Araştırma Makalesi

Şiirin Transandantal Koşulları: Şiirde Biçim ve Yapılanmaya Dair Bir Soruşturma

Sayı: 23 2 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Şiirin Transandantal Koşulları: Şiirde Biçim ve Yapılanmaya Dair Bir Soruşturma

Öz

Bu makale şiirde biçim meselesini şiirin transandantal koşullarına ilişkin bir analizle ele almaktadır. Biçim içerikten ayrılabilen harici bir unsur değil; şiirin hem estetik hem de anlam yapısını kuran kurucu öğedir. Şiirde biçim ses estetiğinden duygulanıma, imgesel görüden kategorik görüye kadar çok yönlü bir deneyim süreciyle yapılanır. Şiir sadece anlam taşımaz, anlamın oluşumuna sahne olan bir yapı olarak var olur. İfade edicilik adını verdiğimiz biçimin şiirdeki eşgüdümlü dinamik bir yapılanma olduğunu ve bunun şiiri şiir yapan biçim olduğunu şiirin transandantal koşullarını analiz ederek göstermeye çalıştık. Ayrıca bir şiirin değerinin bu ifade ediciliğin yapılanışındaki yenilik, özgünlük, yeni anlam ilgileri, kurulan şiir diline ilişkin yeni yaşantı (öznel tecrübe) olanakları gibi sayısız bireysel hususiyetler olduğunu iddia ettik. İfade edici form tüm tali formların zeminidir, yani şiiri değerli kılan bireysel hususiyetler ifade edici formun şekillenmesinde ortaya çıkar ve bu formlar hem onun teorik zemininde hem onun pratik işleyişinde vücut bulur. Bu yüzden ifade ediciliğin sabit bir şema ya da kalıp değil, dinamik bir form veya yapılanma olduğunu şiirsel yapılanmanın somut analiziyle ortaya koymaya çalıştık.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Bradley, A. C. Poetry for Poetry’s Sake. Erişim 4 Mayıs 2020. http://www.gutenberg.org/files/24308/24308-h/24308-h.htm
  2. Husserl, Edmund. Ideen zu einer reinen Phänomenologie und phänomenologischen Philosophie. Erstes Buch: Allgemeine Einführung in die reine Phänomenologie (Hua III/1). Den Haag: Martinus Nijhoff, 1976.
  3. Husserl, Edmund. Ideen zu einer reinen Phänomenologie und phänomenologischen Philosophie. Zweites Buch: Phänomenologische Untersuchungen zur Konstitution (Hua IV). Den Haag: Martinus Nijhoff, 1952.
  4. Husserl, Edmund. Logische Untersuchungen. Zweiter Band, Erster Teil. Halle: Max Niemeyer, 1913.
  5. Husserl, Edmund. Zur Phänomenologie des inneren Zeitbewusstseins (1893–1917) (Hua X). Den Haag: Martinus Nijhoff, 1969.
  6. Lamarque, Peter. “Semantic Finegrainedness and Poetic Value” in The Philosophy of Poetry, Editör: Jon Gibson, 73-90. Oxford: Oxford University Press, 2015.
  7. Prinz, Jesse ve Eric Mandelbaum. “Poetic Opacity: How to Paint Things with Words” in The Philosophy of Poetry, Editör: Jon Gibson, 91-111. Oxford: Oxford University Press, 2015.
  8. Türk Dil Kurumu. “Cisim” Güncel Türkçe Sözlük içinde, Erişim 4 Mayıs 2025. https://sozluk.gov.tr

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Estetik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

7 Mayıs 2025

Kabul Tarihi

25 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 23

Kaynak Göster

Chicago
Türker, Habip. 2025. “Şiirin Transandantal Koşulları: Şiirde Biçim ve Yapılanmaya Dair Bir Soruşturma”. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, sy 23: 263-77. https://doi.org/10.55256/temasa.1694939.