Araştırma Makalesi

İslam Dünyasında Hicri Birinci Yüzyıldan Günümüze Kadar Aşere Kıraatinin Yayılmasının Tarihsel Aşamaları

Cilt: 3 Sayı: 1 30 Haziran 2022
PDF İndir
AR EN TR

İslam Dünyasında Hicri Birinci Yüzyıldan Günümüze Kadar Aşere Kıraatinin Yayılmasının Tarihsel Aşamaları

Öz

İlahi vahyin beşeri lisana bürünmüş hali olan Kur'an'ın anlaşılması ve yorumlanması konusunda Hz. Peygamber, sahabe ve tâbiûn tarafından bir takım usul ve esaslar ortaya konulmuştur. Sonraki dönemlerde de âlimler bu esaslar üzerine her dönemin ihtiyacına göre yeni bir takım ilavelerde bulunmuşlardır. Kur'an'ın anlaşılmasına dair bu usul ve kaideler dinamik bir şekilde asrısaadetten günümüze kadar gelmiştir. Kur'an'ın doğru bir şekilde anlaşılması ve yorumlanmasına dair bu usul ve esasları ele alan Kur'an ilimleri içerisinde kıraat ilmi en önde gelen ilimler arasında yer alır. Kıraat ilminin haiz olduğu bu önem sebebiyle Kur'an’ı anlama ve yorumlama çabası içerisinde bulunan müfessirlerce geçmişten günümüze tarihin her aşamasında kendisine yeterince ilgi gösterilmiş ve bu ilim bütün İslam coğrafyasında nesilden nesile aktarılmıştır. Ancak kıraat ilmine gösterilen bu ilgiye rağmen ne yazık ki bu ilmin tarihi süreçte İslam coğrafyasında yayılmasını ele alan ve onun tarihçesine yer veren kaynakların oldukça sınırlı olduğu görülmektedir. Kadim dönemden modern döneme âlimlerinin tasnif ettikleri eserlerinde bazı kıraatlerin İslam âleminde belli tarihsel aşamalarda nasıl yayıldığı veya yok olduğu ya da İslam âlemindeki coğrafi dağılımının nasıl olduğu ile ilgili hususlarsa dair yeterli bilgi bulmak pek mümkün değildir. Bu makale, hicri birinci asırdan günümüze kadar geçen zaman diliminde İslam dünyasının tamamında kıraatlerin yayılış serüvenini ele almayı amaçlamıştır. Özellikle Mekke, Medine, Şam, Kufe, Basra, Mısır, Kuzey Afrika, Endülüs ve Anadolu vb. bölgelerde yayılan kıraatlerin Hicri birinci yüzyıldan günümüze kadarki gelişimi ve bir ülkeden diğer bir ülkeye yayılma sürecini tetikleyen sebeplere ve bir zaman diliminden diğerine geçerken kat ettiği mesafeye yer vermeyi hedeflemiştir. Kıraatlerin yayılmasının sebepleri üzerinde durulurken de bu sebeplerin öne çıkanlarının, kârilerin sahip olduğu şöhret, bu alanda ortaya koydukları etkin faaliyetler, kıraatlerin sahip olduğu özellikler ile siyasi veya mezhepsel motifler olduğu tespiti yapılmış ve bunlar üzerinde durulmuştur. Kıraat ilminin Kur'an ilimleri içerisinde sahip olduğu önem ve kendisine gösterilen ilgiye rağmen aşere kıraatinin tarihi süreçte kat ettiği aşamaları ele alan çok fazla çalışma bulunmadığından bu çalışma söz konusu boşluğu bir nebze de olsa doldurmayı amaçlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. أحمد، أبو عبد الله أحمد بن محمد بن حنبل الشيباني الذهلي. مسند أحمد ابن حنبل. تحقيق. أحمد معبد عبد الكريم. 12 مجلد. جدة: جمعيّة المكنز الإسلامي ودار المنهاج، 1429/ 2008.
  2. محمد إبراهيم أحمد علي –علي الحنبلي، المذهب عند الحنفية والمالكية والشافعية والحنابلة. الكويت: وزارة الأوقاف والشؤون الإسلامية، 2012.
  3. الأندلسي، أبو حيان محمد بن يوسف. البحر المحيط. تحقيق. صدقي محمد جميل. بيروت: دار الفكر، 1420/1999.
  4. البُخاريّ، أبي عبد الله محمد بن إسماعيل البُخاريّ الجعفي. صحيح البُخاريّ. تحقيق. مصطفى ديب البغا. 7 مجلدات. بيروت: دار ابن كثير للطباعة والنشر والتوزيع، ط5، 1414/1993.
  5. تيمور باشا، أحمد. نظرة تاريخية في حدوث المذاهب الفقهية الأربعة. بيروت: دار القادري، ط1، 1411/1990.
  6. ابن الجزري، أبو الخير محمد بن محمد بن محمد علي شمس الدين الدمشقي. غاية النهاية في طبقات القراء. تحقيق. ج. برجستراسر. 2 مجلد. بيروت: دار الكتب العلمية، 2006.
  7. ابن الجزري، أبو الخير محمد بن محمد بن محمد علي شمس الدين الدمشقي. منجد المقرئين ومرشد الطالبين. تحقيق. زكريا عميرات. بيروت: دار الكتب العلمية، 1420/ 1999.
  8. ابن الجزري، أبو الخير محمد بن محمد بن محمد علي شمس الدين الدمشقي. النشر في القراءات العشر. تحقيق. علي محمد الضباع. 2 مجلد. بيروت: المطبعة التجارية الكبرى.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Din Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

