Araştırma Makalesi

Okul Öncesi Öğretmenlerinin Duyu Bütünleme Hakkındaki Görüşlerinin İncelenmesi

Cilt: 7 Sayı: 26 1 Temmuz 2025
PDF İndir
TR EN

Okul Öncesi Öğretmenlerinin Duyu Bütünleme Hakkındaki Görüşlerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada, okul öncesi öğretmenlerinin duyu bütünleme (DB) hakkındaki görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nitel ve nicel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma desen ile tasarlanmış olup tarama modeline dayanan betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli illerinde görev yapan okul öncesi öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın daha hızlı ve pratik bir şekilde gerçekleştirilmesi amacıyla kolay ulaşılabilirlik örnekleme yöntemi seçilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan ve uzman görüşü doğrultusunda son hali verilen açık ve kapalı uçlu sorulardan oluşmaktadır. Araştırmanın nitel ve nicel verileri Google Forms aracılığıyla toplanmıştır. Ankete 126 gönüllü okul öncesi öğretmeni katılım sağlamış olup toplanan nitel veriler içerik analizi ile nicel veriler ise SPSS programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; okul öncesi öğretmenlerinin duyuları tanımlama biçimlerinde çeşitlilik gösterdiği ancak DB konusundaki bilgilerin sınırlı kaldığı görülmektedir. Öğretmenler; dışsal duyuların işlevlerini bilmelerine karşın içsel duyular hakkında bilgi yetersizlikleri dikkat çekmektedir. Öğretmenlerin büyük bir çoğunluğunun DB ile ilgili eğitimlere katılmadıkları ve yazılı kaynaklara erişemedikleri belirlenmiştir. Duyusal materyal ve aktivite sayısının sınırlı olması, öğretmenlerin bu materyalleri kullanma becerilerinin zayıf olduğunu ortaya koymakta; bunun yanı sıra, dışsal duyulara yönelik etkinliklerin sınıf içinde daha yaygın olduğu, içsel duyulara yönelik aktivitelerin ise neredeyse hiç yer verilmediği belirlenmiştir. DB aktiviteleri ve materyallerinin çocukların gelişim süreçlerini olumlu etkilediğini, genellikle oyun etkinlikleri ile entegre edildiğini göstermektedir. Ancak, öğretmenlerin bu aktivitelerin hangi gelişim alanlarını nasıl etkilediği konusunda bilgi eksiklikleri bulunmaktadır. DB aktivite ve materyallerinin, çocuklara motor yeterlilikler ve beden farkındalığı gibi beceriler kazandırmada önemli olduğu vurgulanmıştır. Öğretmenlerin DB problemleri olan çocukları tanımlama konusundaki eksiklikleri dikkat çekmektedir; bu durumla karşılaştıklarında gözlem yaparak uygun sınıf etkinliklerini belirlemeye çalıştıkları, çoğu öğretmenin ise çözüm önerileri sunma konusunda zorluk yaşadığı ve alan uzmanlarına yönlendirme yapma gerekliliğini hissettikleri belirlenmiştir. Bu bulgular ışığında, öğretmenlerin DB hakkında daha fazla bilgi edinmesi gerektiğini ve eğitim süreçlerinde bu konulara daha fazla odaklanılması gerektiğini ortaya koymaktadır. İçsel duyuların gelişimini destekleyen materyal çeşitliliğinin artırılması, farkındalık seminerlerin düzenlenmesi, uygulamalı eğitim ve gözlem fırsatları sunulması, mentorluk sistemlerinin oluşturulması ve eğitimde iş birliğinin teşvik edilmesi önerilmektedir. Bu öneriler, öğretmenlerin bilgi ve becerilerini artırarak çocukların gelişim süreçlerine daha etkili katkıda bulunmalarını sağlamayı hedeflemektedir.

