Araştırma Makalesi

Heidegerci Çevre Felsefesi

Sayı: 15 15 Haziran 2021
PDF İndir

Heidegerci Çevre Felsefesi

Öz

Günümüzde en temel problemler çevre sorunları üzerinedir. Nitekim dünyamız olarak sahiplendiğimiz mekanı yok etmek üzere olduğumuz gerçeğiyle yüzleşmiş bulunmaktayız. Bu yüzleşme sonucunda çevreyi ve diğer canlıları korumaya yönelik felsefi görüşler ortaya çıkmıştır. Bu felsefi görüşler geleneksel, yani insan merkezci düşünce biçimini eleştirerek diğer canlıların da değerli bir varlık olduğunu ortaya koymaya çalışmışlardır. Bugüne kadar araçsal değeri açısından değerlendirilen diğer canlılar çevre felsefesiyle birlikte tıpkı insan gibi özsel değer açısından değerlendirilmişlerdir. Ancak diğer canlılara atfedilen bu değerin insan merkezci dilden kurtulamadığı anlaşılmaktadır. Heidegger’in ontolojik doğa anlayışı ise çevre felsefesi için insan merkezci anlayışa alternatif yeni bir yorumlama ve söylem biçimi oluşturmaktadır. Heidegger felsefesinde değer kavramı modern öznenin bir uzantısı olarak var sayılarak bir tarafa bırakılmış, daha ziyade varlıklar ne ise o olarak görülmeye çalışılmıştır. Bu yeni yorumun olanağı Dasein’ın otantik Dasein olabilmesiyle ortaya çıkmaktadır. Otantik Dasein ise bu dünyada varlığın çobanı olarak iskan eder. Bu bakımdan Dasein varolanları ve yeryüzünü esirgeyerek iskan eder. Çünkü otantik olabilen Dasein’ın en büyük özelliği esirgeyici olmasıdır. Ancak bu esirgeme bir şeyi koruma değil, o şeyin ne ise o olarak ortaya çıkmasına izin vermedir. Bu bağlamda Heidegger’in ontolojik doğa anlayışı çevre felsefesi düşünürleri için yeni bir temel olarak düşünülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Boddice, Rob (2011), Anthropocentrism: Humans, Animals, Environments, Ed. Rob Boddice, BRILL, Boston.
  2. Callicott, J. Baird (1984), Non-Anthropocentric Value Theory and Environmental Ethics, American Philosophical Quarterly, Vol. 21, No. 4, pp. 299-309.
  3. Derrida, Jacques (Winter 2002), The Animal That Therefore I Am (More to Follow), (Trans: David Wills), Critical Inquiry, Vol. 28, No. 2, The University of Chicago Press, Chicago, pp. 369-418.
  4. Glazebrook, Trish (2013), “Heidegger ve Environmental Philosophy” in The Bloomsbury Companion to Heidegger, Ed. Francois Raffoul and Eric S. Nelson, Bloomsbury Academic. pp. 433-440.
  5. Hiedegger, Martin (2013), Hümanizm Üzerine, (Çev: Yusuf Örnek), Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, Ankara.
  6. Heidegger, Martin (1998), Tekniğe İlişkin Soruşturma, (Çev. Doğan Özlem), Paradigma, İstanbul.
  7. Heidegger, Martin (2012), Olmaya Bırakılmışlık, (Çev. Mesut Keskin), (Ed. Abdullah Keskin), Avesta Basın Yayın, İstanbul.
  8. Heidegger, Martin (2008), Düşüncenin Çağırdığı, (Çev. Ahmet Aydoğan), Say Yayınları, İstanbul.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Felsefe

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

30 Mart 2021

Kabul Tarihi

8 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 15

Kaynak Göster

Chicago
Aşar, Haluk. 2021. “Heidegerci Çevre Felsefesi”. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, sy 15: 23-34. https://izlik.org/JA63DZ82GW.