"Karşımda Zihni Boş Bir Çocuk Var": İletişim Sektöründe Yapay Zekâ Deneyimine Yönelik Nitel Bir Araştırma

Öz

Yapay zekâ teknolojileri, içerik üretiminden karar destek süreçlerine kadar iletişim sektörünün hemen her aşamasına nüfuz etmekte ve çalışanların mesleki algılarını derinden dönüştürmektedir. Bu araştırma, iletişim sektöründe üst düzey yönetici konumundaki profesyonellerin yapay zekâ teknolojilerine ilişkin deneyimlerini, algılarını ve beklentilerini nitel bir yaklaşımla derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, telekomünikasyon, medya ve yayıncılık, basın-yayın ve gazetecilik, reklam ve halkla ilişkiler, dijital iletişim ve sosyal medya ile kurumsal iletişim alanlarında görev yapan 13 üst düzey yöneticiyle yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar amaçlı örnekleme ve kartopu örnekleme teknikleriyle belirlenmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA 24 programı aracılığıyla tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiş; dokuz ana tema ve otuz üç alt tema altında toplanmıştır. Bulgular, yapay zekânın iletişim sektöründe hız, verimlilik ve içerik çeşitliliği sağlayan tamamlayıcı bir araç olarak konumlandığını; ancak kurumsal düzeyde prosedür, denetim ve eğitim eksikliğinin bireysel deneme-yanılma süreçlerini öne çıkardığını göstermektedir. Katılımcılar; gizlilik, veri güvenliği, doğruluk ve yaratıcılık gibi alanlarda yapay zekânın belirgin sınırlılıklar taşıdığını, insan sezgisi, empati ve bağlamsal yargının hâlâ vazgeçilmez olduğunu vurgulamaktadır. Araştırma, çalışanların yapay zekâya yönelik algısının bir “tehdit”ten çok, rol paylaşımına dayalı evrilen bir ortaklık biçiminde şekillendiğini; buna karşın istihdam politikaları ve etik denetim bakımından kurumsal olgunluğun henüz yeterli düzeye ulaşmadığını ortaya koymaktadır. Bulgular, iletişim fakültelerinde yapay zekâ okuryazarlığına yönelik müfredat geliştirilmesi ve sektörel etik rehberlerin oluşturulması gerekliliğine işaret etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Yapay Zekâ
• İletişim Sektörü
• Mesleki Algı
• Nitel Araştırma
• Tematik Analiz

Etik Beyan

Bu makale, yazarın Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Radyo, Televizyon ve Sinema Anabilim Dalı'nda tamamladığı doktora tezinin nitel bulgularından üretilmiştir.

"There Is an Empty-Minded Child in Front of Me": A Qualitative Study on the Experience of Artificial Intelligence in the Communication Sector

Öz

Artificial intelligence technologies are permeating almost every stage of the communication sector, from content production to decision-support processes, profoundly transforming employees’ professional perceptions. This study qualitatively examines how senior executives in the communication sector experience, perceive, and anticipate artificial intelligence technologies. Semi-structured in-depth interviews were conducted with 13 senior managers working in telecommunications, media and broadcasting, press and journalism, advertising and public relations, digital communication and social media, and corporate communication, selected through purposive and snowball sampling. Data were analyzed thematically using MAXQDA 24, yielding nine main themes and thirty-three sub-themes. Findings indicate that artificial intelligence is positioned as a complementary tool enhancing speed, efficiency, and content diversity, while the absence of institutional procedures, oversight, and training leaves individual trial-and-error learning as the dominant mode of adoption. Participants underline persistent limitations regarding privacy, data security, accuracy, and creativity, insisting that human intuition, empathy, and contextual judgment remain indispensable. The study shows that employees’ perception of artificial intelligence is shaped less by an existential threat than by an evolving partnership of shared roles, although institutional maturity regarding employment policy and ethical oversight remains insufficient. The findings point to the need for artificial intelligence literacy curricula within faculties of communication and for sector-wide ethical guidelines.

Anahtar Kelimeler

• Artificial Intelligence
• Communication Sector
• Professional Perception
• Qualitative Research
• Thematic Analysis

Etik Beyan

This article is derived from the qualitative findings of the author's doctoral dissertation completed at the Department of Radio, Television and Cinema, Institute of Social Sciences, Ege University.

