Social Media Addiction, Self-Perception and Religious Orientation among Adolescents: The Case of Polatlı

Öz

In contemporary society, social media provides individuals with a broad sphere through which they can pursue consumption-oriented commercial activities, primarily facilitated by mechanisms such as likes, approval, and sharing. Moreover, the relative freedom afforded by these platforms has played a decisive role in shaping individuals’ personal conceptions of religion. In this context, the reconfiguration of religious concepts and the redefinition of boundaries of privacy within social media environments are regarded as highly significant, particularly due to their impact on adolescents’ religious experiences and the formation of their self-perception. Furthermore, the relationship between forms of religious orientation and social media addiction, the stages through which self and religion undergo digital transformation on social media, the extent to which individuals’ self-presentation on social media corresponds to or differs from their self-construction in daily life, and how users experience their religiosity during transitions between virtual and real environments have become critical areas of investigation. In this context, the present study focuses on the relationship between religious orientation, social media addiction, and self-perception among adolescents. The primary aim of the research is to quantitatively examine the relationship between social media addiction, self-perception, and religious orientation among adolescents using a correlational survey method. To this end, a questionnaire composed of the Social Media Addiction Scale, the Self Theory Scale, and the Restructured Muslim Religious Orientation Scale was administered to 1,068 individuals aged between 14 and 18 residing in the Polatlı district of Ankara. The research findings reveal statistically significant relationships between the sub-dimensions of social media addiction and those of religious orientation. However, no significant relationships were found between social media addiction and self-perception, nor between religious orientation and self-perception. Multiple linear regression analysis conducted to determine the predictive role of religious orientation on social media addiction and self-perception show that religious orientation had a reducing effect on social media addiction, but does not significantly predict self-perception.

Anahtar Kelimeler

• Psychology of Religion
• Addiction
• Social Media Addiction
• Self-Perception
• Religious Orientation
• Adolescence

Etik Beyan

This article is extracted from my master thesis/doctorate dissertation entitled “Social Media Addiction, Self-Perception, and Religious Orientation in Adolescents: The Case of Polatlı”, supervised by Prof. Dr. Behlül Tokur (Ph.D. Dissertation, Ankara Yıldırım Beyazıt University, Ankara, Türkiye, 27.06.20204). Granted by Ankara Yıldırım Beyazıt University, Faculty of Social Sciences and Humanities Ethics Panel, approval dated 12.04.2023 and numbered 04-86.

Ergenlik Dönemindeki Bireylerde Sosyal Medya Bağımlılığı, Benlik Algısı ve Dinî Yönelim: Polatlı Örneği

Öz

Günümüzde sosyal medya bireylere beğeni, onaylanma, paylaşım gibi amaçlar ile tüketim odaklı ticari faaliyetlerini yürütmeleri için geniş bir alan sunmaktadır. Bunun yanında sosyal medyanın sunduğu özgür ortam, kişilerin bireysel din anlayışlarını etkilemiştir. Sosyal medya platformlarında dini kavramların ve mahremiyetin sınırları yeniden çizilmesi, ergen bireylerin dinî tecrübelerini ve benlik algılarını etkilemesi bakımından önemli görülmektedir. Bunun yanı sıra dinî yönelim biçimlerinin sosyal medya bağımlılığı ile ilişkisi, benliğin ve dinin sosyal medyada dijitalleşme serüveninde hangi aşamalardan geçtiği, bireylerin sosyal medyada oluşturdukları benlik sunumu ile günlük hayatta benliklerini var etme biçimlerinin ne ölçüde örtüştüğü ya da farklılaştığı, sosyal medya kullanıcılarının sanal ve gerçek ortamda yaşadıkları geçişlerde dindarlıklarını nasıl deneyimledikleri gibi hususların araştırılması önemli görülmüştür. Bu bağlamda yapılan araştırma ergenlik dönemindeki bireylerde dinî yönelim ile sosyal medya bağımlılığı ve benlik algısı arasındaki ilişkiyi konu edinmektedir. Araştırmanın temel amacını ergenlik dönemindeki bireylerin sosyal medya bağımlılıkları, benlik algıları ve dinî yönelimleri arasındaki ilişkinin nicel olarak ilişkisel tarama yöntemiyle incelenmesi oluşturmaktadır. Bu amaçla Ankara'nın Polatlı ilçesinde ikamet eden 14-18 yaş aralığında 1068 bireye Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği, Benlik Kuramı Ölçeği ve Yeniden Yapılandırılmış Müslüman Dinî Yönelim Ölçeğinden oluşan anket formu uygulanmıştır. Araştırma bulguları, sosyal medya bağımlılığının alt boyutları ile dinî yönelim alt boyutları arasında anlamlı düzeyde istatistikî ilişkiler olduğunu göstermiştir. Bunun yanında sosyal medya bağımlılığı-benlik algısı ile dinî yönelim-benlik algısı arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Dinî yönelimin sosyal medya bağımlılığı ve benlik algısı üzerindeki yordayıcılığını tespit etmek üzere yapılan çoklu doğrusal regresyon analizinde dinî yönelimin sosyal medya bağımlılığı üzerinde azaltıcı etkisinin olduğu ancak benlik algısını anlamlı bir şekilde yordamadığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Din Psikolojisi
• Bağımlılık
• Sosyal Medya Bağımlılığı
• Benlik Algısı
• Dinî Yönelim
• Ergenlik

