.gov.tr/baraj/detay.cfm?BarajID=81
[22] Samuels, P.G. 1989. “Backwater lengths in rivers”, Proceedings -- Institution of Civil Engineers, Part 2, Research and Theory, 87, 571-582.
[23] USACE 2014. Using HEC-RAS for Dam-Break Studies. Report No: TD-39, USACE.
[24] FLO-2D Users Manual. Documentation. Retrieved from http://www.flo-2d.com/
[25] ESRI, 2011. ArcGIS Desktop: Release 10. Redlands, CA: Environmental Systems Research Institute.
[26] Elçi, Ş, Tayfur, G. Haltaş, İ. ‘Baraj Yıkılması Sonrasında Taşkın Yayılımının Hesabı için Verilerin CBS Ortamında Hazırlanması: Porsuk ve Alibey Barajları Örnekleri ’ Uluslararası Katılımlı IV. Ulusal Baraj Güvenliği Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 159-170. 09-11 Ekim 2014, Elazığ.
[27] HEC-RAS, 2010. User’s Manual. USACE Hydrologic Engineering Center, Davis, USA.
[28] Tayfur, G. , Haltaş, İ., Kocaman B., Elçi, Ş , ‘Alibey Baraj Yıkılması Taşkın Dalgasının Simülasyonu’ Uluslararası Katılımlı IV. Ulusal Baraj Güvenliği Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 171-181. 09-11 Ekim 2014, Elazığ.
[29] Haltaş, İ., Kocaman B., Tayfur, G., Elçi, Ş , ‘Porsuk Barajı Yıkılması Taşkın Dalgasının İki Boyutlu Modellenmesi ve Haritalandırılması’ Uluslararası Katılımlı IV. Ulusal Baraj Güvenliği Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 183-188. 09-11 Ekim 2014, Elazığ.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mühendislik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Şebnem Elçi
İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ
Türkiye

Gökmen Tayfur
Türkiye

İsmail Haltas Bu kişi benim

Bülent Kocaman Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Temmuz 17

Gönderilme Tarihi

21 Nisan 2017

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 28 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.18400/tekderg.307456

IZ

https://izlik.org/JA46TB69TA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Elçi, Ş., Tayfur, G., Haltas, İ., & Kocaman, B. Baraj Yıkılması Sonrası İki Boyutlu Taşkın Yayılımının Yerleşim Bölgeleri İçin Modellenmesi. Teknik Dergi, 28(3), 7955-7975. https://doi.org/10.18400/tekderg.307456

AMA

1.Elçi Ş, Tayfur G, Haltas İ, Kocaman B. Baraj Yıkılması Sonrası İki Boyutlu Taşkın Yayılımının Yerleşim Bölgeleri İçin Modellenmesi. Teknik Dergi. 28(3):7955-7975. doi:10.18400/tekderg.307456

Chicago

Elçi, Şebnem, Gökmen Tayfur, İsmail Haltas, ve Bülent Kocaman. “Baraj Yıkılması Sonrası İki Boyutlu Taşkın Yayılımının Yerleşim Bölgeleri İçin Modellenmesi”. Teknik Dergi 28 (3): 7955-75. https://doi.org/10.18400/tekderg.307456.

EndNote

Elçi Ş, Tayfur G, Haltas İ, Kocaman B Baraj Yıkılması Sonrası İki Boyutlu Taşkın Yayılımının Yerleşim Bölgeleri İçin Modellenmesi. Teknik Dergi 28 3 7955–7975.

IEEE

[1]Ş. Elçi, G. Tayfur, İ. Haltas, ve B. Kocaman, “Baraj Yıkılması Sonrası İki Boyutlu Taşkın Yayılımının Yerleşim Bölgeleri İçin Modellenmesi”, Teknik Dergi, c. 28, sy 3, ss. 7955–7975, doi: 10.18400/tekderg.307456.

ISNAD

Elçi, Şebnem - Tayfur, Gökmen - Haltas, İsmail - Kocaman, Bülent. “Baraj Yıkılması Sonrası İki Boyutlu Taşkın Yayılımının Yerleşim Bölgeleri İçin Modellenmesi”. Teknik Dergi 28/3: 7955-7975. https://doi.org/10.18400/tekderg.307456.

JAMA

1.Elçi Ş, Tayfur G, Haltas İ, Kocaman B. Baraj Yıkılması Sonrası İki Boyutlu Taşkın Yayılımının Yerleşim Bölgeleri İçin Modellenmesi. Teknik Dergi.;28:7955–7975.

MLA

Elçi, Şebnem, vd. “Baraj Yıkılması Sonrası İki Boyutlu Taşkın Yayılımının Yerleşim Bölgeleri İçin Modellenmesi”. Teknik Dergi, c. 28, sy 3, ss. 7955-7, doi:10.18400/tekderg.307456.

Vancouver

1.Şebnem Elçi, Gökmen Tayfur, İsmail Haltas, Bülent Kocaman. Baraj Yıkılması Sonrası İki Boyutlu Taşkın Yayılımının Yerleşim Bölgeleri İçin Modellenmesi. Teknik Dergi. 28(3):7955-7. doi:10.18400/tekderg.307456