9 Haziran 2022

Kabul Tarihi

29 Haziran 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 3 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Narol, S., & Fattahı, H. (2022). İslam Dünyasında Hicri Birinci Yüzyıldan Günümüze Kadar Aşere Kıraatinin Yayılmasının Tarihsel Aşamaları. Tevilat, 3(1), 163-181. https://doi.org/10.53352/tevilat.1128578
AMA
1.Narol S, Fattahı H. İslam Dünyasında Hicri Birinci Yüzyıldan Günümüze Kadar Aşere Kıraatinin Yayılmasının Tarihsel Aşamaları. Tevilat. 2022;3(1):163-181. doi:10.53352/tevilat.1128578
Chicago
Narol, Süleyman, ve Huda Fattahı. 2022. “İslam Dünyasında Hicri Birinci Yüzyıldan Günümüze Kadar Aşere Kıraatinin Yayılmasının Tarihsel Aşamaları”. Tevilat 3 (1): 163-81. https://doi.org/10.53352/tevilat.1128578.
EndNote
Narol S, Fattahı H (01 Haziran 2022) İslam Dünyasında Hicri Birinci Yüzyıldan Günümüze Kadar Aşere Kıraatinin Yayılmasının Tarihsel Aşamaları. Tevilat 3 1 163–181.
IEEE
[1]S. Narol ve H. Fattahı, “İslam Dünyasında Hicri Birinci Yüzyıldan Günümüze Kadar Aşere Kıraatinin Yayılmasının Tarihsel Aşamaları”, Tevilat, c. 3, sy 1, ss. 163–181, Haz. 2022, doi: 10.53352/tevilat.1128578.
ISNAD
Narol, Süleyman - Fattahı, Huda. “İslam Dünyasında Hicri Birinci Yüzyıldan Günümüze Kadar Aşere Kıraatinin Yayılmasının Tarihsel Aşamaları”. Tevilat 3/1 (01 Haziran 2022): 163-181. https://doi.org/10.53352/tevilat.1128578.
JAMA
1.Narol S, Fattahı H. İslam Dünyasında Hicri Birinci Yüzyıldan Günümüze Kadar Aşere Kıraatinin Yayılmasının Tarihsel Aşamaları. Tevilat. 2022;3:163–181.
MLA
Narol, Süleyman, ve Huda Fattahı. “İslam Dünyasında Hicri Birinci Yüzyıldan Günümüze Kadar Aşere Kıraatinin Yayılmasının Tarihsel Aşamaları”. Tevilat, c. 3, sy 1, Haziran 2022, ss. 163-81, doi:10.53352/tevilat.1128578.
Vancouver
1.Süleyman Narol, Huda Fattahı. İslam Dünyasında Hicri Birinci Yüzyıldan Günümüze Kadar Aşere Kıraatinin Yayılmasının Tarihsel Aşamaları. Tevilat. 01 Haziran 2022;3(1):163-81. doi:10.53352/tevilat.1128578