Etik Beyan

Bu çalışma Prof. Dr. Behlül Tokur danışmanlığında 27.06.2024 tarihinde sunduğumuz Ergenlik Dönemindeki Bireylerde Sosyal Medya Bağımlılığı, Benlik Algısı ve Dinî Yönelim: Polatlı Örneği başlıklı doktora tezi esas alınarak hazırlanmıştır. Etik onay, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu tarafından verilmiş olup 12.04.2023 tarihli ve 04-86 numaralıdır.

Kaynakça

1. Abu Bakar, A.-Abas, N.-Kasim, T.-Saputra, J.-Ibrahim, Z.-Mohd Dagang, M.-Selamat, T. “The effect of social media and religiosity towards sexual misconduct among adolescence. International Journal of Data and Network Science 6 (2022), 1287–1294. https://doi.org/10.5267/j.ijdns.2022.6.006
2. Ahmedi, Ekber Ş. “Mahremiyet, Dindarlık ve Sosyal Medya Bağımlılığı Üzerine Sosyolojik Bir Araştırma”. Medya ve Din Araştırmaları Dergisi (2023), 25-46. https://doi.org/10.47951/mediad.1290488
3. Akdağ, B.-Ünsal, C. "The mediating role of self-esteem between meaning in life and social media addiction". Addicta: The Turkish Journal on Addictions 11/1 (2024), 99-104. 10.5152/ADDICTA.2024.23126
4. Akpınar, Mustafa Eren. "Tiktok Akımlarının Sosyal Medyadaki Eleştirisi: Twitter Üzerinden Yapılan Eleştirilerin İncelenmesi". 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi 2/2 (2021), 363-381. https://doi.org/10.52835/19maysbd.888628
5. Aktürk, Ç.Ç.-Ecrin Bayar, F.-Aktürk, F. "Lise Öğrencilerinde Dindarlık ve Dijital Mahremiyet Arasındaki İlişkinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi". Ulusal Sosyal Bilimler Dergisi (2024), 31-50. https://doi.org/10.5281/zenodo.12532438
6. Akyazı, Erhan-Tutgun Ünal, Aylin. "İletişim Fakültesi Öğrencilerinin Amaç, Benimseme, Yalnızlık Düzeyi İlişkisi Bağlamında Sosyal Ağları Kullanımı". Global Media Journal 3/6 (2013), 1-24.
7. Almenayes, J.J. “Religiosity and the Perceived Consequences of Social Media Usage in a Muslim Country”. Journal of Arts and Humanities (2014), 108-117. https://doi.org/10.18533/journal.v3i5.439
8. Almenayes, J.J. “Empirical Analysis of Religiosity as Predictor of Social Media Addiction”. Journal of Arts & Humanities (2015), 44-52. https://doi.org/10.18533/journal.v4i10.826

