Examination of the Primary Teachers Candidates' Special Field Competence Perceptions in Terms of Varied Variables

Öz

Because of the primary school teachers are responsible for a few courses, they are seperated from the other branch teachers in terms of their proficiency. This situation requires the class teachers should have the competences depending on the understanding of multi-discipline and interdisciplinary. Thus, it has a great importance to put forward the framework of these competences and determine the factors affecting these competences. The aim of this study is to analyse the primary school teacher canditates perception of particular field in terms of gender, sequences of selecting the department, the statue of being a member of day time education and evening education, general academic average and put forward the relationships between the perception of proficiency. 188 student teachers, studing at the Department of Primary School Teaching Mustafa Kemal University constitutes the sample of the research. In the research, as the tool of collecting data developing by the researchers, Primary Teaching Special Content-Knowledge Competence Scale, five-item likert-type consisting of 39 items and 8 factors, is used. The scale is constituted from two parts as being the personal information belong to teaher canditates and the items relating to special field competences. According to the research results; primary school teachers' perception of adequacy of private space does not change for gender, there is no significant difference between the points for the ranking of the candidates prefer to section, according to candidates being day time and evening education there is a significant difference in favor of day time education and for academic achievement it has been found to be a significant difference between the mean scores. The primary school teachers’ perception level in general is seen at the “ sufficient” level and it is put forward that the relationship between the points of proficiency perception, at the positive direction at average and high level, is meaningful.

Anahtar Kelimeler

• Primary teachers, special field competences, teacher education, academic achievement, gender.

Sınıf Öğretmeni Adaylarının Özel Alan Yeterlik Algılarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Sınıf öğretmenleri birden fazla dersten sorumlu olmaları nedeniyle diğer branş öğretmenlerinden yeterlikler bağlamında ayrılmaktadır. Bu durum, sınıf öğretmenlerinin çoklu disiplin ve disiplinler arası anlayışa dayalı yeterliklere sahip olmalarını gerektirmektedir. Bu nedenle yeterliklerin çerçevesinin ortaya konması ve bu yeterlikleri etkileyen faktörlerin belirlenmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı da; sınıf öğretmeni adaylarının özel alan yeterlik algılarının cinsiyet, bölümü tercih etme sıralamaları, I. ve II. öğretim olma durumları, akademik ortalamaları değişkenleri açısından incelenmesi ve yeterlik algıları arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklemini Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği Bölümünde öğrenim görmekte olan 188 öğretmen adayı (4. sınıf) oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen, beşli likert türünde 39 maddeden ve 8 faktörden oluşan Sınıf Öğretmenliği Özel Alan Yeterlik Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek, öğretmen adaylarına ait kişisel bilgiler ve Sınıf öğretmeni özel alan yeterliklerine ilişkin maddeler olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; sınıf öğretmeni adaylarının özel alan yeterlilik algılarının cinsiyete göre değişmediği, adayların bölümü tercih etme sıralamalarına göre puanlar arasında anlamlı farklılığın olmadığı, adayların I. ve II. öğretim olma durumlarına göre I. öğretim lehine anlamlı farklılık olduğu ve akademik başarılarına göre de puanlar ortalamaları arasında anlamlı derecede farklılık olduğu görülmüştür. Sınıf öğretmeni adaylarının yeterlik algılarının genel olarak “yeterli” seviyesinde olduğu görülmüş ve yeterlik algıları puanları arasındaki ilişkinin pozitif yönde orta ve yüksek düzeyde anlamlı olduğu ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Sınıf Öğretmeni, Özel Alan Yeterlikleri, Öğretmen Eğitimi, Akademik Başarı, Cinsiyet

Kaynakça

1. AKPINAR, B., TURAN, M. ve TEKATAŞ, H. (2004). Öğretmen Adaylarının Gözüyle Sınıf Öğretmenlerinin Yeterlilikleri. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, İnönü Üniversitesi, Malatya.
2. AKTAĞ, I. ve WALTER J. (2005). Öğretmen Adaylarının Mesleki Yeterlilik Duygusu. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, III (4), 127-131.
3. ALTUNÇEKİÇ, A., YAMAN, S. ve KORAY, Ö. (2005). Öğretmen Adaylarının ÖzYeterlik İnanç Düzeyleri ve Problem Çözme Becerileri Üzerine Bir Araştırma (Kastamonu İli Örneği). Kastamonu Eğitim Dergisi, 13 (1), 93-102.
4. AYDIN, B., BIÇAK, B. ve KAYA, S. (2010). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Öğretmen Yeterliklerini Kazanma Düzeylerine İlişkin Algıları. 9. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu, 20-22 Mayıs 2010. Elazığ Fırat Üniversitesi http://usos2010.firat.edu.tr/bildiriler/ adresinden 25 Aralık 2012 tarihinde erişilmiştir.
5. BALOĞLU, N. (2002). Türkiye’de İlköğretim Birinci Kademede Görevli Sınıf Öğretmenlerinin Davranış Yönetimi Yeterlikleri. G.Ü. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 3(1), 21-29.
6. BİLGİN, İ., TATAR, E. ve AY, Y. (2012). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Teknolojiye Karşı Tutumlarının Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi (TPAB)’ ne Katkısının İncelenmesi, X. Ulusal Fen ve Matematik Eğitimi Kongresi (27-30 Haziran), Niğde Üniversitesi
7. BÜLBÜL, Ş.M. ve SLOGAR, S.M. (2012). Öğretmen Özel Alan Yeterlilikleri Ne Kadar Özel: Pedagojik Alan Bilgisinin Yapısının Yeniden Gözden Geçirilmesi, X. Ulusal Fen ve Matematik Eğitimi Kongresi (27-30 Haziran), Niğde Üniversitesi
8. BÜYÜKÖZTÜRK, Ş. (2010). “Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı”, PegemA Akademi Yayınları, Ankara.

