Araştırma Makalesi

Cezanne’dan Hareketle Merleau-Ponty’nin Fenomenolojisinde Sanatın Önemi

Sayı: 19 14 Haziran 2023
PDF İndir
EN TR

Cezanne’dan Hareketle Merleau-Ponty’nin Fenomenolojisinde Sanatın Önemi

Öz

Maurice Merleau-Ponty’ye göre Paul Cezanne’ın sanatı nesnel dünyanın çeşitli temsillerini sunmaz, nesneyi açığa çıkışı içinde yakalar. O, Cezanne’ın resimlerinin saf doğayı, kökensel dünyayı resmettiğini düşünür. Ona göre fenomenolojinin amacı da kökensel dünyayı betimlemek ve yaşanan deneyimi felsefi düzeyde ele geçirmektir. O fenomenoloji ve sanatın, amaçlarına ulaşacaklarsa indirgeme yöntemini kullanmaları gerektiğini düşünür. Ona göre nesnel, verili ve türetilmiş olan indirgemeye tabi tutulmalı, varlık tezahürü içinde ortaya konmalıdır. Ancak onun fenomenoloji ve sanat arasında, indirgeme kavramı üzerinden kurduğu yakınlık, aynı zamanda fenomenoloji ve sanat arasında bir gerilimin oluşması tehlikesini de beraberinde getirir. Çünkü sanat, özellikle de Cezanne’ın resmi nesnel dünyayı indirgemeyi tamamlayabilir. Fenomenoloji soyut, kavramsal ve felsefi dili kullanmak zorundadır bu da fenomenolojik indirgemenin sınırlı kalmasına, dahası yaşanan deneyimi belli ölçüde çarpıtmasına yol açar. Bu makalede Merleau-Ponty’nin erken dönem düşünsel çerçevesi içinde kalınarak, fenomenolojiden beklentisi ve Cezanne’ın sanatında gördüğü felsefi önem ele alınacak, böylelikle söz konusu gerilim keşfedilmeye çalışılacak ve bu gerilimin Merleau-Ponty’nin erken dönem fenomenolojisi için olası sonuçları eleştirel bir değerlendirmeye tabi tutulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Chaplin, D. Adrienne. “Phenomenology: Merleau- Ponty and Sartre” in The Routledge Companion to Aesthetics, Editörler: B. Gaut and M. D. Lopes, 126-136. New York: Routledge, 2013.
  2. Encyclopedia Britannica. “Paul Cézanne,” Erişim 27 Mart 2023. https://www.britannica.com/biography/Paul-Cezanne
  3. Gilmore, Jonathan. “Between Philosophy and Art” in The Cambridge Companion to Merleau-Ponty, Editörler: T. Carman and M. Hansen, 291-317. Cambridge: Cambridge University Press, 2005.
  4. Hodge, Susie. CEZANNE 500 Görsel Eşliğinde Yaşamı ve Eserleri. Çeviren: S. Yörükler, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2013.
  5. Johnson, A. Galen, “Ontology and Painting: “Eye and Mind” in The Merleau-Ponty Aesthetics Reader: Philosophy And Painting, Editörler. A. G. Johnson and B. M. Smith, 35-55. Evanston, Illinois: Northwestern University Press, 1993a.
  6. Johnson, A. Galen. “Phenomenology and Painting: “Cezanne’s Doubt” in The Merleau-Ponty Aesthetics Reader: Philosophy And Painting, Editörler: A. G. Johnson and B. M. Smith, 3-14. Evanston, Illinois: Northwestern University Press, 1993b.
  7. Merleau-Ponty, Maurice. “Cezanne’s Doubt” in The Merleau-Ponty Aesthetics Reader: Philosophy and Painting, Editörler: A. G. Johnson and B. M. Smith, 4-75. Evanston, Illinois: Northwestern University Press, 1993a.
  8. Merleau-Ponty, Maurice. “Eye and Mind” in The Merleau-Ponty Aesthetics Reader: Philosophy and Painting, Editörler: A. G. Johnson and B. M. Smith, 121-149. Evanston, Illinois: Northwestern University Press, 1993b.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Felsefe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

14 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

28 Mart 2023

Kabul Tarihi

15 Mayıs 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Sayı: 19

Kaynak Göster

APA
Selvi, S., & Kılıç, Y. (2023). Cezanne’dan Hareketle Merleau-Ponty’nin Fenomenolojisinde Sanatın Önemi. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, 19, 140-152. https://doi.org/10.55256/temasa.1272081
AMA
1.Selvi S, Kılıç Y. Cezanne’dan Hareketle Merleau-Ponty’nin Fenomenolojisinde Sanatın Önemi. Temâşâ Felsefe Dergisi. 2023;(19):140-152. doi:10.55256/temasa.1272081
Chicago
Selvi, Selvihan, ve Yavuz Kılıç. 2023. “Cezanne’dan Hareketle Merleau-Ponty’nin Fenomenolojisinde Sanatın Önemi”. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, sy 19: 140-52. https://doi.org/10.55256/temasa.1272081.
EndNote
Selvi S, Kılıç Y (01 Haziran 2023) Cezanne’dan Hareketle Merleau-Ponty’nin Fenomenolojisinde Sanatın Önemi. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi 19 140–152.
IEEE
[1]S. Selvi ve Y. Kılıç, “Cezanne’dan Hareketle Merleau-Ponty’nin Fenomenolojisinde Sanatın Önemi”, Temâşâ Felsefe Dergisi, sy 19, ss. 140–152, Haz. 2023, doi: 10.55256/temasa.1272081.
ISNAD
Selvi, Selvihan - Kılıç, Yavuz. “Cezanne’dan Hareketle Merleau-Ponty’nin Fenomenolojisinde Sanatın Önemi”. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi. 19 (01 Haziran 2023): 140-152. https://doi.org/10.55256/temasa.1272081.
JAMA
1.Selvi S, Kılıç Y. Cezanne’dan Hareketle Merleau-Ponty’nin Fenomenolojisinde Sanatın Önemi. Temâşâ Felsefe Dergisi. 2023;:140–152.
MLA
Selvi, Selvihan, ve Yavuz Kılıç. “Cezanne’dan Hareketle Merleau-Ponty’nin Fenomenolojisinde Sanatın Önemi”. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, sy 19, Haziran 2023, ss. 140-52, doi:10.55256/temasa.1272081.
Vancouver
1.Selvihan Selvi, Yavuz Kılıç. Cezanne’dan Hareketle Merleau-Ponty’nin Fenomenolojisinde Sanatın Önemi. Temâşâ Felsefe Dergisi. 01 Haziran 2023;(19):140-52. doi:10.55256/temasa.1272081

Cited By