EN
TR
Güneş Benzeri Titreşim Gösteren Yıldızlarda $\Delta\nu$-$\nu_{\rm max}$ İlişkisi
Öz
Yıldız sismolojisi, günümüzde yıldız iç yapısını ve evrimini anlamamızda oldukça etkin bir yöntemdir. Yıldız sismolojisine ait temel nicelikler (büyük ayrılma - $\Delta\nu$ ile en büyük genlikli frekans - $\nu_{\rm max}$) kullanılarak, ölçeklendirme ilişkisi ile tek yıldızların kütle ve yarıçapları elde edilmektedir. Ölçeklendirme ilişkisinde kullanılan $\Delta\nu$ ve $\nu_{\rm max}$ arasında arasında Stello ve diğ. (2009a) $\Delta\nu$ $\propto$ $\nu_{\rm max}^{0.77}$ ilişkisini elde etmiştir. Bahsedilen çalışmada yıldız sayısı kısıtlı ve yıldız evrim aşamaları dikkate alınmadan bu ilişki elde edilmiştir. Bu çalışma kapsamında farklı evrim basamaklarında yer alan $\sim$30000 Güneş benzeri titreşim yapan yıldız kullanılarak $\Delta\nu$ and $\nu_{\rm max}$ arasındaki ilişki geniş bir örneklem ile test edildi. Ardından ölçeklendirme ilişkisi yeni ilişki ile güncellenerek yıldızların kütle ve yarıçapı yeniden hesaplandı. Anakol yıldızları için yeni ile klasik ilişki arasında kütlede \%3’lük, yarıçapta ise \%2’lik; kırmızı devlerde ve asimptotik devlerde sırasıyla kütlede \%15 ve \%20, yarıçapta ise \%7 ve \%11 oranında bir fark elde edildi. Kırmızı budak yıldızlarda ise RC1 ve 2 olmak üzere
iki farklı yapı $\Delta\nu$ - $\nu_{\rm max}$ grafiğinde fark edildi ve bu yıldızlar için iki ayrı ilişki elde edildi.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
TÜBİTAK
Proje Numarası
TÜBİTAK-2209A-1919B012301850
Teşekkür
Bu çalışma, TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB) tarafından yürütülen 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı tarafından TÜBİTAK-2209A-1919B012301850 proje numarası ile desteklenmiştir.
Kaynakça
- Christensen-Dalsgaard J., 2005, in Favata F., Hussain G. A. J., Battrick B., eds, ESA Special Publication Vol. 560, 13th Cambridge Workshop on Cool Stars, Stellar Systems and the Sun. p. 81 Frandsen S., ve diğ., 2013, A&A, 556, A138 García R. A., Ballot J., 2019, Living Reviews in Solar Physics, 16, 4 Goldreich P., Keeley D. A., 1977, ApJ, 212, 243 Hatt E., ve diğ., 2023, A&A, 669, A67
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Astronomik Bilimler (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2024
Gönderilme Tarihi
1 Nisan 2024
Kabul Tarihi
14 Haziran 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 5 Sayı: 1