9. Andreassen, Cecilie Schou-Torsheim, Torbjørn-Brunborg, Geirg Scott-Ståle Pallesen. "Development of a Facebook Addiction Scale". Psychological Reports 110/2 (2012), 501-517. https://doi.org/10.2466/02.09.18.PR0.110.2.501-517
10. Anuştekin, M.N. Ergenlerde Hayatın Anlamı, Psikolojik İyi Oluş, Dindarlık İlişkisi (Diyarbakır Örneği). Kayseri: Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2023.
11. Arıcan, S.-Yalvaç Arıcı, H. “Sosyal Medyanın Gençlerin Din Algısına Etkileri”. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 8/2 (2021), 1062-1106. https://doi.org/10.17859/pauifd.1020477
12. Armfield, G.-Holbert, R.L. “The Relationship Between Religiosity and Internet Use”. Journal of Media and Religion 2/3 (2003), 129-144. https://doi.org/10.1207/S15328415JMR0203_01
13. Aupers, S. “Where the Zeroes Meet the Ones. Exploring the Affinity between Magic and Computer Technology”. Religions of Modernity, ed. S. Aupers-D. Houtman. 1-30. Boston: BRILL, 2010.
14. Aupers, S.-Houtman, D. “Religions of Modernity: Relocating the Sacred to the Self and Digital”. Religions of Modernity, ed. S. Aupers-D. Houtman. 219–238. Boston: BRILL, 2010.
15. Ayten, A. vd. Ah Bu Gençler: Günümüz Gençliğinde Dinî Kimliğin Görünümleri. İstanbul: İz Yayıncılık, 2023.
16. Berg, C.J.-Snyder, C.R. "Assessing self-perceptions of college students across life domains: Development and validation of the self-theory scale". College Students Journal 44 (2010), 952-969.
17. Biggio, F. “Religion and Immersive Reality”. Annali di studi religiosi 24 (2023), 183-202. 10.14598/Annali_studi_relig_24202318
18. Bilgin, Mehmet. "Ergenlerde Sosyal Medya Bağımlılığı ve Psikolojik Bozukluklar Arasındaki İlişki". The Journal of International Scientific Researches 3/3 (2018), 237-247. https://doi.org/10.23834/isrjournal.452045
19. Blazek, M.-Besta, T. “Self-Concept Clarity and Religious Orientations: Prediction of Purpose In Life And Self-Esteem”. Journal of Religion and Health 51/3 (2010), 947-960.
20. Bowlby, John. Bağlanma. çev. Tuğrul Veli Soylu. İstanbul: Pinhan Yayıncılık, 4. Basım, 2020.
21. BoBuzdar, M.A.-Nadeem, M.-Fatima, T.-Naoreen, B. “Effects of Religious Orientations On The Prevalence Of Social Media Disorder Among Muslim University Students in Pakistan”. Journal of Religion and Health 59 (2020), 3247–3256.
22. Campbell, H.A.-Vitullo, A. “Assessing Changes In The Study Of Religious Communities In Digital Religion Studies, Church, Communication And Culture”. Church, Communication And Culture 1/1 (2016), 73-89. https://doi.org/10.1080/23753234.2016.1181301
23. Çakmak, Veysel. İletişim Kaygısı ve Sosyal Medya. Konya: Eğitim Yayınevi, 2018.
24. Çam, Emre-İşbulan, Onur. "A new addiction for teacher candidates: Social networks". Turkish Online Journal of Educational Technology 11/3 (2012), 14-19.
25. Çayır, Celal. “Ergenlerin Dinî İnanç, Şüphe ve Dinî Tutumları Üzerine Bir Araştırma”. Bilimname XXVII/2 (2017), 59-88.
26. Çetin, N.S. “Gençlerin Dinî Kimliğinde Medya Etkisi: İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi ve İlahiyat Fakültesi Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma”. Medya ve Din Araştırmaları Dergisi 4/1 (2021), 137-152. https://doi.org/10.47951/mediad.922886
27. Çevik-Demir, Ş. Ergenlerde Benlik Saygısı ve Dinî Başa Çıkma. Bursa: Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2013.
