Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Classification of X-ray Binaries in Nearby Galaxies Using X-ray and Optical Observations

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: Special Issue: UAK2024 Proc., 30 - 36, 01.07.2025
https://doi.org/10.55064/tjaa.1593757

Öz

Seçilen galaksilerde Chandra arşiv verileri kullanılarak X-ışın çiftleri (XRB) belirlenmiş ve X-ışın tayfları elde edilerek X-ışın akı değişimleri hesaplanmıştır. 0.3-8 keV enerji aralığındaki akı değerleri kullanılarak uzun dönemli X-ışın değişimleri, X-ışın renk-renk grafikleri ve X-ışın ışıma gücü dağılımları elde edilmiştir. Seçilen iki galakside (NGC 300 ve NGC 6946) toplamda 115 XRB adayı belirlenmiştir. Bu kaynakların X-ışın renk-renk garfikleri elde edilerek büyük kütleli ve düşük kütleli X-ışın çiftleri olarak ayrımı yapılmıştır. Sonuç olarak, toplamda 58 kaynak büyük kütleli ve 24 kaynak ise düşük kütleli X-ışın çiftleri olarak sınıflandırılmıştır. Sınıflandırılan kaynakların bir çoğunun büyük kütleli ve düşük kütleli X-ışın çiftlerinden beklenen X-ışın akı değişkenliğine sahip oldukları görülmüştür. Ayrıca Hubble Uzay Teleskobu arşiv verileri kullanılarak yaklaşık 60 XRB'nin optik karşılığı belirlenmiş ve kaynakların renk-parlaklık grafikleri elde edilerek yoldaş yıldızın kütlesi hesaplanmıştır.

Proje Numarası

122C042

Kaynakça

  • Avdan S., Akyuz A., Acar S., Akkaya Oralhan I., Allak S., Aksaker N., 2023, MNRAS, 519, 4826
  • Bressan A., Marigo P., Girardi L., Salasnich B., Dal Cero C., Rubele S., Nanni A., 2012, MNRAS, 427, 127
  • Carpano S., Haberl F., Maitra C., Vasilopoulos G., 2018, MNRAS, 476, L45
  • Casares J., Jonker P. G., Israelian G., 2017, in Alsabti A. W., Murdin P., eds, , Handbook of Supernovae. Springer International Publishing AG, p. 1499, doi:10.1007/978-3-319-21846-5_111
  • Chandar R., Johns P., Mok A., Prestwich A., Gallo E., Hunt Q., 2020, ApJ, 890, 150
  • Dolphin A., 2016, DOLPHOT: Stellar photometry, Astrophysics Source Code Library, record ascl:1608.013
  • Ducci L., Sasaki M., Haberl F., Pietsch W., 2013, A&A, 553, A7
  • Fabbiano G., 2006, ARA&A, 44, 323
  • Gilfanov M., 2004, MNRAS, 349, 146
  • Grimm H. J., Gilfanov M., Sunyaev R., 2003, MNRAS, 339, 793
  • Hunt Q., Gallo E., Chandar R., Johns Mulia P., Mok A., Prestwich A., Liu S., 2021, ApJ, 912, 31
  • Islam N., ve diğ., 2021, New Astron., 85, 101514
  • Jin R., Kong A. K. H., 2019, ApJ, 879, 112
  • Johns Mulia P., Chandar R., Rangelov B., 2019, ApJ, 871, 122
  • Mineo S., Gilfanov M., Sunyaev R., 2012, MNRAS, 419, 2095
  • Murphy J. W., Khan R., Williams B., Dolphin A. E., Dalcanton J., Díaz-Rodríguez M., 2018, ApJ, 860, 117
  • Prestwich A. H., Irwin J. A., Kilgard R. E., Krauss M. I., Zezas A., Primini F., Kaaret P., Boroson B., 2003, ApJ, 595, 719
  • Schlafly E. F., Finkbeiner D. P., 2011, ApJ, 737, 103
  • Vulic N., Gallagher S. C., Barmby P., 2014, ApJ, 790, 136
  • Walsh W., Beck R., Thuma G., Weiss A., Wielebinski R., Dumke M., 2002, A&A, 388, 7
  • de Vaucouleurs G., 1991, Science, 254, 1667, ADS

Yakın Galaksilerde Bulunan X-ışın Çiftlerinin X-ışın ve Optik Gözlemler Kullanılarak Sınıflandırılması

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: Special Issue: UAK2024 Proc., 30 - 36, 01.07.2025
https://doi.org/10.55064/tjaa.1593757