Kaynakça

1. Acemoglu, D., & Restrepo, P. (2018). Artificial intelligence, automation, and work. In The economics of artificial intelligence: An agenda (pp. 197-236). University of Chicago Press.
2. Ağca, G., ve Kozbekçi Ayranpınar, S. (2021). Moda sektöründe artırılmış gerçeklik ve sanal gerçeklik. Yedi: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, 25, 1-15.
3. Aithal, P.S. (2019). Information communication & computation technology (ICCT) as a strategic tool for industry sectors. International Journal of Applied Engineering and Management Letters (IJAEML), 3(2), 65-80.
4. Aksakal, N.Y., ve Ülgen, B. (2021). Yapay zekâ ve geleceğin meslekleri. TRT Akademi, 6(13), 834-853.
5. Aladağ, M.T.E. (2024). Kurumsal yönetişim ve yapay zekâ: Potansiyel fırsatlar ve zorluklar. Denetişim, (31), 18-32.
6. Al-Ghamdi, L.M. (2021). Towards adopting AI techniques for monitoring social media activities. Sustainable Engineering and Innovation, 3(1), 15-22.
7. Argan, M., Dinc, H., Kaya, S., & Argan, M.T. (2022). Artificial Intelligence (AI) in advertising: Understanding and schematizing the behaviors of social media users. ADCAIJ: Advances in Distributed Computing and Artificial Intelligence Journal, 11(3), 331-348.
8. Aşkun, V. (2024). Yapay zekâ ve otomasyon çağında eşitlik ve refah: Daron Acemoğlu'nun görüşlerine dayalı bir inceleme. Bozok Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 137-160.

9. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388.
10. Banh, L., & Strobel, G. (2023). Generative artificial intelligence. Electronic Markets, 33(1), 63. Barrat, J. (2020). Son icadımız: Yapay zekâ ve insanlık çağının sonu. İstanbul: Pegasus Yayınları.
11. Başfırıncı, C., ve Koç, N. (2023). İletişim alanındaki mesleklerde yapay zekâ uygulamaları: Mevcut durum analizi ve alan yazın taraması. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 13(1), 121-148.
12. Basri, W. (2020). Examining the impact of artificial intelligence (AI)-assisted social media marketing on the performance of small and medium enterprises: toward effective business management in the Saudi Arabian context. International Journal of Computational Intelligence Systems, 13(1), 142-152.
13. Baygül Özpınar, Ş. (2021). “Yeni” teknolojiler ve kurumsal iletişimin yeni araçları. Etkileşim, (7), 150-168.
14. Bhargava, A., Bester, M., & Bolton, L. (2021). Employees' perceptions of the implementation of robotics, artificial intelligence, and automation (RAIA) on job satisfaction, job security, and employability. Journal of Technology in Behavioral Science, 6(1), 106-113.
15. Biçer, İ. (2025). Yapay zekâ kaygısı, iş stresi ve işten ayrılma niyeti: Sağlık çalışanları üzerinde bir analiz. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34, 109-124.
16. Bilge, R., ve Özel Sağlamtimur, Z. (2026). Artificial intelligence and professional perceptions in the communication sector: A quantitative study in Türkiye. The Turkish Online Journal of Design, Art and Communication, 16(3), 1829-1847. https://doi.org/10.7456/tojdac.1933019.
17. Borek, A., & Prill, N. (2021). Veri ve yapay zekâyla dijital dönüşüm: İşletmelerde dijital dönüşüm, makine öğrenimi ve yapay zekâ. İstanbul: The Kitap.
18. Boztepe Taşkıran, H., ve Önay Doğan, B. (2024). Halkla ilişkiler ve reklamcılık perspektifinden yapay zekâ çalışmaları: Ulusal alan yazının bibliyometrik analizi. Uluslararası Halkla İlişkiler ve Reklam Çalışmaları Dergisi, 7(2), 9-35.
19. Buhmann, A., & Gregory, A. (2023). Artificial intelligence: Implications for corporate communication roles and responsibilities. In Handbook of digital corporate communication. Edward Elgar Publishing.
20. Can, Ö., ve Sezgin, M. (2024). Yapay zekâ teknolojilerinin kurumsal iletişimdeki rolünün değerlendirilmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler Akademik Araştırmalar Dergisi, 8(1), 103-114.
21. Chukwurah, N., Abieba, O.A., Ayanbode, N., Ajayi, O.O., & Ifesinachi, A. (2024). Inclusive cybersecurity practices in AI-enhanced telecommunications: A conceptual framework. Journal of AI and Telecommunications Security, 8(2), 45-60.
22. Çakmak, F. (2023). Telekomünikasyon sektörü çalışanlarının öğrenen organizasyon algıları üzerine bir araştırma. Turkish Academic Research Review, 8(1), 1-20.
23. Çağlayan, S. (2021). Yapay zekânın halkla ilişkilerin geleceğine etkisi: Türkiye'de halkla ilişkiler profesyonelleri ekseninde bir alan araştırması. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(2), 783-816.
24. Çubukçu, G., ve Sözüneri, G. (2016). Bir iletişim şekli olarak reklam. Uluslararası Multidisipliner Konferansı, 49-60. Antalya.
25. Darı, A.B., ve Koçyiğit, A. (2024). Yapay zekâ ve etik: Yeni medyanın dönüşümünde sorumluluk ve sınırlar. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 4(2), 246-261.
26. Dierickx, L., Opdahl, A.L., Khan, S.A., Lindén, C.G., & Guerrero Rojas, D.C. (2024). A data-centric approach for ethical and trustworthy AI in journalism. Ethics and Information Technology, 26(4), 64.
27. Ertürk, E., ve Keçecioğlu, T. (2012). Relations between the levels of employees job satisfaction and burnout: A sample application on the teachers. Ege Academic Review, 12(1), 39-52.
28. Gedik, Y. (2023). Kurumsal iletişimde yeni bir yıldız: Chatbot faydaları, zorlukları ve stratejileri üzerine kavramsal bir çerçeve. Journal of Business and Communication Studies, 2(1), 13-32.
29. George, A.S. (2024). Artificial intelligence and the future of work: Job shifting not job loss. Partners Universal Innovative Research Publication, 2(2), 17-37.
30. Goni, A., & Tabassum, M. (2020). Artificial Intelligence (AI) in journalism: Is Bangladesh ready for it? A study on journalism students in Bangladesh. Athens Journal of Mass Media and Communications, 6(4), 209-228.
31. Guzman, A.L., & Lewis, S.C. (2024). What generative AI means for the media industries, and why it matters to study the collective consequences for advertising, journalism, and public relations. Emerging Media, 2(3), 347-355.
32. Güven, A. (2024). Yapay zekâ uygulamalarının kamu yönetimindeki rolü ve önemi. Enderun, 8(2), 127-151. Hu, M., Xiang, Z., & Li, K. (2021). Application of artificial intelligence voice technology in radio and television media. Journal of Physics: Conference Series, 2031(1), 012051.
33. Kalender, A. (2013). Halkla ilişkiler. Eskişehir: T.C. Anadolu Üniversitesi Yayını No: 2713.
34. Kandemir, H., ve Eren, A.E. (2024). Yönetim yaklaşımının yapay zekâ ve süreksiz inovasyon bağlamında değerlendirilmesi. ICONSR, 39.
35. Karanfiloğlu, M., ve Toprak, Ö. (2018). Endüstri 4.0 ve kurumsal iletişim yönetişimi. In Yönetişimde yeni yaklaşımlar. İstanbul: Kriter Yayınevi.
