Türkiye'de İnternet Üzerinden Görsel-İşitsel Yayıncılığın Düzenleyici Dönüşümü (2018–2026): 6112 Sayılı Kanun ve RTÜK Düzenlemeleri Üzerine Nitel Bir Doküman Analizi

Öz

Bu çalışma, Türkiye’de internet üzerinden sunulan görsel-işitsel yayıncılığın düzenleyici yapısında 2018–2026 döneminde meydana gelen dönüşümü incelemektedir. Araştırmanın temel materyalini 6112 sayılı Kanun, 2019 tarihli Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmelik ve inceleme dönemindeki ilgili değişiklikler oluşturmaktadır. Çalışma nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde doküman analizi olarak tasarlanmış; düzenleyici hükümler yönlendirilmiş nitel içerik analizi ve kronolojik karşılaştırma yoluyla lisanslama ve yetkilendirme, medya hizmet sağlayıcı yükümlülükleri, platform işletmecisi yükümlülükleri, izleyicinin ve çocukların korunması, mali yükümlülükler ile denetim ve yaptırım olmak üzere altı kategori altında incelenmiştir. Bulgular, 2018’de internet yayıncılığının lisanslama, platform yetkilendirmesi ve lisanssız yayınlara ilişkin yaptırım mekanizmaları bakımından hukuki çerçeveye dâhil edildiğini; 2019 Yönetmeliğiyle bu yapının kurumsallaştırıldığını göstermektedir. Platform işletmecileri 2019’dan itibaren kurumsal ve teknik sorumlulukların yanı sıra, koşullu erişim sağlamaları hâlinde net satışa dayalı mali yükümlülüğün de muhatabı olmuştur. 2021 değişiklikleri idari ve mali yeniden ayarlamaya, 2023–2024 değişiklikleri mevcut mali yükümlülüklerin oran, kanuni dayanak, ödeme takvimi ve bilgi-belge yükümlülükleri bakımından yeniden yapılandırılmasına, 2026 değişikliği ise teminat prosedüründe esnekliğe işaret etmektedir. Sonuç olarak dönem, düzenleyici kapsamın kesintisiz biçimde genişlediği doğrusal bir süreçten çok, kurumsallaşma, mali yeniden yapılandırma ve prosedürel kalibrasyon örüntüsüyle açıklanabilir.

Anahtar Kelimeler

• İnternet yayıncılığı
• görsel-işitsel medya
• RTÜK
• platform işletmecileri
• medya düzenlemesi.

The Regulatory Transformation of Internet-Based Audiovisual Broadcasting in Türkiye (2018–2026): A Qualitative Document Analysis of Law No. 6112 AND RTÜK Regulations

Öz

This study examines the regulatory transformation of audiovisual broadcasting delivered over the internet in Türkiye between 2018 and 2026. The primary materials consist of Law No. 6112, the 2019 Regulation on the Provision of Radio, Television and On-Demand Broadcasts via the Internet, and the relevant amendments adopted during the period under review. Designed as a qualitative document analysis, the study applies directed qualitative content analysis and chronological comparison to regulatory provisions across six categories: licensing and authorization, obligations of media service providers, obligations of platform operators, protection of viewers and children, financial obligations, and monitoring and sanctions. The findings show that internet broadcasting was incorporated into the legal framework in 2018 through licensing, platform authorization, and enforcement mechanisms concerning unlicensed services, while the 2019 Regulation institutionalized this framework in greater detail. From 2019 onward, platform operators were subject not only to institutional and technical responsibilities but also, where they provided conditional access, to a financial obligation based on net sales. The 2021 amendments recalibrated administrative and financial procedures; the 2023–2024 amendments restructured existing financial obligations in terms of rate, statutory basis, payment schedule, and financial information and documentation requirements; and the 2026 amendment introduced greater flexibility into guarantee procedures. The period is therefore better understood not as a linear expansion of regulatory scope, but as a pattern of institutionalization, financial restructuring, and procedural calibration.

Anahtar Kelimeler

• Internet broadcasting
• audiovisual media
• RTÜK
• platform operators
• media regulation.

Kaynakça

1. Aluç Demirel, R. (2023). 6112 sayılı Kanun ile internet ortamından yayınlara uygulanacak erişim engelleme kararlarında RTÜK yetkisinin kapsamı. Bilişim Hukuku Dergisi, 5(1), 75-125.
2. Ayan, V. M. (2025). Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’nun 2024-2025 arasında verdiği cezaların basın/iletişim özgürlüğü çerçevesinde değerlendirilmesi. Galatasaray Üniversitesi İleti-ş-im Dergisi(43), 35-62. Baykal, K. C. (2021). TRT yayınlarının hukukî denetimi: Geçmişten günümüze bir inceleme. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2021(56), 103-120.
3. Bowen, G. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.
4. Bulut, E. (2025). Globally connected, nationally restrained: Platform ambiguities and censorship in Turkey’s drama production. International Journal of Cultural Studies, 28(1), 99-115.
5. Çoğalan, M. (2026). Radyo ve Televizyon Üst Kurulu ve YouTube video paylaşım platformu arasındaki lisanslama probleminin hukuki açıdan incelenmesi. Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16(1), 331-352.
6. Ergüney, M. (2020). RTÜK’ün internet denetimi: İlgili mevzuat üzerine bir değerlendirme. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 11(41), 96-122.
7. European Parliament and Council of the European Union. (2018). Directive (EU) 2018/1808 of the European Parliament and of the Council of 14 November 2018 amending Directive 2010/13/EU on the coordination of certain provisions laid down by law, regulation or administrative action in Member States concerning the provision of audiovisual media services (Audiovisual Media Services Directive) in view of changing market realities. Official Journal of the European Union.
8. García Leiva, M., & Albornoz, L. (2021). VOD service providers and regulation in the European Union: An audiovisual diversity approach. International Journal of Cultural Policy, 27(3), 267-281.