28. Dewald, Julia-Meijer, vd. "The influence of sleep quality, sleep duration and sleepiness on school performance in children and adolescents: A meta-analytic review". Sleep Med Rev (2010), 179-189. https://doi.org/10.1016/j.smrv.2009.10.004
29. Eken, Metin. Çevrimiçi Dindarlık. Ankara: Nobel Akademi Yayıncılık, 2021.
30. Ercan, Nilüfer. Evlilikte Kadına Yönelik Fiziksel Şiddete İlişkin Tutumların Yordayıcıları: Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik, Sistemi Meşrulaştırma Ve Dinî Yönelim. Ankara: Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2009.
31. Francis, L.J.-Lewis, C. “Religious Affect and Self Esteem: An Empirical Enquiry among 10-12-year-old Participants”. Духовність особистості: методологія, теорія і практика 2/83 (2018), 209-220.
32. Gardner, H.-Davis, K. APP Kuşağı. çev. Ümit Özdağ. İstanbul: Optimist Yayınları, 2014.
33. Geredeli, Mustafa. Sosyal Medya, Mahremiyet ve Dindarlık İlişkisi Üzerine Bir Araştırma. Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2024.
34. Goffman, Erving. Günlük Yaşamda Benliğin Sunumu. çev. Barış Cezar. İstanbul: Metis Yayınları, 2021.
35. Gökarıksel, B.-Secor, A.J. “Islam on the Catwalk: Marketing Veiling- Fashion in Turkey”. The Changing World Religion Map. ed. S.D. Brunn. 2581-2595. Springer, 2015.
36. Gökbayrak, H.-Işıklı, Ş. “Dijital Din Teorisi: Dijital Din Geleneksel Dine Karşı”. Yapay Zeka, Transhümanizm ve Din. ed. M. Özdemir. 105-145. Ankara: Türkiye Cumhuriyeti Diyanet İşleri Başkanlığı, 2021.
37. Griethuijsen, Ralf A L F Van ve diğerleri. "Global Patterns in Students’ Views of Science and Interest in Science". Research in Science Education 45/4 (2015), 581-603.
38. Griffiths, Mark D. "Social Networking Addiction: Emerging Themes and Issues". Journal of Addiction Research & Therapy 4/5 (2013), 1-2. http://dx.doi.org/10.4172/2155-6105.1000e118
39. Gürsu, O.-Musara, A.T. “Ergenlerde Sosyal Medya Bağımlılığı İle Dindarlık İlişkisi”. Türk Akademik Araştırmalar Dergisi 6/2 (2021), 417-438.
40. Güven, M. Narsisizm, Alçakgönüllülük ve Dindarlık İlişkisi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2019.
41. Hacıkeleşoğlu, H. ”Ergenlerde Sosyal Medya Bağımlılığı, Dindarlık ve Ahlaki Kayıtsızlık İlişkisi Üzerine Bir Araştırma”. Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi 21/2 (2021), 877-907. https://doi.org/10.33415/daad.954334
42. Harlak, Hacer-Eskin, Mehmet-Demirkıran, F. "The development and the psychometric investigation of the Muslim religious orientation scale". International Journal of Psychology 43/4 (2008), 63.
43. Hazar, Murat. "Sosyal medya bağımlılığı-bir alan çalışması". İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi 32 (2011), 151-175.
44. Işık, Z. Modern Kentte Farklı Kadınlar Farklı Dindarlıklar. İstanbul: İz Yayıncılık, 2021.
45. Işıklı, Ş. “Dijital Dinin Yeni Görünümleri”. Diyanet Dergisi Kasım/383 (2022), 38-41.
46. Johns, M.D. “Facebook Gets Religion: Fund-Raising by Religious Organizations on Social Networks”. The Changing World Religion Map: Sacred Places, Identities, Practices and Politics. ed. S.B. Brunn. Springer, 2015.
47. Kaplan, Y. “İnsan dijital medyanın kölesidir.” (Görüşmeci: TRTAKADEMİ, Görüşme Transkripsiyonu), TRT Akademi 1/2 (2016), 659-679.
