EN
TR
Kerry ile Polemiği Bağlamında Frege’nin “Nitelik-Özellik” Ayrımının “Kavram-Nesne” Ayrımı Üzerinden Değerlendirilmesi
Öz
Sembolik mantığın ve analitik felsefenin kurucusu olan Gottlob Frege’nin felsefesinde “kavram–nesne” ayrımı, kavramlar arası bir sınıflandırma üzerinden “fonksiyon–argüman” ayrımına uzanmaktadır. Sözkonusu ayrım, “kavram–kaplam” ilişkisi üzerinden “nitelik – özellik” ayrımının yapılmasını gerektirmiş ve bu ayrım sayesinde kavramların kendi aralarında da ayrı bir sınıflandırma yapılmıştır. Öyle ki kaplamı nesnelerden oluşan “birinci düzey kavramlar”, nesnelerin bir özelliğine (Eigenschaft) yüklemlenirken; kaplamı kavramlardan oluşan “ikinci düzey kavramlar” ise kavramların bir niteliğine (Merkmal) yüklemlenmektedir. Dolayısıyla birinci düzey kavramların altına nesneler düşmekte; ikinci düzey kavramlar ise birinci düzey kavramları içermektedir. İşte tüm bu Fregeci ayrımların, kavram ile nesne arasında belirgin bir ayrım yapılamamış olması nedeniyle bir anlam karmaşasına yol açtığı ve zaten kavram ile nesne arasında böylesine bir ayrımın da gereksiz olduğu kabülünden hareketle Kerry, Frege’nin Aritmetiğin Temelleri adlı eserindeki birçok düşüncesini eleştirmektedir. İşte bu makaleyle yapılmak istenen de Frege’nin bu eleştirilere verdiği yanıtları, özellikle Kavram ve Nesne Üzerine başlıklı makalesinden hareketle serimlemek ve “nitelik-özellik” ayrımını, “kavram-nesne” ayrımı üzerinden açık kılmaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Frege, Gottlob. “Ausführungen Über Sinn und Bedeutung (1892-1895)” in Schriften zur Logik und Sprachphilosophie, Editör: Gabriel Gottfried, 25-34. Hamburg: Felix Meiner Verlag, 1971.
- Frege, Gottlob. “Funktion und Begriff” in Funktion, Begriff, Bedeutung. Fünf logische Studien, Editör: Günther Patzig, 1-22. Göttingen: Vandenhoek & Ruprecht, 2008.
- Frege, Gottlob. “Über Begriff und Gegenstand” in Vierteljahrsschrift für wissenschaftliche Philosophie-10, Editör: Richard Heinrich Ludwig Avenarius, 192-205. Leipzig: O.R. Reisland-Verlag, 1892.
- Frege, Gottlob. “Über Sinn und Bedeutung” in Zeitschrift für Philosophie und Philosophische Kritik, Neue Folge, Band 100/1, 25-50. Leipzig: Pfeffer Verlag, 1892.
- Frege, Gottlob. Aritmetiğin Temelleri Sayı Kavramı Üzerine Mantıksal–Matematiksel Bir İnceleme. Çeviren: H. Bülent Gözkan, İstanbul: YKY Yayınları, 2007.
- Kerry, Benno. “Über Anschauung und ihre psychische Verarbeitung” in Vierteljahrsschrift für wissenschaftliche Philosophie-10, Editör: Richard Heinrich Ludwig Avenarius, 419-467. Leipzig: O.R. Reisland-Verlag, 1886.
- Kerry, Benno. “Über Anschauung und ihre psychische Verarbeitung” in Vierteljahrsschrift für wissenschaftliche Philosophie-12, Editör: Richard Heinrich Ludwig Avenarius, 249-307. Leipzig: O.R. Reisland-Verlag, 1888.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Felsefe
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
14 Haziran 2022
Gönderilme Tarihi
7 Şubat 2022
Kabul Tarihi
2 Mart 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Sayı: 17
Chicago
Tarhan, Diler Ezgi. 2022. “Kerry ile Polemiği Bağlamında Frege’nin “Nitelik-Özellik” Ayrımının ‘Kavram-Nesne’ Ayrımı Üzerinden Değerlendirilmesi”. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, sy 17: 121-29. https://doi.org/10.55256/temasa.1069574.