THE ABSENCE OF A VILLAIN İN ZÜLFÜ LİVANELİ’S NOVEL SERENAD A STRATEGY TO AVOID THE PARADOX OF NARRATIVE EMPATHY AND AN INVITATION TO SELF-REFLECTION

Öz

This article examines the narrative strategy employed by Zülfü Livaneli in Serenad, arguing that the novel does not eliminate antagonism but deliberately relocates it from the figure of an individualized villain to impersonal and collective antagonistic structures such as bureaucracy, social indifference, and ordinary complicity. In contrast to many internationally acclaimed literary and cinematic works inspired by the atrocities of the Holocaust, where perpetrators are frequently represented as individualized and often pathologized figures, Serenad refrains from constructing a singular, morally legible villain. Drawing on Suzanne Keen’s theory of narrative empathy and Anna Lindhé’s concept of the “paradox of narrative empathy”, this article argues that Livaneli’s narrative choice prevents the reader’s affective investment in hatred toward a singular evil figure and instead redirects empathy toward the exercise of ethical self-reflection. Through this strategy, the novel reinforces the didactic and ethical dimensions of the reading experience by inviting readers to reflect not only on victimhood and suffering, but also on historical responsibility, social complicity, and the ordinary mechanisms through which violence becomes possible.

Anahtar Kelimeler

• Paradox of narrative empathy
• diffuse antagonism
• collective responsability
• Holocaust
• ethical reading

ZÜLFÜ LİVANELİ’NİN SERENAD ROMANINDA KÖTÜ KARAKTERİN YOKLUĞU ANLATISAL EMPATİ PARADOKSUNDAN KAÇINMA STRATEJİSİ VE ÖZDÜŞÜNÜME DAVET

Öz

Bu çalışma, Zülfü Livaneli’nin Serenad adlı romanında başvurduğu anlatı stratejisini incelemekte ve romanın antagonizmayı ortadan kaldırmak yerine, onu bireyselleştirilmiş bir kötücül figürden bürokrasi, toplumsal kayıtsızlık ve sıradan suç ortaklığı gibi kişisel olmayan ve toplumsal karşıtlık yapılarına bilinçli olarak taşıdığını ileri sürmektedir. Holokost’un vahşetlerinden esinlenen ve faillerin çoğu zaman bireyselleştirilmiş, hatta patolojikleştirilmiş figürler olarak temsil edildiği uluslararası ölçekte tanınmış birçok edebî ve sinematik eserin aksine, Serenad ahlaki açıdan açık ve tekil bir “kötü” karakter yaratmaktan kaçınır. Suzanne Keen’in anlatısal empati kuramı ile Anna Lindhé’nin “paradox of narrative empathy” – anlatısal empati paradoksu ̶ kavramından hareketle bu çalışma, Livaneli’nin söz konusu anlatı tercihinin okurun duygusal yatırımını tekil bir kötücül figüre yönelmiş nefretten uzaklaştırdığını ve bunun yerine empatiyi etik özdüşünüm pratiğine yönlendirdiğini savunmaktadır. Bu strateji aracılığıyla roman, okuma deneyiminin didaktik ve etik boyutlarını güçlendirerek okuru yalnızca mağduriyet ve acı üzerine değil, aynı zamanda tarihsel sorumluluk, toplumsal suç ortaklığı ve şiddeti mümkün kılan sıradan mekanizmalar üzerine de düşünmeye davet etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Anlatısal empati paradoksu
• merkezsiz antagonizma
• toplumsal sorumluluk
• Holokost
• etik okuma

Kaynakça

1. Allen, W. S. (1984). The Nazi seizure of power: The experience of a single German town, 1922-1945. Franklin Watts.
2. Arendt, H. (2022). Eichmann in jerusalem. A report on the banality of evil. Penguin Random.
3. Gellately, R. (1988). The Gestapo and German society: Political denunciation in the gestapo case files. The Journal of Modern History, 60(4), 654-694. https://doi.org/10.1086/600440
4. Kayalar. F. (2017). Zülfü Livaneli’nin Serenad ve Tanja Dückers’in Hımmelskörper adlı tarihsel romanlarında toplumsal bellek. (Tez No. 459835). [Doktora tezi, Atatürk Üniversitesi-Erzurum]. Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi.
5. Keen, S. (2007). Empathy and the novel. Oxford University.
6. Keen, S. (2015). Narrative form: Revised and expanded second edition. Palgrave Macmillan.
7. Lindhé, A. (2016). The paradox of narrative empathy and the form of the novel, or what george eliot knew. Studies in the Novel, 48(1) 19-42. 10.1353/sdn.2016.0011
8. Livaneli, Z. (2019). Serenade for Nadia (Trans. B. Freely). Other.

9. Livaneli, Z. (2021). Serenad. Doğan Kitap.
10. Livaneli, Z. (2021). Serenadă pentru Nadia (Trans. L. Munteanu). București. Humanitas Fiction.
11. Nagel, T. (1979). Mortal questions. Cambridge University.
12. Ofer, D. (1997). Escaping Holocaust. Illegal ımigration to the land of Israel, 1939-1944. Oxford University.
13. Onaran. S. (2014). Tarih ile aile romanının ilişkisi. Zülfü Livaneli’nin “Serenad” romanında sergilenen geçmiş ve bellek. Diyalog Interkulturelle Zeitschrift Für Germanistik, 1, 59-70. https://izlik.org/JA42HF24CL
14. Roman, B. (2021). Zülfü Livaneli’s Serenad, and invitation to empathy. Analele Universității București, 2, 17-27.
15. Seferoğlu. E. (2017). Zülfü Livaneli edebiyatı. Yitik Ülke.
16. Stoian, M. (1995). Ultima cursă - de la Struma la Mekfure. Basefer.