48. Kaplan, Y. “Tekno-pagan dijital uygarlık: İnsanın özgürleşme serüveninin köleleşmeye dönüşmesi”. Yenişafak (20.03.2020). https://www.yenisafak.com/yazarlar/yusuf-kaplan/tekno-pagan-dijital-uygarlik-insanin-ozgurlesme-seruveninin-kolelesmeye-donusmesi-2054630
49. Karasar, Niyazi. Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayıncılık, 2014.
50. Karslı, N. “Gençlerde Özsaygı ve Dindarlık İlişkisi”. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi 4/6 (2017), 16-46.
51. Karslı, N. “Gençlerde İnternet Bağımlılığı ve Dindarlık”. Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 46 (2019), 225-260. https://doi.org/10.17120/omuifd.526893
52. Kılıç, Ü.-Acar, N. “Sanal dinî iletişim motivasyonları üzerine bir alan araştırması: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi öğrencileri”. Medya ve Din Araştırmaları Dergisi (MEDİAD) 3/1 (2020), 5-22.
53. Kımter, N. Benlik Saygısı ve Dindarlık İlişkisi. Bursa: Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2008.
54. Kirkpatrick, Lee-Shaver, Phillip. "Attachment Theory and Religion: Childhood Attachments, Religious Beliefs and Conversion". Journal for the Scientific Study of Religion 29/3 (1990), 315-334. https://doi.org/10.2307/1386461
55. Koçak, Merve-Traş, Zeliha. "Üniversite Öğrencilerinde Sosyal Medya Bağımlılığı ile Sosyal Ortamlarda Gelişmeleri Kaçırma Korkusu ve Yaşamın Anlamı Arasındaki Yordayıcı İlişkiler". MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 10/3 (2021), 1618-1631. https://doi.org/10.33206/mjss.893201
56. Koçak Usluel, Yasemin-Mazman, Sacide Güzin. "Sosyal Ağların Benimsenmesi Ölçeği". Journal of Educational Sciences & Practices 8/15 (2009), 137-157.
57. Korkmaz, S. Siber Psikoloji: Kişilik ve Dindarlık. İstanbul: Çamlıca Yayınları, 2021.
58. Kutlu, Mahmut. "Online Religion in Turkey: Moral Phenomenons of Social Media Preachers". NOHU İFAD 3/1 (2024), 116-131.
59. Lin, Meng-Fen Grace-Hoffman, Ellen S.-Borengasser, Claire. "Is Social Media Too Social for Class? A Case Study of Twitter Use". TechTrends 57 (2013), 39-45.
60. Liu, J.K. “Idol worship, religiosity, and self-esteem among university and secondary students in Hong Kong”. City University of Hong Kong, CityU Institutional Repository (2013), 15-28.
61. Lövheim, M.-Lundmark, E. “Kimlik”, Dijital Din: Dijital Medyada Dinî Pratikleri Anlamak. ed. H.A. Campbell, vd. İstanbul: İz Yayıncılık, 2023.
62. Milevsky, A.-Levitt, M. “Intrinsic and extrinsic religiosity in preadolescence and adolescence: Effect on psychological adjustment”. Mental Health Religion & Culture 7/4 (2004), 307-321. https://doi.org/10.1080/13674670410001702380
63. Mousavimoghadam, S.R. vd. “The Relationship between Religious Orientation and Students' Self-esteem”. Health, Spirituality & Medical Ethics Journal 1/4 (2014), 16-21.
64. Narmanlıoğlu, H. “Sanal Cemaatte Çevrimiçi İbadet”. Dijitalleşen Din (Medya ve Din 2). ed. Mete Çamdereli-Betül Önay Doğan-Nihal Kocabay-Şener. 69-109. İstanbul: Köprü Yayınları, 2015.
65. Okutan, B.B. “Tıklama Kültürü ve Din: Cinsiyet Bağlamında Bir Değerlendirme (Instagram Örneği)”. Dijitalleşen Din (Medya ve Din 2). ed. Mete Çamdereli-Betül Önay Doğan-Nihal Kocabay-Şener. 247-289. İstanbul: Köprü Yayınları, 2015.
66. Oyman, N. “Sosyal Medya Dindarlığı”. KSÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi 28 (2016), 125-167.
