TÜRK HUKUKUNDA MARKA REHNİ

Bağımsız olarak temlike elverişli ve para ile değerlendirilmesi mümkün olan sınai mülkiyet hakları üzerinde rehin hakkı kazanılabilir. Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m. 148/1 hükmünde hariç tutulan coğrafi işaret ve geleneksel ürün adı dışında marka, patent, faydalı model ve tasarımlar üzerinde rehin hakkı kurulabilir. Ferdi markaların rehne konu olması bakımından öğreti ve uygulamada fikir birliği bulunmakla birlikte ortak marka ve garanti markasının rehne elverişli olup olmadığı, rehin hakkının kazanılması ve rehnin paraya çevrilmesinde birtakım meselelerin açıklığa kavuşturulması gerekir. Ayrıca marka üzerinde rehin hakkının kazanılması bakımından Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) hak rehnine ilişkin hükümlerinin yanı sıra Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu’nun (TİTRK) ilgili hükümleri de inceleme konusu yapılmalıdır. Bu çalışmanın amacı, SMK, TMK ve TİTRK’nin ilgili hükümleri ışığında rehne konu olması bakımından marka hakkı; bu hak üzerinde rehin hakkının kazanılması; marka hakkı sahibi ile rehinli alacaklının durumu ve son olarak marka rehninin sona ermesi konularında ayrıntılı incelemeler yapmaktır.

A pledge right may be acquired over industrial property rights that are capable of independent transfer and can be valued in monetary terms. Except for geographical indications and traditional product names, which are excluded under Article 148/1 of the Industrial Property Law (IPL), a pledge right may be established over trademarks, patents, utility models and designs. Although there is consensus in doctrine and practice regarding the pledgability of individual trademarks, certain issues must be clarified as to whether collective trademarks and certification trademarks are pledgeable, as well as regarding the acquisition of the pledge right and the enforcement of the pledge. In addition, with respect to the acquisition of a pledge right on a trademark, not only the provisions of the Turkish Civil Code (TCC) concerning the pledge of rights but also the relevant provisions of the Law on Pledge of Movables in Commercial Transactions (Law No. 6750) should be examined. The purpose of this study is to conduct a detailed analysis, in light of the relevant provisions of the IPL, TCC and Law No. 6750, of the trademark right as a subject of pledge; the acquisition of a pledge right over this right; the position of the trademark right holder and the pledgee; and finally, the termination of the trademark pledge.