KINALIZADE’DE MUTLAK HİKMETİN ERDEM OLAN HİKMETTEN FARKI

Öz

Kınalızade Ahlak-ı Nasıri ile başlayan gelenekte Ahlak-ı Alai adıylaTürkçe bir felsefe metni oluşturmuştur. O gelenekteki bilgileri dikkatealmakla birlikte lojik prensipleri de ihmal etmemiştir. İkisi arasındauyumsuzluk olduğunda sorunu çözme denemesinde bulunmuştur. Bunlardanbiri de bölme yöntemiyle hikmet terimi taksim edildiğinde üçüncüderecedeki bölmede karşımıza yine hikmetin çıkmasıdır. Bu bölmemetoduna aykırıdır. Öyleyse bu sorunu gidermenin yolu hakikaten bunlarınaynı şey olup olmadıklarını tespittir. Nitekim Kınalızade ilkini bilgi olarak,ikinciyi de yetenek olarak değerlendirir ve sorunu çözmeye çalışır.

Anahtar Kelimeler

• Kınalızade, hikmet, erdem, bölme

THE DIFFERENT OF THE ABSOLUTE WISDOM FROM THE VIRTUE VISDOM IN KINALIZADAH

Abstract

Kınalızadah writes a philosophical text in the title of “Akhlaq-ıAlai” in Turkish which began with Akhlaq-ı Nasiri. He considers thephilosophical tradition but he has not neglected the logical principles. WhenKınalızadah finds a problem between philosophical tradition and logicalprinciples he tries to solve it. One of them is that when the term wisdom isdivided by method of division it would come into open the term wisdom inthe third degree, too. That is contrary to the method of division. So, the wayto resolve that problem is to determine if they are the same thing. In fact,Kınalzadah solves the problem in which the first is speculative knowledge,the other is ability of soul.

Keywords

• Kınalızadah, wisdom, virtue, division

Kaynakça

1. Cürcani, Seyyid Şerif, Tarifat, İstanbul 1318.
2. Gazali, Ebu Hamid, Mizanu’l-amel, Neşr: Süleyman dünya, Daru’l-mearif, 1. Baskı, Mısır 1964
3. İbn Sina, Risale fi marifeti’n-nefsi’n-natıka ve ahvaliha, en-Nefsu’l- beşeriyye İnde İbn Sina içinde, Neşr: Albir Nasri Nadir, 3. Baskı, Beyrut 1986
4. Kınalızade, Ali Çelebi, Ahlak-ı Alai, Hazırlayan: Mustafa Koç, Klasik yayınevi, İstanbul 2007.
5. Koç, Mustafa, “Giriş”, Ahlak-ı Alai içinde, Klasik yayınları, İstanbul 2007
6. Oktay, Ayşe Sıdıka, “Kınalızade Ali Efendi’nin Hayatı ve Ahlak-ı Alai Adlı Eseri“, Divan, 2002/1, 185-233.
7. Öner, Necati, Klasik Mantık, Bilim yayınları, 7. Baskı, Ankara 1996
8. Tusi, Nasreddin, Ahlak-ı Nasıri, Türkiye Türkçesine Aktaranlar: A. Taştan- H. Nazlıgül, Fecr Yayınları, Ankara 2005.