İletişim Eğitiminde Yapay Zekâ: Türkiye'de Lisans Müfredatlarının Karşılaştırmalı Analizi
Öz
Bu araştırma, Türkiye’de iletişim alanında lisans eğitimi veren programların müfredatlarında yapay zekânın yerini ve entegrasyon düzeyini incelemektedir. Araştırmada Gazetecilik, Halkla İlişkiler ve Reklamcılık, Radyo, Televizyon ve Sinema ile Yeni Medya ve İletişim alanlarından 20’şer olmak üzere toplam 80 lisans programı incelenmiştir. Veriler, üniversitelerin kamuya açık öğretim planları ve ders bilgi paketlerinden doküman incelemesi yoluyla elde edilmiş ve nicel içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Programların yapay zekâya uyumu altı düzeyli bir modelle değerlendirilmiştir. Modelde derslerin statüsü, uygulama içeriği, alana özgülüğü, müfredattaki yaygınlığı ve öğrencilerin yapay zekâyla ilk karşılaşma zamanı dikkate alınmıştır. Bulgular, yapay zekânın iletişim alanlarına farklı biçimlerde entegre edildiğini göstermiştir. Yeni Medya ve İletişim programları doğrudan yapay zekâ derslerinin yaygınlığı, zorunlu yapay zekâ eğitimi, uygulama bileşeni ve sistematik entegrasyon bakımından öne çıkmıştır. Halkla İlişkiler ve Reklamcılık programlarında yapay zekâ eğitiminin mesleki uygulamalara daha güçlü biçimde uyarlandığı, Radyo, Televizyon ve Sinema programlarında ise ders sayısının sınırlı olmasına karşın uygulama yoğunluğunun yüksek olduğu belirlenmiştir. Gazetecilik programlarında entegrasyonun daha çok seçmeli dersler ve mevcut derslere eklenen içerikler üzerinden ilerlediği görülmüştür. İncelenen vakıf üniversitesi programlarında yapay zekâ dersleri, zorunlu eğitim, ilk iki yılda yapay zekâyla karşılaşma ve uygulamalı içerik daha yaygındır. Genel olarak, iletişim eğitiminde yapay zekâya uyumun daha çok müfredata zorunlu veya seçmeli dersler eklenmesiyle sağlandığı, yapay zekânın programın bütününe sistemli biçimde yayılmasının ise henüz sınırlı kaldığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Apablaza-Campos, A., Wilches Tinjacá, J. A., & Salaverría, R. (2024). Generative Artificial Intelligence for Journalistic Content in Ibero-America: Perceptions, Challenges and Regional Projections. BiD: textos universitaris de biblioteconomia i documentació, (52). https://doi.org/10.1344/bid2024.52.06
- Baptista, R., & Belim, C. (2024). To use or not to use artificial intelligence, that is the question: A study of artificial intelligence with strategic communication professionals in Portugal. MedieKultur: Journal of media and communication research, 40(76), 139-159. https://doi.org/10.7146/mk.v40i76.143614
- Contreras-Espinosa, R. S., Salvador-Mata, B., Arciniega-Cáceres, M., & Scolari, C. A. (2026). From experimentation to integration: Mapping AI use across European media and communication professionals. New Media & Society, 14614448261416895. https://doi.org/10.1177/14614448261416895
- Duğan, Ö., & Gürsu, N. D. (2025). Devlet ve vakıf üniversiteleri halkla ilişkiler ve reklamcılık programlarında yapay zekâ: Bir müfredat incelemesi. Yeni Yüzyıl'da İletişim Çalışmaları, 3(12), 33-46. https://izlik.org/JA74CX84LU
- Ertem-Eray, T., & Cheng, Y. (2025). A Review of Artificial Intelligence Research in Peer-Reviewed Communication Journals. Applied Sciences, 15(3), 1058. https://doi.org/10.3390/app15031058
- Fitzek, S., & Bârgăoanu, A. (2025). Introducing Large Language Models in Communication and Public Relations Education: A Mixed-Methods Pilot Study. International Journal of Artificial Intelligence in Education, 35(4), 2478-2494. https://doi.org/10.1007/s40593-025-00477-7
- Guzman, A. L., & Lewis, S. C. (2024). What Generative AI Means for the Media Industries, and Why it Matters to Study the Collective Consequences for Advertising, Journalism, and Public Relations. Emerging Media, 2(3), 347-355. https://doi.org/10.1177/27523543241289239
- Hancock, J. T., Naaman, M., & Levy, K. (2020). AI-Mediated Communication: Definition, Research Agenda, and Ethical Considerations. Journal of Computer-Mediated Communication, 25(1), 89-100. https://doi.org/10.1093/jcmc/zmz022
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
İletişim Çalışmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Ekin Bahar Kaya
*
0009-0006-0612-4209
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
12 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
1 Ağustos 2026
Kabul Tarihi
8 Ekim 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 1