PATENT İSTEMLERİNİN YORUMLANMASI: AVRUPA PATENT OFİSİ VE TÜRK MAHKEMELERİ UYGULAMALARI

The interpretation of patent claims is one of the most critical issues in patent law, as it determines both the scope of protection granted to the patent holder and the freedom to operate of third parties. However, interpreting patent claims is not always easy, since there is a substantial risk that the invention may not be precisely captured in the process of transforming a technical invention into a text. This study first addresses the fundamental approaches to claim interpretation (literal, purposive, and contextual). Subsequently, the normative framework is examined within the context of EPC Article 69 and the Protocol on the Interpretation of Article 69, as well as Article 89 of the Industrial Property Code. In this regard, issues such as the role of the specification and drawings, the person skilled in the art standard, the interpretation of terms in their technical context, limitations to claims through interpretation, and patents as their own lexicon have been evaluated comparatively through decisions of the EPO Boards of Appeal and Turkish courts. In conclusion, the study demonstrates that neither a strict literal approach nor an unlimited purposive expansion is sufficient on its own; rather, a balanced approach must keep the claims at the center while using the specification as a contextual explanatory tool. In light of the findings, the study has made an interpretive proposal to Turkish judges with a view to both improving the quality of judicial reasoning and achieving consistency in claim interpretation.

Patent istemlerinin yorumlanması, hem patent sahibine sağlanan korumanın sınırlarını hem de üçüncü kişilerin serbest hareket alanını belirlediğinden patent hukukunun en kritik meselelerinden biridir. Ancak patent istemlerini doğru yorumlamak her zaman kolay değildir zira teknik bir buluşun bir metne dönüştürülmesi sürecinde buluşun özünün tam olarak yansıtılamama riski oldukça yüksektir. Çalışmada önce istem yorumuna ilişkin temel yaklaşımlar (lafzi, amaçsal ve bağlamsal) ele alınmıştır. Ardından EPC m. 69 ve Yorum Protokolü ile SMK m. 89 çerçevesinde normatif temel incelenmiştir. Bu bağlamda tarifname ve çizimlerin rolü, uzman kişi standardı, terimlerin teknik bağlamda anlamlandırılması, isteme yorum yoluyla sınırlama eklenmesi ve patentin kendi sözlüğünü oluşturabilmesi gibi konular EPO Temyiz Kurulları kararları ile Türk mahkeme kararları üzerinden karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak çalışma ne katı lafzi daralmanın ne de sınırsız amaçsal bir genişlemenin tek başına yeterli olmadığını; dengeli bir yöntemin, istem metnini merkezde tutup tarifnameyi bağlamsal açıklama aracı olarak kullanması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bulgular ışığında çalışma, hem yargısal gerekçelendirme kalitesinin artırılması hem de istem yorumunda istikrar kazandırılması bakımından Türk patent hukuku hâkimlerine bir yorum zinciri önerisinde bulunmuştur.