Anahtar Kelimeler

Duyu, Duyu Eğitimi ve Gelişimi, İçsel ve Dışsal Duyular, Duyu Bütünleme

Kaynakça

  1. Akfidan, A. (2016). Otizm'de görülen duyusal bozuklukların gelişim basamaklarına olan etkisi Üsküdar Üniversitesi]. İstanbul.
  2. Albayrak-Sidar, E. (2022). Duyu'lmak İstiyorum (12. bs.). Sola Unitas.
  3. Albayrak-Sidar, E. ve Öztop, D. B. (2017). Duyu bütünleme terapisi. Türkiye Klinikleri Çocuk Psikiyatrisi-Özel Konular, 3(2), 163-168.
  4. Alisinanoğlu, F. ve Bartan, S. (2022). Okul Öncesi Dönemine İlişkin Türkiye’de Yapılan Duyu Eğitimi İle İlgili Araştırmaların İncelenmesi. Journal of Sustainable Education Studies (JSES), 3(2), 111-123. https://dergipark.org.tr/en/pub/seader/issue/69730/1096117
  5. Arslan, R. (2021). Annelere yönelik hazırlanan duyusal gelişim destek programının otizmli çocuklarının duyusal ve sosyal gelişimlerine olan etkisinin incelenmesi İnönü Üniversitesi]. Malatya.
  6. Ayres, A. J. (1970). Sensory integration and the child.
  7. Ayres, A. J. (1972). Types of sensory integrative dysfunction among disabled learners. American Journal of Occupational Therapy.
  8. Ayres, K. (2018). Understanding Sensory Processing in Children. *Journal of Child Development.
  9. Azize, C. (2022). Özel Öğrenme Güçlüğü Olan Çocuklarda Duyu Bütünleme Eğitiminin Praksis Becerileri ve Yaşam Kalitesine Etkisi Hasan Kalyoncu Üniversitesi]. Gaziantep.
  10. Balıkçı, A. (2013). Duyu Bütünleme Terapisinde Çevresel Düzenleme ve Materyalin Önemi. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 1(2), 97-99. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/388596

Kaynak Göster

APA
Tepe Kıroğlu, Ü., & Fazlıoğlu, Y. (2025). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Duyu Bütünleme Hakkındaki Görüşlerinin İncelenmesi. Temel Eğitim, 7(26), 14-37. https://doi.org/10.52105/temelegitim.1569727
AMA
1.Tepe Kıroğlu Ü, Fazlıoğlu Y. Okul Öncesi Öğretmenlerinin Duyu Bütünleme Hakkındaki Görüşlerinin İncelenmesi. temelegitim. 2025;7(26):14-37. doi:10.52105/temelegitim.1569727
Chicago
Tepe Kıroğlu, Ümmügül, ve Yeşim Fazlıoğlu. 2025. “Okul Öncesi Öğretmenlerinin Duyu Bütünleme Hakkındaki Görüşlerinin İncelenmesi”. Temel Eğitim 7 (26): 14-37. https://doi.org/10.52105/temelegitim.1569727.
EndNote
Tepe Kıroğlu Ü, Fazlıoğlu Y (01 Temmuz 2025) Okul Öncesi Öğretmenlerinin Duyu Bütünleme Hakkındaki Görüşlerinin İncelenmesi. Temel Eğitim 7 26 14–37.
IEEE
[1]Ü. Tepe Kıroğlu ve Y. Fazlıoğlu, “Okul Öncesi Öğretmenlerinin Duyu Bütünleme Hakkındaki Görüşlerinin İncelenmesi”, temelegitim, c. 7, sy 26, ss. 14–37, Tem. 2025, doi: 10.52105/temelegitim.1569727.
ISNAD
Tepe Kıroğlu, Ümmügül - Fazlıoğlu, Yeşim. “Okul Öncesi Öğretmenlerinin Duyu Bütünleme Hakkındaki Görüşlerinin İncelenmesi”. Temel Eğitim 7/26 (01 Temmuz 2025): 14-37. https://doi.org/10.52105/temelegitim.1569727.
JAMA
1.Tepe Kıroğlu Ü, Fazlıoğlu Y. Okul Öncesi Öğretmenlerinin Duyu Bütünleme Hakkındaki Görüşlerinin İncelenmesi. temelegitim. 2025;7:14–37.
MLA
Tepe Kıroğlu, Ümmügül, ve Yeşim Fazlıoğlu. “Okul Öncesi Öğretmenlerinin Duyu Bütünleme Hakkındaki Görüşlerinin İncelenmesi”. Temel Eğitim, c. 7, sy 26, Temmuz 2025, ss. 14-37, doi:10.52105/temelegitim.1569727.
Vancouver
1.Ümmügül Tepe Kıroğlu, Yeşim Fazlıoğlu. Okul Öncesi Öğretmenlerinin Duyu Bütünleme Hakkındaki Görüşlerinin İncelenmesi. temelegitim. 01 Temmuz 2025;7(26):14-37. doi:10.52105/temelegitim.1569727