EN
TR
PAMUKLU KUMAŞLARIN BOYAMA VE GÜÇ TUTUŞURLUK BİTİM İŞLEMLERİNİN SOL-JEL YÖNTEMİ İLE TEK ADIMDA UYGULANMASI
Öz
Bu çalışmada, pamuklu kumaşların boyama ve güç tutuşurluk bitim işlemlerinin tek adımda uygulanması üzerine araştırma yapılmıştır. Pamuklu kumaşların reaktif boyarmaddelerle boyanmasında yüksek miktarlarda tuz kullanılmasının atık su yükünü arttırması yanında çoklu ard yıkamaların yapılmasıyla fazla miktarda su kullanımı da söz konusudur. Konvansiyonel güç tutuşurluk bitim işleminde halojen içeren kimyasal maddeler kullanılmaktadır. Bu çalışmada tuz ve halojen içeren kimyasal madde kullanmadan boyama ve güç tutuşurluk bitim işlemleri sol-jel yöntemiyle tek adımda uygulanmıştır. Bu tür işlemlerde boyama düzgünsüzlüğü en büyük dezavantajdır. Bu sorun bu çalışmada kullanılan kumaşın katyonizasyon işlemiyle modifikasyonu sayesinde çözülmüş ve homojen bir boyama gerçekleştirilmiştir. Kumaşın katyonizasyon işlemi için poli(dimetilamin-ko-epiklorohidrin) içeren ticari bir ürün tercih edilirken sol-jel yöntemiyle gerçekleştirilen boyama ve güç tutuşurluk işleminde reaktif boyarmadde, azot-fosfor içeren kimyasal madde, tetraetoksisilan ve (3-glisidiloksipropil) trimetoksisilan kullanılmıştır. Kumaşların beyazlık, sarılık, K/S, haslık, alev yayılma, limit oksijen indeksi (LOI), eğilme uzunluğu ve eğilme direnci değerleri ölçülmüş, FTIR-ATR ve XPS analizleri yapılmış ve güç tutuşurluk özelliğinin kuru temizleme dayanımı incelenmiştir. Kumaşların yıkama sonrası atıksuları UV-Vis analiziyle değerlendirilmiştir. Katyonize pamuklu kumaşların hem boyama (K/S, haslık) ve güç tutuşurluk (alev yayılma, LOI) özelliklerinin birbirini olumsuz yönde etkilemeden tek bir adımda boyanması ve güç tutuşur özellik kazanması, hem de güç tutuşurluk özelliğinin kuru temizleme dayanımına sahip olması sağlanmıştır. K/S değeri 4, LOI değeri %32 ve kuru temizleme sonrası %31 olarak elde edilmiştir. Çalışma kapsamında kimyasal ve su tüketimi, atıksu yükü, işlem süresi ve enerji tüketimi azaltılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acharya, S., Abidi, N., Rajbhandari, R., & Meulewaeter, F. (2014). Chemical cationization of cotton fabric for improved dye uptake. Cellulose, 21, 4693-4706.
- Arivithamani, N., & Dev, V. R. G. (2017). Cationization of cotton for industrial scale salt-free reactive dyeing of garments. Clean Technologies and Environmental Policy, 19, 2317-2326.
- Xia, L., Wang, A., Zhang, C., Liu, Y., Guo, H., Ding, C., Wang, Y., & Xu, W. (2018). Environmentally friendly dyeing of cotton in an ethanol–water mixture with excellent exhaustion. Green Chemistry, 20(19), 4473-4483.
- Zhai, S., Li, Y., Dong, W., Zhao, H., Ma, K., Zhang, H., Wang, H., Zhao, Y., Li, X., & Cai, Z. (2022). Cationic cotton modified by 3-chloro-2-hydroxypropyl trimethyl ammonium chloride for salt-free dyeing with high levelling performance. Cellulose, 1-14.
- Castellano, A., Colleoni, C., Iacono, G., Mezzi, A., Plutino, M. R., Malucelli, G., & Rosace, G. (2019). Synthesis and characterization of a phosphorous/nitrogen based sol-gel coating as a novel halogen-and formaldehyde-free flame retardant finishing for cotton fabric. Polymer Degradation and Stability, 162, 148-159.
- Li, G., You, F., Zhou, S., Wang, Z., Li, D., Zhang, X., Zhou, C, Zhuang, C., & Zhao, Y. (2022). Preparations, characterizations, thermal and flame retardant properties of cotton fabrics finished by boron-silica sol-gel coatings. Polymer Degradation and Stability, 202, 110011.
