BİR PLASTİK ENJEKSİYON PROSESİNDE 5S VE ÜRETİM İZLEME SİSTEMLERİNİN VERİMLİLİĞE OLAN ETKİSİ

Öz

Bu çalışma, plastik enjeksiyon üretim hattında 5S yöntemi ve üretim izleme sistemlerinin (ÜİS) entegre uygulanmasının üretim verimliliğine etkisini incelemektedir. Yalın üretim yaklaşımı çerçevesinde insan faktörünü odağa alan 5S ile dijital veri temelli ÜİS’in birlikte kullanımı, sadece teknolojik gelişmelerin değil, aynı zamanda çalışan katılımı ve işyeri düzeninin de verimlilikte belirleyici olduğunu göstermektedir. Araştırma, İstanbul Büyükçekmece’de faaliyet gösteren bir plastik enjeksiyon tesisinde yürütülmüştür. İlk olarak ÜİS aracılığıyla operatör davranışları, duruş nedenleri, üretim süreleri ve makine performansı gibi metrikler izlenmiş; ardından 5S uygulamaları ile fiziksel düzenlemelerin iş güvenliği, konfor ve motivasyon üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Uygulamalar sonucunda çalışan bağlılığında artış, karar alma süreçlerine katılımda güçlenme ve iş akışında iyileşme gözlemlenmiştir. 5S ile sağlanan düzen ve ÜİS ile elde edilen veriye dayalı görünürlük, üretim ortamında insan, sistem ve teknolojinin dengeli bir etkileşimini oluşturmuştur. Bu sinerji, toplam ekipman etkinliği (OEE) göstergelerinde %15’in üzerinde bir artışla somut olarak ölçülmüştür. Sonuçlar, insan odaklı düzenlemelerin teknolojik sistemlerle desteklenmesi durumunda kalıcı ve sürdürülebilir verimlilik artışının mümkün olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yalın üretim
• 5S
• üretim izleme sistemleri
• toplam ekipman etkinliği

THE EFFECT OF 5S AND PRODUCTION MONITORING SYSTEMS ON EFFICIENCY IN A PLASTIC INJECTION PROCESS

Öz

The study examines the impact of the integrated application of the 5S method and production monitoring systems (PMS) on production efficiency in a plastic injection production line. The combined use of 5S, which focuses on the human factor within the lean production approach, and PMS, which is based on digital data, demonstrates that not only technological developments but also employee participation and workplace organization are decisive factors in efficiency. The research was conducted at a plastic injection facility operating in Büyükçekmece, Istanbul. First, metrics such as operator behavior, downtime reasons, production times, and machine performance were monitored through the PSMS; then, the effects of 5S applications and physical arrangements on workplace safety, comfort, and motivation were evaluated. The implementation resulted in increased employee engagement, strengthened participation in decision-making processes, and improved workflow. The order achieved through 5S and the data-driven visibility obtained through MES created a balanced interaction between people, systems, and technology in the production environment. This synergy was tangibly measured with an increase of over 15% in Overall Equipment Effectiveness (OEE) indicators. The results demonstrate that sustainable and lasting productivity gains are possible when human-centered arrangements are supported by technological systems.

Anahtar Kelimeler

• Lean manufacturing
• 5S
• manufacturing execution system
• overall equipment effectiveness

Kaynakça

1. Ahakonye, L. A. C., Zainudin, A., Shanto, M. J. A., Lee, J. M., Kim, D. S. & Jun, T. (2024). A multi-MLP prediction for inventory management in manufacturing execution system. Internet of Things, 26, 101156.
2. Besterfield, D. H. (2009). Quality control. Pearson Prentice Hall.
3. Blanc, P., Demongodin, I. & Castagna, P. (2008). A holonic approach for manufacturing execution system design: An industrial application. Engineering applications of artificial intelligence, 21, 315-330.
4. Costa, L., Almeida, A. & Reis, L. (2024). Methodology for implementing a manufacturing execution system in the machinery and equipment industry. Procedia Computer Science, 232, 2028-2037. Cottyn, J., Van Landeghem, H., Stockman, K. & Derammelaere, S. (2011). A method to align a manufacturing execution system with Lean objectives. International Journal of Production Research, 49, 4397-4413.
5. Ergin, E. M. (2017). Manufacturing execution system implementation of overall equipment effectiveness and maintenance modules.
6. Govindaraju, R. & Putra, K. (2016). A methodology for Manufacturing Execution Systems (MES) implementation. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 114, 012094.
7. Halıcı, M. C. (2022). Kurumsal Kaynak Planlama Sistemleri ile Üretim Yürütme Sistemlerinin Entegrasyonu: Makine İmalat Sektöründe Bir Uygulama [Yüksek Lisans Tezi]. Konya Teknik Üniversitesi, Konya.
8. Hirano, H. (1995). Pillars of the visual workplace: The sourcebook for 5S implementation. Productivity Press.

9. Jaskó, S., Skrop, A., Holczinger, T., Chován, T. & Abonyi, J. (2020). Development of manufacturing execution systems in accordance with Industry 4.0 requirements: A review of standard-and ontology-based methodologies and tools. Computers in industry, 123, 103300.
10. Kletti, J. (Ed.). (2007). Manufacturing execution systems – MES. Springer-Verlag Berlin Heidelberg.
11. Koyuncu, G. (2024). Kurumsal Kaynak Planlama Sistemleri ile Üretim Yürütme Sistemlerinin Bütünleştirilmesi ve Toplam Ekipman Etkinliği Verilerinin İzlenmesi: İmalat Sanayinde Bir Uygulama [Yüksek Lisans Tezi]. Konya Teknik Üniversitesi, Konya.
12. Mahmoud, M. I., Ammar, H. H., Hamdy, M. M. & Eissa, M. H. (2015). Production operation management using manufacturing execution systems (MES). 2015 11th international computer engineering conference (ICENCO), 111-116.
13. Monden, Y. (1998). Toyota Production System: An integrated approach to just-in-time. Engineering & Management Press.
14. Moubray, J. (1997). Reliability-centered maintenance. Industrial Press Inc.
15. Nakajima, S. (1988). Introduction to TPM: Total productive maintenance. Productivity Press.
16. Özbucak Albar, B. (2018). Teknolojik denetimin çalışanlar ve işverenler üzerindeki etkileri. Business and Organization Research (International Conference) içinde (ss. 739-743). Safranbolu, Karabük.
17. Parlak, R. O. (2022). Alüminyum Enjeksiyon Kalıplama Sektöründe Üretim Yürütme Sisteminin Uygulanması [Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi, İstanbul. Ruotsalainen, I. (2021). Specifying a Manufacturing Execution System For Finnish Injection Molding Plants.
18. Shingo, S. (1989). A study of the Toyota production system: From an industrial engineering viewpoint. Productivity Press.
19. Tabim, V. M., Ayala, N. F., Marodin, G. A., Benitez, G. B. & Frank, A. G. (2024). Implementing Manufacturing Execution Systems (MES) for Industry 4.0: Overcoming buyer-provider information asymmetries through knowledge sharing dynamics. Computers & Industrial Engineering, 196, 110483.
20. Venkatachalam, S., Vasanth, D. & Bammidi, S. (2009). Manufacturing Execution System for Process Improvement (No. 2009-01-2855). SAE Technical Paper.
21. Womack, J. P. & Jones, D. T. (2003). Lean thinking: Banish waste and create wealth in your corporation. Free Press.
22. Yılmaz, G. (2005). Elektronik performans izleme sistemlerinin çalışanlar ve işletmeler üzerindeki etkileri. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(7), 1-19.