Araştırma Makalesi

DEHŞETİN KAPISINI ARALAMAK: İZZET YASAR’IN ÖYKÜLERİNDE GOTİK ÖGELER

Cilt: 10 Sayı: 2 15 Haziran 2021
  • Nilüfer İlhan
PDF İndir

DEHŞETİN KAPISINI ARALAMAK: İZZET YASAR’IN ÖYKÜLERİNDE GOTİK ÖGELER

Öz

İnsanın temel duygularından biri olan korku, sanatta karşılığını gotik sözcüğü ile bulur. Tarih boyunca birçok anlam değişikliğiyle karşılaşan, “ötekine” ya da “tekinsize” odaklanan gotiğin kökeni, Roma İmparatorluğunun çöküşüne yol açan, yıkım ve yağmayla adından söz ettiren Germen kavmi Gotlar’a dayanır. İlk Çağ’larda uygarlık karşıtı olarak tanımlanırken 12. yüzyılda dönemin mimarisinden farklı bir zevk ve anlayışı yansıtması, Aydınlanma Çağı’nda da modernitenin değerlerine karşı başkaldırması onun aykırılığının bir sonucu şeklinde belirir. Mimari bir alandan başlayarak resim ve edebiyata kadar çeşitli disiplinlerde bir tarza dönüşen gotiğin amacı, insanda korku ve dehşet hissi uyandırmaktır. Edebî ürünlerde söz konusu duygular, ürkütücü karakter ve mekânların aracılığıyla sunulurken ulusların bilinçaltında bastırdıkları unsurları gün yüzüne çıkarır. Bu anlamda gotik edebiyatın söz konusu ögeleri, Batı ve Doğu toplumlarında farklılık arz eder; toplumların kolektif korku belleğini yansıtması noktasında bir öneme sahiptir. Buna karşılık gotik tarz, Türk edebiyatında Tanzimat’ın gerçekliği başat unsur olarak kabul etmesiyle beraber uzun bir süre roman ve öyküde kendine yer bulamaz. Cumhuriyet Dönemi’nde ise aydınlanmacı zihniyetin gotiğin ilerlemesini yavaşlattığı dikkati çekse de gizli ve bastırılana karşı duyulan merakın ardından gotik ögelere yer verildiğini görmek mümkündür. Bu çalışmada, çağdaş Türk edebiyatı yazarlarından İzzet Yasar’ın (1951-2018) öykülerindeki gotik ögeler incelenecek; Yasar’ın gotiği modernitenin değerlerine karşı çıkmak ve modern insanı korkularıyla yüzleştirmek için kullandığı öne sürülecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arargüç, F. (2016). Mimari bir tarzdan edebî bir türe: gotik. Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Dergisi, 36, s. 245-257.
  2. Ateş, N. (2004). İzzet Yasar ile konuşma. Adam Öykü, Mart-Nisan, 51, s. 29-30.
  3. Bahtin, M. (2014). Karnavaldan romana. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  4. Balık, M. (2014). Korku edebiyatı ve 1002. Gece Masalları’nda tekinsiz mekânlar. Korku Kitabı. (Editör: Emine Gürsoy Naskali). İstanbul: Kitabevi.
  5. Burke, E. (2008). Yüce ve güzel kavramlarımızın kaynağı hakkında felsefi bir soruşturma, Ankara: BilgeSu.
  6. Çabuklu, Y. (2006). Uzam ve kötülük. İstanbul: Everest Yayınları.
  7. Davenport-Hines, R. (2005). Gotik: aşırılık, dehşet, kötülük ve yıkımın dört yüz yılı. Ankara: Dost Kitabevi.
  8. Dinçer, A. (2017). Korku: dili, kavramlaşması, kültürel boyutu, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi (TEKE), 6(2), s. 769-798.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nilüfer İlhan Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

25 Nisan 2021

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
İlhan, N. (2021). DEHŞETİN KAPISINI ARALAMAK: İZZET YASAR’IN ÖYKÜLERİNDE GOTİK ÖGELER. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 10(2), 616-632. https://izlik.org/JA34GS67TK
AMA
1.İlhan N. DEHŞETİN KAPISINI ARALAMAK: İZZET YASAR’IN ÖYKÜLERİNDE GOTİK ÖGELER. TEKE. 2021;10(2):616-632. https://izlik.org/JA34GS67TK
Chicago
İlhan, Nilüfer. 2021. “DEHŞETİN KAPISINI ARALAMAK: İZZET YASAR’IN ÖYKÜLERİNDE GOTİK ÖGELER”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 10 (2): 616-32. https://izlik.org/JA34GS67TK.
EndNote
İlhan N (15 Haziran 2021) DEHŞETİN KAPISINI ARALAMAK: İZZET YASAR’IN ÖYKÜLERİNDE GOTİK ÖGELER. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 10 2 616–632.
IEEE
[1]N. İlhan, “DEHŞETİN KAPISINI ARALAMAK: İZZET YASAR’IN ÖYKÜLERİNDE GOTİK ÖGELER”, TEKE, c. 10, sy 2, ss. 616–632, Haz. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34GS67TK
ISNAD
İlhan, Nilüfer. “DEHŞETİN KAPISINI ARALAMAK: İZZET YASAR’IN ÖYKÜLERİNDE GOTİK ÖGELER”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 10/2 (15 Haziran 2021): 616-632. https://izlik.org/JA34GS67TK.
JAMA
1.İlhan N. DEHŞETİN KAPISINI ARALAMAK: İZZET YASAR’IN ÖYKÜLERİNDE GOTİK ÖGELER. TEKE. 2021;10:616–632.
MLA
İlhan, Nilüfer. “DEHŞETİN KAPISINI ARALAMAK: İZZET YASAR’IN ÖYKÜLERİNDE GOTİK ÖGELER”. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, c. 10, sy 2, Haziran 2021, ss. 616-32, https://izlik.org/JA34GS67TK.
Vancouver
1.Nilüfer İlhan. DEHŞETİN KAPISINI ARALAMAK: İZZET YASAR’IN ÖYKÜLERİNDE GOTİK ÖGELER. TEKE [Internet]. 15 Haziran 2021;10(2):616-32. Erişim adresi: https://izlik.org/JA34GS67TK

27712  27714 27715