67. Özokudan, F.S.-Gürsu, O. “Ergenlerde Dindarlık, Narsizm ve Özgüven”. Turkish Academic Research Review 4/4 (2019), 439-454. https://doi.org/10.30622/tarr.648729
68. Öztürk, Y. Ergenlerde Dindarlık İle Öznel İyi Oluş Arasındaki İlişkinin İncelenmesi -Çarşamba Örneği. Çorum: Hitit Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2017.
69. Petry, Nancy M.-Rehbein, Florian-Ko, Chih-Hung-O’Brien, Charles P. "Internet Gaming Disorder In The DSM-5". Psychiatric Diagnosis 17/72 (2015).
70. Sagran, A.J.-Shariffadeen, T. “Religiosity and Time Displacement: An Examination of the Effect of Social Media and Education Background on Islamic University Students’ Religiosity”. Kalijaga Journal of Communication 5/1 (2023), 1-23. https://doi.org/10.14421/kjc.51.01.2023
71. Sakellari, E.-Psychogiou, M.-Georgiou, A.-Papanidi, M.-Vlachou, V.-Sapountzi-Krepia, D. “Exploring Religiosity, Self-Esteem, Stress, and Depression Among Students of a Cypriot University”. Journal of Religion and Health 57/1 (2017), 136-145.
72. Salvucci, Sameena-Walter, Elizabeth-Conley, Valerie-Fink, Steven-Saba, Mehrdad. Measurement Error Studies at the National Center for Education Statistics. National Center for Education Statistics, 1997. https://nces.ed.gov/use-work/resource-library/report/statistical-analysis-report/measurement-error-studies-national-center-education-statistics
73. Santos, V.D. “(Techno)Paganism: An Exploration of Animistic Relations with the Digital”. Religions 14/1382 (2023), 2-23. https://doi.org/10.3390/rel14111382
74. Schnitker, S.A.-Medenwaldt, J.-Williams, E. “Religiosity in Adolescence”. Current Opinion In Psychology 40 (2020), 1-18. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2020.09.012
75. Sezgin, Ahmet Kasım, vd. "Lise Öğrencilerinde Hayatın Anlamı, Merhamet ve Sosyal Medya Bağımlılığının İncelenmesi". Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi 45 (2024), 133-155.
76. Shakya, Holly B.-Christakis, Nicholas-Fowler, James. "Parental Influence on Substance Use in Adolescent Social Networks". Arch Pediatr Adolesc Med 166/12 (2012), 1132-1139. 10.1001/archpediatrics.2012.1372
77. Shamim, Saemah. "Social Media and the Reshaping of Religious Identity in Youth". International Journal of Academic Studies in Science and Education 2/1 (2024), 66-81.
78. Shea, M.A. The Relationship of Religiosity with Self-Esteem and Personality. Charleston: Eastern Illinois University, Master Thesis, 2002.
79. Shin, Eun Kyong-LeWinn, Kaja-Bush, Nicole. "Association of Maternal Social Relationships With Cognitive Development in Early Childhood". JAMA Netw Open 2/1 (2019). 10.1001/jamanetworkopen.2018.6963
80. Smith, C.B.-Weigert, A.-Thomas, D. “Self-Esteem and Religiosity: An Analysis of Catholic Adolescents from Five Cultures”. Journal for the Scientific Study of Religion 18/1 (1979), 51-60. https://doi.org/10.2307/1385378
81. Şahin, A. “Ergenlerde Dindarlık, Algılanan Anne-Baba Dindarlığı ve Çocuk Yetiştirme Tutumları”. Marife 7/1 (2007), 221-247.
82. Şahin, A. “Ergenlerde Dindarlık-Benlik Saygısı İlişkisi”. Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 19/19 (2005), 187-198.
83. Şata, Mehmet. “Nicel Araştırma Yaklaşımları”. Eğitimde Araştırma Yöntemleri. ed. E. Oğuz. 77-90. Eğiten Kitap Yayınları, 2020.