9. Gillespie, T. (2010). The politics of ‘platforms’. New Media & Society, 12(3), 347-364.
10. Gillespie, T. (2018). Custodians of the Internet: Platforms, content moderation, and the hidden decisions that shape social media. New Haven, CT: Yale University Press.
11. Helberger, N., Pierson, J., & Poell, T. (2018). Governing online platforms: From contested to cooperative responsibility. The Information Society, 34(1), 1-14.
12. Hsieh, H.-F., & Shannon, S. (2005). Three approaches to qualitative content analysis. Qualitative Health Research, 15(9), 1277-1288.
13. İlaslan, S., & Sümer, B. (2023). Uluslararası Televizyon Akışının Platformlaşması Bağlamında Avrupa’da Kamu Hizmeti Yayıncılığının Dönüşümü ve TRT. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 78(2), 333-355.
14. Iordache, C., Raats, T., & Donders, K. (2022). The “Netflix tax”: An analysis of investment obligations for on-demand audiovisual services in the European Union. International Journal of Communication, 16, 545-565.
15. Kostovska, I., Raats, T., & Donders, K. (2020). The rise of the ‘Netflix tax’ and what it means for sustaining European audiovisual markets. Innovation: The European Journal of Social Science Research, 33(4), 423-441.
16. Kulular İbrahim, M., & Aluç, R. (2022). 6112 sayılı Kanun kapsamında isteğe bağlı yayınların internet ortamından sunumunda çocukların korunması. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi(51), 329-364.
17. Law No. 6112. (2011, March 3). 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun. Resmî Gazete.
18. Law No. 7103. (2018, March 27). 7103 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun. Resmî Gazete.
19. Law No. 7491. (2023, December 28). 7491 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun. Resmî Gazete.
20. Nieborg, D., & Poell, T. (2018). The platformization of cultural production: Theorizing the contingent cultural commodity. New Media & Society, 20(11), 4275-4292.
21. Palinkas, L., Horwitz, S., Green, C., Wisdom, J., Duan, N., & Hoagwood, K. (2015). Purposeful sampling for qualitative data collection and analysis in mixed method implementation research. Administration and Policy in Mental Health and Mental Health Services Research, 42(5), 533-544.
22. Poell, T., Nieborg, D., & van Dijck, J. (2019). Platformisation. Internet Policy Review, 8(4).
23. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu. (2019, August 1). “Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmelik” yürürlüğe girdi. Retrieved from Radyo ve Televizyon Üst Kurulu: https://www.rtuk.gov.tr/radyo-televizyon-ve-istege-bagli-yayinlarin-internet-ortamindan-sunumu-hakkinda-yonetmelik-yururluge-girdi/3594
24. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu. (2021). Teminat mektuplarına esas tutarlar ve internet yayın lisans yenilemesi hususlarında yapılan yönetmelik değişikliklerine ilişkin duyuru. Retrieved from Radyo ve Televizyon Üst Kurulu: https://www.rtuk.gov.tr/teminat-mektuplarina-esas-tutarlar-ve-internet-yayin-lisans-yenilemesi-hususlarinda-yapilan-yonetmelik-degisikliklerine-iliskin-duyuru/3947
25. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu. (2026, May 7). RTÜK’ten “teminat mektubu” düzenlemesi: Esneklik sağlayan yönetmelik yürürlüğe girdi. Retrieved from Radyo ve Televizyon Üst Kurulu: https://www.rtuk.gov.tr/rtuk%E2%80%99ten-%E2%80%9Cteminat-mektubu%E2%80%9D-duzenlemesi-esneklik-saglayan-yonetmelik-yururluge-girdi/5200
26. Regulation Amending the Regulation on the Provision of Radio, Television and On-Demand Broadcasts via the Internet. (2021a, April 10). Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik. Resmî Gazete.
27. Regulation Amending the Regulation on the Provision of Radio, Television and On-Demand Broadcasts via the Internet. (2021b, May 18). Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik. Resmî Gazete.
28. Regulation Amending the Regulation on the Provision of Radio, Television and On-Demand Broadcasts via the Internet. (2024a, January 13). Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik. Resmî Gazete.
29. Regulation Amending the Regulation on the Provision of Radio, Television and On-Demand Broadcasts via the Internet. (2024b, June 5). Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik. Resmî Gazete.
30. Regulation Amending the Regulation on the Provision of Radio, Television and On-Demand Broadcasts via the Internet. (2026, May 7). Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik. Resmî Gazete.
31. Regulation on the Provision of Radio, Television and On-Demand Broadcasts via the Internet. (2019, August 1). Radyo, Televizyon ve İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumu Hakkında Yönetmelik. Resmî Gazete.
32. van Dijck, J., Nieborg, D., & Poell, T. (2019). Reframing platform power. Internet Policy Review, 8(2).
33. van Dijck, J., Poell, T., & de Waal, M. (2018). The platform society: Public values in a connective world. New York, NY: Oxford University Press.
34. Vlassis, A. (2023a). Platform governance and the politics of media regulation: The review of the European Audiovisual Media Services Directive. Journal of Digital Media & Policy, 14(1), 29-46.
35. Vlassis, A. (2023b). Why to regulate Netflix: The cross-national politics of the audiovisual media governance in the light of streaming platforms. Media, Culture & Society, 45(7), 1511-1521.
36. Yıldız, E. E., & Baykal, K. C. (2021). 6112 sayılı Kanun çerçevesinde yayın hizmeti ilkeleri ve ihlalleri. Kültür Araştırmaları Dergisi(11), 127-147.