Araştırma Makalesi

Yakın Galaksilerde Bulunan X-ışın Çiftlerinin X-ışın ve Optik Gözlemler Kullanılarak Sınıflandırılması

Cilt: 6 Sayı: Special Issue: UAK2024 Proc. 1 Temmuz 2025
PDF İndir
EN TR

Yakın Galaksilerde Bulunan X-ışın Çiftlerinin X-ışın ve Optik Gözlemler Kullanılarak Sınıflandırılması

Öz

Seçilen galaksilerde Chandra arşiv verileri kullanılarak X-ışın çiftleri (XRB) belirlenmiş ve X-ışın tayfları elde edilerek X-ışın akı değişimleri hesaplanmıştır. 0.3-8 keV enerji aralığındaki akı değerleri kullanılarak uzun dönemli X-ışın değişimleri, X-ışın renk-renk grafikleri ve X-ışın ışıma gücü dağılımları elde edilmiştir. Seçilen iki galakside (NGC 300 ve NGC 6946) toplamda 115 XRB adayı belirlenmiştir. Bu kaynakların X-ışın renk-renk garfikleri elde edilerek büyük kütleli ve düşük kütleli X-ışın çiftleri olarak ayrımı yapılmıştır. Sonuç olarak, toplamda 58 kaynak büyük kütleli ve 24 kaynak ise düşük kütleli X-ışın çiftleri olarak sınıflandırılmıştır. Sınıflandırılan kaynakların bir çoğunun büyük kütleli ve düşük kütleli X-ışın çiftlerinden beklenen X-ışın akı değişkenliğine sahip oldukları görülmüştür. Ayrıca Hubble Uzay Teleskobu arşiv verileri kullanılarak yaklaşık 60 XRB'nin optik karşılığı belirlenmiş ve kaynakların renk-parlaklık grafikleri elde edilerek yoldaş yıldızın kütlesi hesaplanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Proje Numarası

122C042

Kaynakça

  1. Avdan S., Akyuz A., Acar S., Akkaya Oralhan I., Allak S., Aksaker N., 2023, MNRAS, 519, 4826
  2. Bressan A., Marigo P., Girardi L., Salasnich B., Dal Cero C., Rubele S., Nanni A., 2012, MNRAS, 427, 127
  3. Carpano S., Haberl F., Maitra C., Vasilopoulos G., 2018, MNRAS, 476, L45
  4. Casares J., Jonker P. G., Israelian G., 2017, in Alsabti A. W., Murdin P., eds, , Handbook of Supernovae. Springer International Publishing AG, p. 1499, doi:10.1007/978-3-319-21846-5_111
  5. Chandar R., Johns P., Mok A., Prestwich A., Gallo E., Hunt Q., 2020, ApJ, 890, 150
  6. Dolphin A., 2016, DOLPHOT: Stellar photometry, Astrophysics Source Code Library, record ascl:1608.013
  7. Ducci L., Sasaki M., Haberl F., Pietsch W., 2013, A&A, 553, A7
  8. Fabbiano G., 2006, ARA&A, 44, 323

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kozmoloji ve Samanyolu Ötesi Astronomi, Yüksek Enerji Astrofiziği ve Kozmik Işınlar, Astronomik Bilimler (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

22 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

1 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

29 Kasım 2024

Kabul Tarihi

19 Şubat 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: Special Issue: UAK2024 Proc.

Kaynak Göster

APA
Avdan, Ş., Sonbaş, E., & Avdan, H. (2025). Yakın Galaksilerde Bulunan X-ışın Çiftlerinin X-ışın ve Optik Gözlemler Kullanılarak Sınıflandırılması. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics, 6(Special Issue: UAK2024 Proc.), 30-36. https://doi.org/10.55064/tjaa.1593757
AMA
1.Avdan Ş, Sonbaş E, Avdan H. Yakın Galaksilerde Bulunan X-ışın Çiftlerinin X-ışın ve Optik Gözlemler Kullanılarak Sınıflandırılması. TJAA. 2025;6(Special Issue: UAK2024 Proc.):30-36. doi:10.55064/tjaa.1593757
Chicago
Avdan, Şenay, Eda Sonbaş, ve Hasan Avdan. 2025. “Yakın Galaksilerde Bulunan X-ışın Çiftlerinin X-ışın ve Optik Gözlemler Kullanılarak Sınıflandırılması”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 6 (Special Issue: UAK2024 Proc.): 30-36. https://doi.org/10.55064/tjaa.1593757.
EndNote
Avdan Ş, Sonbaş E, Avdan H (01 Temmuz 2025) Yakın Galaksilerde Bulunan X-ışın Çiftlerinin X-ışın ve Optik Gözlemler Kullanılarak Sınıflandırılması. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 6 Special Issue: UAK2024 Proc. 30–36.
IEEE
[1]Ş. Avdan, E. Sonbaş, ve H. Avdan, “Yakın Galaksilerde Bulunan X-ışın Çiftlerinin X-ışın ve Optik Gözlemler Kullanılarak Sınıflandırılması”, TJAA, c. 6, sy Special Issue: UAK2024 Proc., ss. 30–36, Tem. 2025, doi: 10.55064/tjaa.1593757.
ISNAD
Avdan, Şenay - Sonbaş, Eda - Avdan, Hasan. “Yakın Galaksilerde Bulunan X-ışın Çiftlerinin X-ışın ve Optik Gözlemler Kullanılarak Sınıflandırılması”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics 6/Special Issue: UAK2024 Proc. (01 Temmuz 2025): 30-36. https://doi.org/10.55064/tjaa.1593757.
JAMA
1.Avdan Ş, Sonbaş E, Avdan H. Yakın Galaksilerde Bulunan X-ışın Çiftlerinin X-ışın ve Optik Gözlemler Kullanılarak Sınıflandırılması. TJAA. 2025;6:30–36.
MLA
Avdan, Şenay, vd. “Yakın Galaksilerde Bulunan X-ışın Çiftlerinin X-ışın ve Optik Gözlemler Kullanılarak Sınıflandırılması”. Turkish Journal of Astronomy and Astrophysics, c. 6, sy Special Issue: UAK2024 Proc., Temmuz 2025, ss. 30-36, doi:10.55064/tjaa.1593757.
Vancouver
1.Şenay Avdan, Eda Sonbaş, Hasan Avdan. Yakın Galaksilerde Bulunan X-ışın Çiftlerinin X-ışın ve Optik Gözlemler Kullanılarak Sınıflandırılması. TJAA. 01 Temmuz 2025;6(Special Issue: UAK2024 Proc.):30-6. doi:10.55064/tjaa.1593757

TJAA, Türk Astronomi Derneğinin (TAD) bir yayınıdır.