9. BÜYÜKÖZTÜRK, Ş., ÇAKMAK, E.K., AKGÜN, Ö.E., KARADENİZ, Ş ve DEMİREL, F. (2010). “Bilimsel Araştırma Yöntemleri”, Pegem Akademi Yayınları, Ankara.
10. COŞKUN, E., GELEN, İ. ve ÖZTÜRK, E. P. (2009). Türkçe Öğretmeni Adaylarının Öğretimi Planlama, Uygulama ve Değerlendirme Yeterlik Algıları. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6 (12), 140-163.
11. COŞKUN, E., ÖZER, B. ve TİRYAKİ, N. E. (2010). Türkçe Öğretmen Adaylarının Özel Alan Yeterlik Algılarının Değerlendirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 27 (2010), 123-136.
12. ÇAPRİ, B. ve ÇELİKKALELİ, Ö. (2008). Öğretmen Adaylarının Öğretmenliğe İlişkin Tutum ve Mesleki Yeterlik İnançlarının Cinsiyet, Program ve Fakültelerine Göre İncelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9 (15), 33-53.
13. DEDE, Y. (2008). Matematik Öğretmenlerinin Öğretimlerine Yönelik Yeterlik Algıları”. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6 (4), 741-757.
14. DEMİRAL, H., BAYDAR, F. ve GÖNEN, İ. (2010). Sınıf Öğretmenliği Özel Alan Yeterlilikleri Hakkında Öğretmen Adaylarının Görüşleri, 9. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu, 20-22 Mayıs 2010. Elazığ Fırat Üniversitesi http://usos2010.firat.edu.tr/bildiriler/ adresinden 25 Aralık 2012 tarihinde erişilmiştir.
15. GELBAL, S. ve KELECİOĞLU, H. (2007). Öğretmenlerin Ölçme ve Değerlendirme Yöntemleri Hakkındaki Yeterlik Algıları ve Karşılaştıkları Sorunlar. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33, 135-145.
16. GELEN, İ. ve ÖZER, B. (2008). Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterliklerine Sahip Olma Düzeyleri Hakkında Öğretmen Adayları Ve Öğretmenlerin Görüşlerinin Değerlendirilmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt:5(9), 39-55.
17. GÖKÇE, E. (2003). “Gelişmiş Ülkelerde Sınıf Öğretmeni Yetiştirme Uygulamaları, Uluslar arası Dünya Öğretmen Eğitimi Konferansı” (27 Ağustos-2 Eylül 1995), Ankara, MEB Öğretmen Yetiştirme ve Eğitimi Genel Müdürlüğü.
18. GÖZÜTOK, F. D. (1995). Öğretmenlerin Demokratik Tutumları, Ankara: Ekin Yayıncılık
19. GÜRKAN, T. (1993). İlkokul Öğretmenlerinin Öğretmenlik Tutumları ile Benlik Kavramları Arasındaki İlişki. Ankara: Sevinç Matbaası
20. KAHYAOĞLU, M. ve YANGIN, S. (2007). İlköğretim Öğretmen Adaylarının Mesleki Özyeterliklerine İlişkin Görüşleri. Kastamonu Eğitim Fakültesi Dergisi, 15 (1), 73
21. KARACA, E. (2004). Öğretmen Adaylarının Planlama ve Öğretim Süreci Yeterliklerine İlişkin Algıları. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, 6-9 Temmuz 2004. 2012 tarihinde http://www.pegem.net/akademi/index.aspx adresinden alınmıştır.
22. KARACAOĞLU, Ö. C. (2008). Öğretmenlerin Yeterlilik Algıları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5 (I), 70-97.
23. KILIÇ, A. (2007). Sınıf Öğretmeni Yetiştirme Programında Yer Alan Derslerin Öğrenilme Düzeyi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 6(19), 136-145
24. KÖKSAL, N. (2008). Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterliklerinin Öğretmen, Müdür ve Bakanlık Yetkilileri Tarafından Değerlendirilmesi, Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (1) 23, 36-46
25. KUĞUOĞLU, İ. H. (2004). Sınıf Öğretmenliği Mezunu Aday Öğretmenlerin Kendi Algılarına Göre Sınıf Yönetimi Alanındaki Yeterliklerini Algılamalarına Dair Görüşleri ve Önerileri. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı. 12.11.2012 tarihinde http://www.pegem.net/akademi/index.aspx adresinden alınmıştır.
