Evaluation of Visual Relationships of Recently Built Clock Towers with Historical Clock Towers by Using Three-Dimensional Modeling with Unmanned Aerial Vehicles

Öz

In this study, the visual and architectural relationships between modern and historical clock towers in Türkiye were examined using three-dimensional (3D) modeling techniques based on images acquired by unmanned aerial vehicles (UAVs). High-resolution UAV imagery was processed through photogrammetric software to generate 3D models, enabling comparative analyses of the structures’ form, material use, ornamentation, and design characteristics. The findings reveal that modern clock towers are inspired by their historical predecessors, yet they diverge notably under the influence of contemporary architectural approaches. The study provides a comprehensive assessment of UAV-based 3D modeling in cultural heritage documentation and offers an original contribution to understanding the continuity–transformation relationship in architectural design.

Anahtar Kelimeler

• Clock towers
• unmanned aerial vehicles
• three-dimensional modeling
• architectural continuity
• modern architecture

Yakın Dönemde Yapılan Saat Kulelerinin, Tarihi Saat Kuleleri ile Görsel İlişkilerinin İnsansız Hava Araçları ile Üç Boyutlu Modellenerek Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmada, Türkiye’deki modern ve tarihi saat kuleleri arasındaki görsel ve mimari ilişkiler, insansız hava araçları (İHA) ile elde edilen görüntüler kullanılarak üç boyutlu (3B) modelleme yöntemleriyle incelenmiştir. Yüksek çözünürlüklü İHA görüntüleri fotogrametrik yazılımlarda işlenerek 3B modellere dönüştürülmüş ve yapıların form, malzeme, süsleme ve tasarım özellikleri karşılaştırılmıştır. Bulgular, modern saat kulelerinin tarihi öncüllerinden esinlendiğini ancak çağdaş mimari anlayışın etkisiyle belirgin biçimde farklılaştığını göstermektedir. Çalışma, kültürel miras belgelenmesinde İHA tabanlı 3B modellemenin kullanımına ilişkin bütüncül bir değerlendirme sunmakta ve mimari süreklilik–değişim ilişkisine dair özgün katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Saat kuleleri
• insansız hava araçları
• üç boyutlu modelleme
• mimari süreklilik
• modern mimari

Kaynakça

1. Acun, H. (1994). Anadolu Saat Kuleleri, Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, ISBN 9751606306.
2. Balcı, D., & Ulvi, A. (2024). Kültürel mirasların korunmasına yönelik LiDAR ve İHA fotogrametrisi yöntemlerinin birlikte kullanımı. Türkiye Lidar Dergisi, 6(1), 10-29.
3. Balcı, D., & Ulvi, A. (2024). Kültürel Mirasların Korunmasına Yönelik LiDAR ve İHA Fotogrametrisi Yöntemlerinin Birlikte Kullanımı. Türkiye Lidar Dergisi, 6(1), 10-29. https://doi.org/10.51946/melid.1452988
4. Brown, A., & Johnson, K. (2019). The Use of UAVs in Architectural Documentation. International Journal of Heritage Studies, 25(2), 89-102.
5. Cansever, M. (2009). Türkiye'nin Kültür Mirası 100 Saat Kulesi, İstanbul: NTV Yayınları, ISBN 9786055813239
6. Chen, S., Yang, H., Wang, S., & Hu, Q. (2018). Surveying and digital restoration of towering architectural heritage in harsh environments: A case study of the millennium ancient watchtower in Tibet. Sustainability, 10(9), 3138.
7. Djı, (2025) . https://www.djistoreturkiye.com/
8. Gelmez, E., &Altıntaş, M. (2018). The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication - TOJDAC ISSN: 2146-5193, January 2018 Volume 8 Issue 1, p.79-96

9. Halaç, ,H., & İlhan, S,E. (2014). Kentsel İmge Olarak Saat Kuleleri; II. Abdülhamit Han Dönemi Saat Kulelerinin İstanbul Dışı Türkiye Coğrafyasında Dağılımları Ve Bir Tipoloji Denemesi, NWSA- Humanities.
10. Karakaya, E. H., & Ulvi, A. (2024). İHA Fotogrametrisi Kullanarak Tarihi Alanların Üç Boyutlu Belgelenmesi: Soli Pompeiopolis Antik Kenti Örneği. Türkiye Fotogrametri Dergisi, 6(2), 39-47.
11. Lee, H. (2021). Modern Clock Towers and Digital Integration in Urban Design. Urban Architecture Review, 18(1), 67-89.
12. Li, Z., Liu, J., & Dong, Y. (2024).  From data acquisition to digital reconstruction: virtual restoration of the Great Wall’s Nine Eyes Watchtower. Built Heritage 8, 22 (2024). https://doi.org/10.1186/s43238-024-00131-6
13. Li, Z., Liu, J., Dong, Y., Hou, M., & Wang, X. (2024). From data acquisition to digital reconstruction: virtual restoration of the Great Wall’s Nine Eyes Watchtower. Built Heritage, 8(1), 22.
14. Photomodeller, (2025). https://www.photomodeler.com/
15. Şenol, H. İ., Yiğit, A. Y., Kaya, Y., & Ulvi, A. (2021). İHA ve yersel fotogrametrik veri füzyonu ile kültürel mirasın 3 boyutlu (3B) modelleme uygulaması: Kanlıdivane Örneği. Türkiye Fotogrametri Dergisi, 3(1), 29-36.
16. Smith, J. (2020). Architectural Continuity in Clock Towers: A Historical Perspective. Journal of Architectural Studies, 45(3), 123-145.
17. Ulukok, A., & Ulvi, A. (2023). Yerel Yönetimlerde Kaçak Yapı Tespitinde İHA Kullanımı: Keçiören Belediyesi Örneği. Türkiye Fotogrametri Dergisi, 5(1), 7-19. https://doi.org/10.53030/tufod.1288584
18. Ulvi, A, & Yiğit, Y. (2020). İHA Fotogrametrisi Tekniği Kullanarak 3B Model Oluşturma: Yakutiye Medresesi Örneği, Türkiye Fotogrametri Dergisi, 2020; 2(2); 46-54
19. Ulvi, A. (2021). İHA Fotogrametrisine Genel Bakış: Geleneksel Topoğrafik Harita Yapımı Tekniği ile Maliyet Karşılaştırması. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 8(1), 458-471. https://doi.org/10.35193/bseufbd.885579
20. Yılmaz, M. (2018). Osmanlı Saat Kuleleri ve Mimari Özellikleri. Türk Mimarlık Dergisi, 12(4), 45-67
21. URL 1: https://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0zmir_Saat_Kulesi#/media/Dosya:Izmir_square_clock_tower.jpg ( Erişim Tarihi:15.08.2025 11:15)
22. URL 2: https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/adana/gezilecekyer/buyuk-saat-kulesi (Erişim Tarihi: 15.08.2025 18:26)
23. URL 3: https://yandex.com.tr/harita/org/kocatepe_saat_kulesi/197501029427/?ll=32.862511%2C39.918557&z=15 (Erişim Tarihi: 15.08.2025 18:26)
24. URL 4: https://www.kentform.com/kt-106-modern-form-saat-kulesi.html (Erişim Tarihi: 15.08.2025 18:26)
25. URL 5: https://www.harita.gov.tr/urun/turkiye-mulk-idare-bolumleri-haritasi/189 (Erişim Tarihi: 15.08.2025 18:26)
26. URL 6: https://tr.wikipedia.org/wiki/Adana%27daki_yerle%C5%9Fim_yerleri_listesi. (Erişim Tarihi: 15.08.2025 18:26)