Araştırma Makalesi

Peritekstual Okumanın Ana Dili Türkçe Olmayan Öğrencilerin Okuduğunu Anlama Becerilerine Etkisi

Cilt: 7 Sayı: 29 1 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Peritekstual Okumanın Ana Dili Türkçe Olmayan Öğrencilerin Okuduğunu Anlama Becerilerine Etkisi

Öz

Bu çalışma, peritekstual okumanın, ana dili Türkçe olmayan öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerine etkisini araştırmaktadır. Araştırma, Ağrı'nın Diyadin ilçesindeki ikinci sınıf öğrencileri arasında yapılmış ve 40 öğrenci seçilmiştir. Öğrenciler, 20 kişilik deney grubu ve 20 kişilik kontrol grubu olarak iki gruba ayrılmıştır. Araştırma, nicel yöntemle, ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel bir tasarım kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Veriler, öğrencilerin okuma kitaplarındaki okuduğunu anlama testleri aracılığıyla toplanmış ve SPSS programı ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, deney grubundaki öğrencilerin peritekstual okuma faaliyetleri sonrasında okuduğunu anlama becerilerinde önemli bir artış gözlemlenmiştir. Deney grubunun son test puan ortalaması, kontrol grubunun son test ortalamasına göre belirgin bir fark göstermektedir. Mann Whitney U testi sonuçlarına göre, deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark (p<.01) saptanmıştır. Ayrıca etki büyüklüğü d=.88 olarak hesaplanmış olup, bu da peritekstual okumanın ana dili Türkçe olmayan öğrencilerin okuduğunu anlama becerileri üzerinde güçlü bir etkisi olduğunu ortaya koymaktadır. Deney grubundaki öğrencilerin dakikada okudukları kelime sayısı başlangıçta 71,75 iken, peritekstual okuma uygulaması sonrasında 95,85’e yükselmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma, peritekstual okuma yöntemlerinin, ana dili Türkçe olmayan öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerini artırmada etkili olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, öğretmenlerin bu tekniği sınıflarında daha yaygın bir şekilde kullanmaları önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Etik Kurul İzin Bilgisi: Bu çalışma Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar Etik Kurulu’nun 30/11/2023 tarihli 288 sayılı kararı ile alınan izinle yürütülmüştür. Yazar Çıkar Çatışması Bilgisi: u araştırma için herhangi bir çıkar çatışması bulunmamaktadır. Yazar Katkısı: Makale yazarlarının çalışmada katkısı eşit orandadır. Katılım Onayı: Ebeveynlerden ve çocuklardan yazılı ve sözlü onay alınmıştır. Yayın Onayı: Bütün haklarımı temel eğitim dergisine devrettiğimi onaylarım. Makalede geçen ifade ve açıklamalar yazarlara aittir. Bilgilendirilmiş Onam: Tüm katılımcılardan bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Tüm katılımcılar ve aileleri çalışmanın amacı, veri toplama araçları ve yöntemi hakkında bilgilendirilmiştir. Katılımcılardan ve ailelerinden hem yazılı hem de sözlü katılım onayı alınmıştır. Tüm katılımcılar gönüllülük esasına göre çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılar ve aileleri istedikleri zaman çalışmadan ayrılabileceklerinin farkındadır. Başvuru ve veri toplama süreci boyunca katılımcıların mahremiyetini ihlal edecek hiçbir davranış veya sözlü eylemde bulunulmamıştır. Veri işleme sırasında katılımcıların kimlikleri tamamen anonim tutulmuş ve katılımcıların mahremiyeti dikkate alınmıştır. Finansman: Bu çalışmanın yürütülmesinde herhangi bir kurum veya kuruluştan fon kullanılmadı.

Kaynakça

  1. Aktulum, K. (2000). Metinlerarası ilişkiler. Öteki Yayınevi.
  2. Allen, G. (2011). Intertextuality (2nd ed.). Routledge.
  3. Aslan, O., & Yılar, Ö. (2022a). Peritekstual okuma düzeyi belirleme ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(2), 733-750.
  4. Aslan, O., & Yılar, Ö. (2022b). The effect of peritextual reading on reading attitudes of primary school students. Cumhuriyet International Journal of Education, 11(4), 655-666.
  5. Aslan, O., & Yılar, Ö. (2023). Etraflı (peritekstual) okuma yapmanın okuma motivasyonuna etkisi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (43), 34-55.
  6. Aslan, O., & Yılar, Ö. (2022). Peritekstual okumanın ilkokul öğrencilerinin okuma tutumlarına etkisi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 11(4), 655-666.
  7. Bair, A. (2019). Literacy engagement through peritextual analysis. The Catholic Library World, 90(1), 68-69.
  8. Bulut, F. (2018). "Metinlerarasılık" kavramının kuramsal çerçevesi. Edebi Eleştiri Dergisi, 2(1), 1-19.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sınıf Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

2 Temmuz 2025

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

26 Mart 2025

Kabul Tarihi

5 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 29

Kaynak Göster

APA
Aslan, O., & Demirtaş, D. (2025). Peritekstual Okumanın Ana Dili Türkçe Olmayan Öğrencilerin Okuduğunu Anlama Becerilerine Etkisi. Temel Eğitim, 7(29), 26-41. https://doi.org/10.52105/temelegitim.1666309

24007          Open_Access_logo_with_dark_text_for_contrast%2C_on_transparent_background.png                      240px-Cc-nc.svg.png No APCs or Submission Charges           Copyright.svg Authors Hold Copyright without Restrictions