Euthyphron-İkilemi: Ahlak ve İlahi İrade İlişkisi
Öz
Tanrı ve ahlak ilişkisi, en geç Platon düşüncesinde felsefesi bir hüviyet kazanmıştır. Platon, Euthyphron diyaloğunda bu ilişkiyi paradoksal olarak ele alır. Çağdaş dünyada bu ikilem, “Tanrı bir şeyi iyi/ahlaki olduğu için mi buyurur; yoksa Tanrı bir şeyi buyurduğu için mi o şey iyi/ahlaki olur” sorusunda kendini bulmuştur. Bu makalede, Euthyphron-ikilemi Platon’un felsefesindeki metafizik arka planını teşkil eden Tanrı ve İyilik İdesi ilişkisi içinde incelenmiştir. Daha sonra ikilemin, tarihi süreçte ahlak düşüncesindeki temel değişimine kısaca işaret edilmiştir. Bu değişim, ahlak metafiziğindeki iki paradigma değişimi çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bunlardan birincisi, İbrahimi dinler bağlamında gelişen mutlak İlah anlayışının felsefeye hâkim olmasıdır. İkincisi ise, özerk akılın Yeniçağ felsefesinde ahlak düşüncesine girmesidir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arnzen, Rüdiger: “Arabisches Mittelalter”, Christoph Horn vd. (ed.): Platon-Handbuch. Leben-Werk-Wirkung, Metzler: Stuttgart/Weimar 2009, s. 439-446.
- Arslan, Ahmet: İlkçağ Felsefe Tarihi: Sofistlerden Platon’a, 2. c., İstanbul Bilgi Üniversitesi: İstanbul 2006.
- Aydın, Mehmet S.: Kant ve Çağdaş İngiliz Felsefesinde Tanrı - Ahlâk İlişkisi, Türkiye Diyanet Vakfı: Ankara 1991.
- Baggini, Julian: Die großen Fragen-Ethik. çev. Regina Schneider, Springer: Berlin/Heidelberg 2015.
- Biehl, Wilhelm: Die idee des guten bei Platon, Graz 1870.
- Bordt, Michael: Platon, Herder Verlag: Freiburg vd. 1999.
- Bordt, Michael: “Theologie”, Christoph Horn vd. (ed.): Platon-Handbuch. Leben-Werk-Wirkung, Metzler: Stuttgart/Weimar 2009, s. 200-210.
- Bruce, Michael; Barbone, Steven: Batı Felsefesindeki 100 Temel Mesele, çev. Mustafa Topal, İletişim: İstanbul 2015.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Felsefe
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
23 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi
7 Eylül 2020
Kabul Tarihi
15 Ekim 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Sayı: 14