Öz

Seçilen galaksilerde Chandra arşiv verileri kullanılarak X-ışın çiftleri (XRB) belirlenmiş ve X-ışın tayfları elde edilerek X-ışın akı değişimleri hesaplanmıştır. 0.3-8 keV enerji aralığındaki akı değerleri kullanılarak uzun dönemli X-ışın değişimleri, X-ışın renk-renk grafikleri ve X-ışın ışıma gücü dağılımları elde edilmiştir. Seçilen iki galakside (NGC 300 ve NGC 6946) toplamda 115 XRB adayı belirlenmiştir. Bu kaynakların X-ışın renk-renk garfikleri elde edilerek büyük kütleli ve düşük kütleli X-ışın çiftleri olarak ayrımı yapılmıştır. Sonuç olarak, toplamda 58 kaynak büyük kütleli ve 24 kaynak ise düşük kütleli X-ışın çiftleri olarak sınıflandırılmıştır. Sınıflandırılan kaynakların bir çoğunun büyük kütleli ve düşük kütleli X-ışın çiftlerinden beklenen X-ışın akı değişkenliğine sahip oldukları görülmüştür. Ayrıca Hubble Uzay Teleskobu arşiv verileri kullanılarak yaklaşık 60 XRB'nin optik karşılığı belirlenmiş ve kaynakların renk-parlaklık grafikleri elde edilerek yoldaş yıldızın kütlesi hesaplanmıştır.

Proje Numarası

122C042

Kaynakça

  • Avdan S., Akyuz A., Acar S., Akkaya Oralhan I., Allak S., Aksaker N., 2023, MNRAS, 519, 4826
  • Bressan A., Marigo P., Girardi L., Salasnich B., Dal Cero C., Rubele S., Nanni A., 2012, MNRAS, 427, 127
  • Carpano S., Haberl F., Maitra C., Vasilopoulos G., 2018, MNRAS, 476, L45
  • Casares J., Jonker P. G., Israelian G., 2017, in Alsabti A. W., Murdin P., eds, , Handbook of Supernovae. Springer International Publishing AG, p. 1499, doi:10.1007/978-3-319-21846-5_111
  • Chandar R., Johns P., Mok A., Prestwich A., Gallo E., Hunt Q., 2020, ApJ, 890, 150
  • Dolphin A., 2016, DOLPHOT: Stellar photometry, Astrophysics Source Code Library, record ascl:1608.013
  • Ducci L., Sasaki M., Haberl F., Pietsch W., 2013, A&A, 553, A7
  • Fabbiano G., 2006, ARA&A, 44, 323
  • Gilfanov M., 2004, MNRAS, 349, 146
  • Grimm H. J., Gilfanov M., Sunyaev R., 2003, MNRAS, 339, 793
  • Hunt Q., Gallo E., Chandar R., Johns Mulia P., Mok A., Prestwich A., Liu S., 2021, ApJ, 912, 31
  • Islam N., ve diğ., 2021, New Astron., 85, 101514
  • Jin R., Kong A. K. H., 2019, ApJ, 879, 112
  • Johns Mulia P., Chandar R., Rangelov B., 2019, ApJ, 871, 122
  • Mineo S., Gilfanov M., Sunyaev R., 2012, MNRAS, 419, 2095
  • Murphy J. W., Khan R., Williams B., Dolphin A. E., Dalcanton J., Díaz-Rodríguez M., 2018, ApJ, 860, 117
  • Prestwich A. H., Irwin J. A., Kilgard R. E., Krauss M. I., Zezas A., Primini F., Kaaret P., Boroson B., 2003, ApJ, 595, 719
  • Schlafly E. F., Finkbeiner D. P., 2011, ApJ, 737, 103
  • Vulic N., Gallagher S. C., Barmby P., 2014, ApJ, 790, 136
  • Walsh W., Beck R., Thuma G., Weiss A., Wielebinski R., Dumke M., 2002, A&A, 388, 7
  • de Vaucouleurs G., 1991, Science, 254, 1667, ADS
Toplam 21 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Kozmoloji ve Samanyolu Ötesi Astronomi, Yüksek Enerji Astrofiziği ve Kozmik Işınlar, Astronomik Bilimler (Diğer)
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Şenay Avdan 0000-0001-8986-8022

Eda Sonbaş 0000-0002-6909-192X

Hasan Avdan 0000-0001-8694-1503

Proje Numarası 122C042
Gönderilme Tarihi 29 Kasım 2024
Kabul Tarihi 19 Şubat 2025
Erken Görünüm Tarihi 22 Haziran 2025
Yayımlanma Tarihi 1 Temmuz 2025
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: Special Issue: UAK2024 Proc.

Kaynak Göster

TJAA, Türk Astronomi Derneğinin (TAD) bir yayınıdır.