- Grancaric, A. M., Colleoni, C., Guido, E., Botteri, L., & Rosace, G. (2017). Thermal behaviour and flame retardancy of monoethanolamine-doped sol-gel coatings of cotton fabric. Progress in Organic Coatings, 103, 174-181.
- Liu, J., Dong, C., Zhang, Z., Sun, H., Kong, D., & Lu, Z. (2020). Durable flame retardant cotton fabrics modified with a novel silicon–phosphorus–nitrogen synergistic flame retardant. Cellulose, 27, 9027-9043.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Tekstil Terbiyesi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2024
Gönderilme Tarihi
27 Mayıs 2024
Kabul Tarihi
29 Ağustos 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 31 Sayı: 135
APA
Sergin, E., & Akşit, A. (2024). PAMUKLU KUMAŞLARIN BOYAMA VE GÜÇ TUTUŞURLUK BİTİM İŞLEMLERİNİN SOL-JEL YÖNTEMİ İLE TEK ADIMDA UYGULANMASI. Tekstil ve Mühendis, 31(135), 155-167. https://doi.org/10.7216/teksmuh.1490957
AMA
1.Sergin E, Akşit A. PAMUKLU KUMAŞLARIN BOYAMA VE GÜÇ TUTUŞURLUK BİTİM İŞLEMLERİNİN SOL-JEL YÖNTEMİ İLE TEK ADIMDA UYGULANMASI. Tekstil ve Mühendis. 2024;31(135):155-167. doi:10.7216/teksmuh.1490957
Chicago
Sergin, Evren, ve Aysun Akşit. 2024. “PAMUKLU KUMAŞLARIN BOYAMA VE GÜÇ TUTUŞURLUK BİTİM İŞLEMLERİNİN SOL-JEL YÖNTEMİ İLE TEK ADIMDA UYGULANMASI”. Tekstil ve Mühendis 31 (135): 155-67. https://doi.org/10.7216/teksmuh.1490957.
EndNote
Sergin E, Akşit A (01 Eylül 2024) PAMUKLU KUMAŞLARIN BOYAMA VE GÜÇ TUTUŞURLUK BİTİM İŞLEMLERİNİN SOL-JEL YÖNTEMİ İLE TEK ADIMDA UYGULANMASI. Tekstil ve Mühendis 31 135 155–167.
IEEE
[1]E. Sergin ve A. Akşit, “PAMUKLU KUMAŞLARIN BOYAMA VE GÜÇ TUTUŞURLUK BİTİM İŞLEMLERİNİN SOL-JEL YÖNTEMİ İLE TEK ADIMDA UYGULANMASI”, Tekstil ve Mühendis, c. 31, sy 135, ss. 155–167, Eyl. 2024, doi: 10.7216/teksmuh.1490957.
ISNAD
Sergin, Evren - Akşit, Aysun. “PAMUKLU KUMAŞLARIN BOYAMA VE GÜÇ TUTUŞURLUK BİTİM İŞLEMLERİNİN SOL-JEL YÖNTEMİ İLE TEK ADIMDA UYGULANMASI”. Tekstil ve Mühendis 31/135 (01 Eylül 2024): 155-167. https://doi.org/10.7216/teksmuh.1490957.
JAMA
1.Sergin E, Akşit A. PAMUKLU KUMAŞLARIN BOYAMA VE GÜÇ TUTUŞURLUK BİTİM İŞLEMLERİNİN SOL-JEL YÖNTEMİ İLE TEK ADIMDA UYGULANMASI. Tekstil ve Mühendis. 2024;31:155–167.
MLA
Sergin, Evren, ve Aysun Akşit. “PAMUKLU KUMAŞLARIN BOYAMA VE GÜÇ TUTUŞURLUK BİTİM İŞLEMLERİNİN SOL-JEL YÖNTEMİ İLE TEK ADIMDA UYGULANMASI”. Tekstil ve Mühendis, c. 31, sy 135, Eylül 2024, ss. 155-67, doi:10.7216/teksmuh.1490957.
Vancouver
1.Evren Sergin, Aysun Akşit. PAMUKLU KUMAŞLARIN BOYAMA VE GÜÇ TUTUŞURLUK BİTİM İŞLEMLERİNİN SOL-JEL YÖNTEMİ İLE TEK ADIMDA UYGULANMASI. Tekstil ve Mühendis. 01 Eylül 2024;31(135):155-67. doi:10.7216/teksmuh.1490957