Araştırma Makalesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ VE YENİLENEMEYEN ENERJİ KULLANIMININ EKOLOJİK AYAK İZİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİR PANEL ÇALIŞMASI

Cilt: 7 Sayı: 3 15 Eylül 2026
PDF İndir
TR EN

YENİLENEBİLİR ENERJİ VE YENİLENEMEYEN ENERJİ KULLANIMININ EKOLOJİK AYAK İZİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİR PANEL ÇALIŞMASI

Öz

Bu çalışma gelişmekte olan ekonomiler için yenilenebilir olmayan enerji kullanımı, yenilenebilir enerji kullanımı ve ekonomik büyüme ile ekolojik ayak izi arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Yani, burada çevresel kirliliğin sürükleyicileri ekolojik ayak izi modeli bağlamında tahmin edilmektedir. Ampirik açıdan ilk olarak; yatay kesit bağımlılığı (YKB) ve eğim heterojenliği araştırılmaktadır. İkinci olarak sabitli ve sabitli-trendli CADF testi yardımıyla serilerin birim kök analizi yapılmaktadır. Seriler arasındaki uzun dönem ilişkisini tahmin etmek için Kao, Pedroni ve Westerlund panel eşbütünleşme yaklaşımlarından istifade edilmektedir. Uzun dönem tahminleri için CCE-MG panel tahmincisine başvurulmaktadır. Son olarak Dumitrescu-Hurlin tekniği ile serilerin nedensellik araştırması üzerinde durulmaktadır. YKB ve eğim heterojenliğinin varlığının yanı sıra serilerin birinci farklarında durağan oldukları tespit edilir. Çalışmada ekonomik büyüme, yenilenemeyen enerji kullanımı, yenilenebilir enerji kullanımı ile ekolojik ayak izi arasında uzun dönemli bir ilişkiye rastlanır. Ekonomik büyüme ve yenilenemeyen enerji kullanımı ekolojik ayak izini teşvik ederken, yenilenebilir enerji kullanımı ise ekolojik ayak izini engellemektedir. Dolayısıyla ilk iki değişken çevre kirliliğini körükleyici son değişken ise çevre kirliliğini önleyici bir etkide bulunur. Çalışmanın politika yapıcılarına en önemli tavsiyesi çevresel bozulmanın önlenmesinde yenilenebilir enerji sektörünün desteklenmesi ve bu sektörün teşviklerde ön plana çıkarılmasıdır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Asane-Otoo, E. (2015). Carbon footprint and emission determinants in Africa. Energy, 82, 426–435. https://doi.org/10.1016/j.energy.2015.01.053
  2. British Petrol (2025). Global energy data, https://www.bp.com/ adresinden 9 Kasım 2025 tarihinde alınmıştır. Blomquist, J. ve Westerlund, J. (2013). Testing slope homogeneity in large panels with serial correlation. Economics Letters, 121(3), 374–378. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2013.09.012
  3. Demirbaş, A. (2003). Energy and environmental issues relating to greenhouse gas emissions in Turkey. Energy Conversion and Management, 44(1), 203–213. https://doi.org/10.1016/S0196-8904(02)00056-0
  4. Do, T.T.P., Hong, H.T.H. and Thi, D. (2025). Green finance, natural resources, and environmental quality in Asia: the moderating role of institutional quality, International Journal of Sustainable Energy, 44(1), https://doi.org/10.1080/14786451.2025.2553082
  5. Dogan, M., Georgescu, I., Ǹstepe, H., Sarıgül, S.S. and Tatar, H.E. (2025). Renewable energy consumption and the ecological footprint in Denmark: Assessing the influence of financial development and agricultural contribution. Agriculture, 15, 835. https://doi.org/10.3390/agriculture15080835
  6. Global Footprint Network (2025). Global footprint data, https://data.footprintnetwork.org/ adresinden 10 Kasım 2025 tarihinde alınmıştır.
  7. Guloglu, B., Caglar, A. E. and Pata, U. K. (2023). Analyzing the determinants of the load capacity factor in OECD countries: Evidence from advanced quantile panel data methods. Gondwana Research, 118, 92–104. https://doi.org/10.1016/j.gr.2023.02.013
  8. Huang, Z. and Ren, X. (2024). Impact of natural resources, resilient economic growth, and energy consumption on CO2 emissions. Resources Policy, 90, https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2024.104714

