EN
TR
Cezanne’dan Hareketle Merleau-Ponty’nin Fenomenolojisinde Sanatın Önemi
Öz
Maurice Merleau-Ponty’ye göre Paul Cezanne’ın sanatı nesnel dünyanın çeşitli temsillerini sunmaz, nesneyi açığa çıkışı içinde yakalar. O, Cezanne’ın resimlerinin saf doğayı, kökensel dünyayı resmettiğini düşünür. Ona göre fenomenolojinin amacı da kökensel dünyayı betimlemek ve yaşanan deneyimi felsefi düzeyde ele geçirmektir. O fenomenoloji ve sanatın, amaçlarına ulaşacaklarsa indirgeme yöntemini kullanmaları gerektiğini düşünür. Ona göre nesnel, verili ve türetilmiş olan indirgemeye tabi tutulmalı, varlık tezahürü içinde ortaya konmalıdır. Ancak onun fenomenoloji ve sanat arasında, indirgeme kavramı üzerinden kurduğu yakınlık, aynı zamanda fenomenoloji ve sanat arasında bir gerilimin oluşması tehlikesini de beraberinde getirir. Çünkü sanat, özellikle de Cezanne’ın resmi nesnel dünyayı indirgemeyi tamamlayabilir. Fenomenoloji soyut, kavramsal ve felsefi dili kullanmak zorundadır bu da fenomenolojik indirgemenin sınırlı kalmasına, dahası yaşanan deneyimi belli ölçüde çarpıtmasına yol açar. Bu makalede Merleau-Ponty’nin erken dönem düşünsel çerçevesi içinde kalınarak, fenomenolojiden beklentisi ve Cezanne’ın sanatında gördüğü felsefi önem ele alınacak, böylelikle söz konusu gerilim keşfedilmeye çalışılacak ve bu gerilimin Merleau-Ponty’nin erken dönem fenomenolojisi için olası sonuçları eleştirel bir değerlendirmeye tabi tutulacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Chaplin, D. Adrienne. “Phenomenology: Merleau- Ponty and Sartre” in The Routledge Companion to Aesthetics, Editörler: B. Gaut and M. D. Lopes, 126-136. New York: Routledge, 2013.
- Encyclopedia Britannica. “Paul Cézanne,” Erişim 27 Mart 2023. https://www.britannica.com/biography/Paul-Cezanne
- Gilmore, Jonathan. “Between Philosophy and Art” in The Cambridge Companion to Merleau-Ponty, Editörler: T. Carman and M. Hansen, 291-317. Cambridge: Cambridge University Press, 2005.
- Hodge, Susie. CEZANNE 500 Görsel Eşliğinde Yaşamı ve Eserleri. Çeviren: S. Yörükler, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2013.
- Johnson, A. Galen, “Ontology and Painting: “Eye and Mind” in The Merleau-Ponty Aesthetics Reader: Philosophy And Painting, Editörler. A. G. Johnson and B. M. Smith, 35-55. Evanston, Illinois: Northwestern University Press, 1993a.
- Johnson, A. Galen. “Phenomenology and Painting: “Cezanne’s Doubt” in The Merleau-Ponty Aesthetics Reader: Philosophy And Painting, Editörler: A. G. Johnson and B. M. Smith, 3-14. Evanston, Illinois: Northwestern University Press, 1993b.
- Merleau-Ponty, Maurice. “Cezanne’s Doubt” in The Merleau-Ponty Aesthetics Reader: Philosophy and Painting, Editörler: A. G. Johnson and B. M. Smith, 4-75. Evanston, Illinois: Northwestern University Press, 1993a.
- Merleau-Ponty, Maurice. “Eye and Mind” in The Merleau-Ponty Aesthetics Reader: Philosophy and Painting, Editörler: A. G. Johnson and B. M. Smith, 121-149. Evanston, Illinois: Northwestern University Press, 1993b.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Felsefe
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
14 Haziran 2023
Gönderilme Tarihi
28 Mart 2023
Kabul Tarihi
15 Mayıs 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Sayı: 19
APA
Selvi, S., & Kılıç, Y. (2023). Cezanne’dan Hareketle Merleau-Ponty’nin Fenomenolojisinde Sanatın Önemi. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, 19, 140-152. https://doi.org/10.55256/temasa.1272081
AMA
1.Selvi S, Kılıç Y. Cezanne’dan Hareketle Merleau-Ponty’nin Fenomenolojisinde Sanatın Önemi. Temâşâ Felsefe Dergisi. 2023;(19):140-152. doi:10.55256/temasa.1272081
Chicago
Selvi, Selvihan, ve Yavuz Kılıç. 2023. “Cezanne’dan Hareketle Merleau-Ponty’nin Fenomenolojisinde Sanatın Önemi”. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, sy 19: 140-52. https://doi.org/10.55256/temasa.1272081.
EndNote
Selvi S, Kılıç Y (01 Haziran 2023) Cezanne’dan Hareketle Merleau-Ponty’nin Fenomenolojisinde Sanatın Önemi. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi 19 140–152.
IEEE
[1]S. Selvi ve Y. Kılıç, “Cezanne’dan Hareketle Merleau-Ponty’nin Fenomenolojisinde Sanatın Önemi”, Temâşâ Felsefe Dergisi, sy 19, ss. 140–152, Haz. 2023, doi: 10.55256/temasa.1272081.
ISNAD
Selvi, Selvihan - Kılıç, Yavuz. “Cezanne’dan Hareketle Merleau-Ponty’nin Fenomenolojisinde Sanatın Önemi”. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi. 19 (01 Haziran 2023): 140-152. https://doi.org/10.55256/temasa.1272081.
JAMA
1.Selvi S, Kılıç Y. Cezanne’dan Hareketle Merleau-Ponty’nin Fenomenolojisinde Sanatın Önemi. Temâşâ Felsefe Dergisi. 2023;:140–152.
MLA
Selvi, Selvihan, ve Yavuz Kılıç. “Cezanne’dan Hareketle Merleau-Ponty’nin Fenomenolojisinde Sanatın Önemi”. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, sy 19, Haziran 2023, ss. 140-52, doi:10.55256/temasa.1272081.
Vancouver
1.Selvihan Selvi, Yavuz Kılıç. Cezanne’dan Hareketle Merleau-Ponty’nin Fenomenolojisinde Sanatın Önemi. Temâşâ Felsefe Dergisi. 01 Haziran 2023;(19):140-52. doi:10.55256/temasa.1272081
Cited By
Fenomenolojinin Sanat Felsefesindeki Temsili: Göz ve Tin
Medya ve Kültür
https://doi.org/10.60077/medkul.1676394Sessizliğin Derûnî Sesi: İran Sinemasında Travmanın Estetiği ve Baskının Gölgesi
İran Çalışmaları Dergisi
https://doi.org/10.33201/iranian.1742802Sanattan Kamusal Alana Etkileşimli Billboardlarda Algı Deneyimi Husserl ve Merleau-Ponty
Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.30561/sinopusd.1772976