36. Kazu, İ.Y., ve Yıldırım, D. (2021). Mesleki tükenmişlik: Etki eden faktörler, belirtileri ve sonuçları. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(2), 462-473.
37. Köse, A., Güner, D., ve Turgut, A. (2024). Yapay zekâ haberlerinde kullanılan çerçeveler: İnsanlık için yeni bir umut ya da yeni bir tehdit. TAM Akademi Dergisi, 3(2), 164-179.
38. Lallave, B., Alonso, E.L., Lopez, B.M., & Martinez, I.J. (2025). The impact of artificial intelligence on advertising agencies in Spain: Implementation, professional profiles, and current challenges.
39. Lv, Z. (2023). Generative artificial intelligence in the metaverse era. Cognitive Robotics, 3, 208-217. Maral, T. (2024). Sosyal bilimlerin kesişim noktası: Yapay zekâ ve etik. Ankara Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, (Yapay Zekâ ve Sosyal Bilimler Öğretimi Özel Sayısı), 17-33.
40. Misican, D.Ö., ve Bedir, E. (2017). Değişimin ortaya çıkardığı yeni kuşağın değişen kariyer algısı: Bilişim sektörü uygulaması. Çalışma İlişkileri Dergisi, 8(1), 78-99.
41. Mitel (2025). What is telecommunications. https://www.mitel.com/articles/what-is-telecommunications Nawaz, N. (2019). Artificial intelligence interchange human intervention in the recruitment process in Indian software industry. International Journal of Advanced Trends in Computer Science and Engineering, 8(4), 1433-1442.
42. Özçağlayan, M. (2014). Gazetelerin gelişimi ve gazeteciliğin geleceği (yeni teknolojiler ve medya ekonomisi açısından genel bir değerlendirme). Marmara İletişim Dergisi, 13(13), 131-159.
43. Özdemir, Ş., ve Kılınç, D. (2022). Geleceğin meslekleri: Dijital dönüşüm, veri bilimi, yapay zekâ. (5. Baskı). İstanbul: Abaküs Kitap Yayın.
44. Öztürk Çelebi, G. (2024). Robotlar çağında gazetecilik. İletişim Çalışmaları Dergisi, 10(2), 138-152. Patton, M.Q. (2002). Qualitative research & evaluation methods. (3rd ed.). Thousand Oaks, California: Sage Publications.
45. Quinonez, C., & Meij, E. (2024). A new era of AI-assisted journalism at Bloomberg. AI Magazine, 45(2), 187-199. Rouhiainen, L. (2020). Yapay zekâ: Geleceğimizle ilgili bugün bilmeniz gereken 101 şey. İstanbul: Pegasus Yayınları.
46. Russell, S., & Norvig, P. (2016). Artificial intelligence: A modern approach. (3rd ed.). Pearson Education. Salim, A., Indra, I., Nugraha, U., Abdulghani, T., & Anwar, S. (2024). Augmented reality and virtual reality applications: Enhancing user experience across industries. Global International Journal of Innovative Research, 2(4), 840-849.
47. Sarı, E. (2025). Sosyal medyada dezenformasyonla mücadelede yapay zekâ: Olanaklar ve sınırlılıklar. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (67), 49-61.
48. Sarı, G., ve Gültekin, G. (2025). Türkiye'de bulunan yapım şirketlerindeki sektör temsilcilerinin dizi/film yapımında yapay zekâ kullanımına yönelik algıları. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 25(1), 127-149.
49. Shahghasemi, E. (2025). AI: A human future. Journal of Cyberspace Studies, 9(1), 145-173.
50. Slimani, K., Khoulji, S., Mortreau, A., & Kerkeb, M.L. (2024). From tradition to innovation: The telecommunications metamorphosis with AI and advanced technologies. Journal of Autonomous Intelligence, 7(1), 1-11.
51. Şahin, M. (2020). Düşüncenin gerçekleştiği an: Evrensel yapay zekâ. İstanbul: Cinius Yayınları. Şanlı, O. (2011). Bulut bilişim. Akademik Bilişim, 2-4.
52. Şimşek, K. (2024). Contribution of the telecommunications industry to sustainable development goals within the framework of SASB general issue categories: The case of a telecommunications company. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 13(3), 1633-1657.
53. Tegmark, M. (2021). Yaşam 3.0: Yapay zekâ çağında insan olmak. İstanbul: Pegasus Yayınları. Tozak, F. (2014). Hemşirelerin meslek algısı. İstanbul: Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
54. Trenerry, B., Chng, S., Wang, Y., Suhaila, Z.S., Lim, S.S., Lu, H.Y., & Oh, P.H. (2021). Preparing workplaces for digital transformation: An integrative review and framework of multi-level factors. Frontiers in Psychology, 12, 1-24. UNESCO (2021). Recommendation on the ethics of artificial intelligence. UNESCO. https://unesdoc.unesco.org/ark:48223/pf0000377897
55. Uygun, E. (2019). Halkla ilişkiler ve tanıtım programlarında öğrenim gören öğrencilerin meslek algısı: Devlet ve vakıf üniversiteleri karşılaştırması. İstanbul: İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
56. Yağar, F., ve Dökme, S. (2018). Niteliksel araştırmaların planlanması: Araştırma soruları, örneklem seçimi, geçerlik ve güvenirlik. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(3), 1-9.
57. Yeşilkaya, N. (2022). Yapay zekâya dair etik sorunlar. Şarkiyat, 14(3), 948-963.
58. Yıldırım, E., ve Can, A. (2024). Yapay zekânın reklamcılık alanında kullanımı ve yapay zekâ kullanılarak yazılmış reklam film senaryo analizi. Pamukkale Üniversitesi İletişim Bilimleri Dergisi, 3(2), 268-287.
59. Yılmaz, A., ve Tanrıverdi, H. (2017). Aşçıların meslek uyumu ve meslek algısı düzeyleri üzerine bir araştırma. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 621-639.