26. KÜÇÜKOĞLU, A. ve KAYA, H. İ. (2009). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Özel Alan Yeter-liklerine İlişkin Algıları. 8. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Eğitim Sempozyumu 21-23 Ma-yıs 2009. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Bildiri Özetleri (CD).
27. MEB (2008). Öğretmenlik Yeterlikleri, Öğretmenlik Mesleği Genel ve Özel Alan Yeterlikleri. Ankara: MEB Yayınları.
28. MENTİŞ TAŞ, A. (2004). Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Eğitimi Program Standartlarının Belirlenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi.37(1), 28-54
29. MERTER, F. ve CAMUZCU, S. (2010). “Bilgi Toplumunda İlköğretim Öğretmeninin Nite-likleri”. 9. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu 20-22 Mayıs 20 Elazığ Fırat Üniversitesi
30. ÖZBEK, R., KAHYAOĞLU, M. ve ÖZGEN, N. (2007). Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Görüşlerinin Değerlendirilmesi. Sosyal Bilimler Dergisi, 9 (2), 221-232.
31. ÖZTÜRK, M. K. (2009). “Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Okul, Aile ve Toplum İlişkileri Yeterlik Alanına İlişkin Görüşleri ve Öz Değerlendirmeleri”. Bilig, S: 49, 113-1
32. PULLANT, J,. (2001), “SPSS Survival Manual. A Step-By-Step Guide to Data Analyses Using SPSS for Windows”, Philadelphia, PA. Open Universty Pres.
33. SABAN, A. (2009). “Sınıf Öğretmeni Adaylarının Temel Teknoloji Yeterlikleri Yönünden Değerlendirilmesi”. 8. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Eğitim Sempozyumu 21-23 Mayıs 2009. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Bildiri Özetleri (CD).
34. ŞEKER, H., DENİZ, S. ve GÖRGEN, İ. (2005). “Tezsiz Yüksek Lisans Öğretmen Adayları-nın Öğretmenlik Yeterlikleri Üzerine Değerlendirmeleri”. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi. 42: 237-253 Web: http://www.pegem.net/akademi/3-668-Prospective-Teachers-Assessment-ofTeacher-Competencies-.aspx Erişim Tarihi: 16 12. 2012.
35. TAŞAR, H. (2012). İlköğretim Okullarında Çalışan Öğretmenlerin Mesleki Yeterlik Algılarının İncelenmesi (Adıyaman Örneği), Verimlilik Dergisi, 2012/4, 67-77.
36. TAŞDEMİR, M. (2007). Sınıf Öğretmenlerinin Okul, Meslektaşları ve Kendi Mesleki Yeterliklerini Algılamaları. Milli Eğitim, (174), 171-192.
37. ÜSTÜNER, M., DEMİRTAŞ H., CÖMERT, M. ve ÖZER, N. (2009). Ortaöğretim Öğretmenlerinin Öz- Yeterlik Algıları. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9, (17), 1- 16.
38. YERLİKAYA, O. ve ÖNER, Ü. (2009). “Sınıf Öğretmenliği Programında Öğrenim Gören Öğretmen Adaylarının Sosyal Bilgiler Öğretimi Konusundaki Yeterliliklerine İlişkin Görüşleri”. 8. Ulusal Sınıf Öğretmenliği Eğitim Sempozyumu 21-23 Mayıs 2009. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
39. YEŞİL, R. (2009). Sosyal Bilgiler Aday Öğretmenlerinin Sınıf İçi Öğretim Yeterlikleri (Kırşehir Örneği).Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7 (1), 23-48.
40. YÖK (1998). Eğitim Fakültesi Öğretmen Yetiştirme Lisans Programları. Ankara.
41. YURDAGÜL, H., ERDEM, M. ve SEFEROĞLU, S. (2010). Öğretmenlik Mesleği Genel Yeterliklerine İlişkin Öğretmen Yetiştiren Kurumlardaki Öğretim Elemanlarının Görüşleri, Uluslararası Öğretmen Yetiştirme Politikaları ve Sorunları Sempozyumu II, 16–18 Mayıs 2010