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevre Ekonomisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

14 Eylül 2026

Yayımlanma Tarihi

15 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

21 Şubat 2026

Kabul Tarihi

5 Eylül 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 7 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Sumerli Sarıgül, S., & Çetin, M. (2026). YENİLENEBİLİR ENERJİ VE YENİLENEMEYEN ENERJİ KULLANIMININ EKOLOJİK AYAK İZİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİR PANEL ÇALIŞMASI. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi, 7(3), 721-736. https://doi.org/10.58702/teyd.1894740
AMA
1.Sumerli Sarıgül S, Çetin M. YENİLENEBİLİR ENERJİ VE YENİLENEMEYEN ENERJİ KULLANIMININ EKOLOJİK AYAK İZİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİR PANEL ÇALIŞMASI. TEYD. 2026;7(3):721-736. doi:10.58702/teyd.1894740
Chicago
Sumerli Sarıgül, Sevgi, ve Murat Çetin. 2026. “YENİLENEBİLİR ENERJİ VE YENİLENEMEYEN ENERJİ KULLANIMININ EKOLOJİK AYAK İZİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİR PANEL ÇALIŞMASI”. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi 7 (3): 721-36. https://doi.org/10.58702/teyd.1894740.
EndNote
Sumerli Sarıgül S, Çetin M (01 Eylül 2026) YENİLENEBİLİR ENERJİ VE YENİLENEMEYEN ENERJİ KULLANIMININ EKOLOJİK AYAK İZİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİR PANEL ÇALIŞMASI. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi 7 3 721–736.
IEEE
[1]S. Sumerli Sarıgül ve M. Çetin, “YENİLENEBİLİR ENERJİ VE YENİLENEMEYEN ENERJİ KULLANIMININ EKOLOJİK AYAK İZİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİR PANEL ÇALIŞMASI”, TEYD, c. 7, sy 3, ss. 721–736, Eyl. 2026, doi: 10.58702/teyd.1894740.
ISNAD
Sumerli Sarıgül, Sevgi - Çetin, Murat. “YENİLENEBİLİR ENERJİ VE YENİLENEMEYEN ENERJİ KULLANIMININ EKOLOJİK AYAK İZİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİR PANEL ÇALIŞMASI”. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi 7/3 (01 Eylül 2026): 721-736. https://doi.org/10.58702/teyd.1894740.
JAMA
1.Sumerli Sarıgül S, Çetin M. YENİLENEBİLİR ENERJİ VE YENİLENEMEYEN ENERJİ KULLANIMININ EKOLOJİK AYAK İZİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİR PANEL ÇALIŞMASI. TEYD. 2026;7:721–736.
MLA
Sumerli Sarıgül, Sevgi, ve Murat Çetin. “YENİLENEBİLİR ENERJİ VE YENİLENEMEYEN ENERJİ KULLANIMININ EKOLOJİK AYAK İZİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİR PANEL ÇALIŞMASI”. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi, c. 7, sy 3, Eylül 2026, ss. 721-36, doi:10.58702/teyd.1894740.
Vancouver
1.Sevgi Sumerli Sarıgül, Murat Çetin. YENİLENEBİLİR ENERJİ VE YENİLENEMEYEN ENERJİ KULLANIMININ EKOLOJİK AYAK İZİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİR PANEL ÇALIŞMASI. TEYD. 01 Eylül 2026;7(3):721-36. doi:10.58702/teyd.1894740