84. Temel, M.-Eken, M.-Aydın, H. “İnternet üzerinden dinî bilgi edinme süreci ve eleştirel yeterlilikler: Erciyes üniversitesi iletişim fakültesi öğrencileri üzerine ampirik bir değerlendirme”. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 11/59 (2018), 1121-1130. http://dx.doi.org/10.17719/jisr.2018.2721
85. Tokur, B. Klasik ve Güncel Konularıyla Din Psikolojisi. Ankara: Sonçağ Akademi, 2020.
86. Tokur, B. İmtihan Psikolojisi. Ankara: Fecr Yayınları, 2018.
87. Tokur, B. Klasik ve Güncel Konularıyla Din Psikolojisi. Ankara: Son Çağ Akademi, 2020.
88. Tokur, B. “İçsel Dinî Motivasyon ve Özsaygı İlişkisi Üzerine Bir Araştırma”. EKEV Akademi Dergisi 20/66 (2016), 159-172.
89. Tokur, B.-Doğan, H.A. “Gençlerde Kimlik Algısı ve Dinî Hayat: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi”. Eskiyeni 50 (2023), 705-722. https://doi.org/10.37697/eskiyeni.1294031
90. Tokur, B. "Dindarlık Sorunu: Psikolojik Bir Tahlil". Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2014, 257-279.
91. Tokur, B. "Gaye-Anlam Bağlamında Kendini Gerçekleştirmek". Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 2013, 149-162.
92. Turan, T. “Yalnızlıkla Başa Çıkma: Yalnızlık, Dinî Başa Çıkma, Dindarlık, Hayat Memnuniyeti ve Sosyal Medya Kullanımı”. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 22/1 (2018), 395-434.
93. Turan, Y. “Dindarlık, Benlik Saygısı ve Sosyal Medyada Benlik Odaklı Doyumlar”. Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları Dergisi 7/5 (2018), 624-650. http://dx.doi.org/10.7596/taksad.v7i5.1930
94. Tutgun Ünal, Aylin. Sosyal Medya Bağımlılığı: Üniversite Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma. İstanbul: Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2015.
95. Tutgun Ünal, Aylin-Deniz, Levent. "Development of the Social Media Addiction Scale". Online Academic Journal of Information Technology (AJIT-e) 6/21 (2015), 51-70. https://doi.org/10.5824/1309-1581.2015.4.004.x
96. Tutgun Ünal, Aylin-Köroğlu, Osman. "A Comparative Study Of Social Network Usage And Adoption Among Turkish Prospective Teachers". Mevlana International Journal of Education 3/4 (2013), 24-42. http://dx.doi.org/10.13054/mije.13.47.3.4
97. Uzunboylu, Huseyin-Sarigöz, Okan. "The Evaluation of Anthropological Attitudes Towards Social Professional and Lifelong Learning In Terms of Some Veriables". Anthropologist 21/3 (2015), 439-449.
98. Vergote, Antoine. "Çocuklukta Din". çev. Erdoğan Fırat. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 22/1 (1978), 315-329.
99. Yapıcı, A.-Kayıklık, H. “Ruh Sağlığı Bağlamında Dindarlığın Öz Saygı ve Kaygı ile İlişkisi: Çukurova Üniversitesi Örneği”. Değerler Eğitimi Dergisi 3/9 (2005), 177-206.
100. Yavuzer, Yasemin-Karataş, Zeynep-Polat-Demir, Betül. "Benlik Kuramı Ölçeğinin Türkçe Sürümünün Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması". Anadolu Psikiyatri Dergisi 18/2 (2017), 161-168.
101. Yayan, Emriye Hilal-Çelebioğlu, Ayda. "Çocuk-Ergen Sağlık Davranışları Sosyal Destek Ölçeği’nin geçerlik ve güvenirlik çalışması". Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi 19/2 (2016), 79-85. https://doi.org/10.17049/ahsbd.54340
102. Yıldız, M.-Çapar, B. “Ortaöğretin Öğrencilerinde Benlik Saygısı ve Dindarlık Arasındaki İlişkinin İncelenmesi”. Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi 10/1 (2010), 103-131.