Araştırma Makalesi

Gümüldür Fayının Morfometrik ve Kinematik Analizi ve Batı Anadolu’daki Sismotektonik Anlamı

Cilt: 64 Sayı: 3 9 Temmuz 2021
PDF İndir
TR EN

Gümüldür Fayının Morfometrik ve Kinematik Analizi ve Batı Anadolu’daki Sismotektonik Anlamı

Öz

Kuşadası Körfezi’ni kuzeyden sınırlayan Gümüldür Fayı (GF), yaklaşık 30 km uzunluğuyla Karacadağ ile Ege Denizi arasında keskin bir morfolojik sarplık sunar. Bu çalışmada, fay boyunca gelişen jeomorfolojik belirteçler ve morfometrik parametreler arazi çalışmalarıyla birlikte değerlendirilmiş ve buna göre Gümüldür Fayı’nın Kuvaterner dönem aktivitesi ile bölgesel yükselim hızına dair veriler elde edilmiştir. Arazi çalışmaları Gümüldür Fayı’nın genel olarak K40°-75°B doğrultulu, 60°-83° GB eğimli (eğim açısı batıya doğru artan) ve kuzeydoğuya doğru dış bükey bir geometri sergileyen eğim atımlı normal fay olduğunu göstermektedir. Dağ önü cephesi eğriliği (Smf: 1,13-1,56), vadi tabanı genişliği-yüksekliği oranı (Vf; 0,10-1,00), üçgen yüzey oranı Lf/Ls (B: 4,75-88,35; K: 0,12-9,30), asimetri faktörü (AF: 19-78), havza şekli geometrisi (Bs: 1,05-5,8), akarsu eğim-uzunluk (Hack) indisi (SL: 25-6094,44), hipsometrik eğri ve hipsometrik eğri integral (HI: 0,16-0,53) ve kaya dayanım parametreleri gibi morfometrik indislerin kantitatif ölçümü, fayın taban bloğunun 0,5 mm’den daha fazla bir hızla yükseldiğine ve fayın yüksek derecede aktif olarak değerlendirilebileceğine işaret etmektedir. Geometrik olarak üç segmentten oluşan GF üzerinde yapılan kinematik çalışmalara göre bölgede KKD-GGB yönündeki bir genişleme rejiminin denetiminde geliştiği, üç segmentin bağımsız olarak kırılması halinde Payamlı segmenti 6,12 büyüklüğünde, Gümüldür ana segmenti 6,45 büyüklüğünde, Ahmetbeyli segmenti ise 5,78 büyüklüğünde, tek segment olarak kırılması halinde ise magnitüdü 6,81’e ulaşabilecek depremler üretebilecek potansiyeli olduğu söylenebilir. Bu nedenle Gümüldür Fayı’nın geçmiş dönem aktivitesini ortaya çıkartmak ve bölgedeki sismik tehlike düzeyini belirlemek için hendek tabanlı paleosismolojik çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akkar, S., Azak, T., Çan, T., Çeken, U., Demircioğlu Tümsa, M. D., Duman, T. Y., ... & Zülfikar, Ö. (2018). Evolution of seismic hazard maps in Turkey. Bulletin of Earthquake Engineering, 16(8), 3197-3228. https://doi.org/10.1007/s10518-018-0349-1
  2. Aktuğ, B. & Kılıçoğlu, A. 2006. Recent crustal deformation of Izmir, Western Anatolia and surrounding regions as deduced from repeated GPS measurements and strain field. Journal of Geodynamics, 41(5), 471-484.
  3. Akyol, N., Zhu, L., Mitchell, B. J., Sözbilir, H. & Kekovalı, K. 2006. Crustal structure and local seismicity in western Anatolia. Geophysical Journal International, 166(3), 1259-1269.
  4. Akyüz, H. S. & Altunel, E. (2001). Geological and archaeological evidence for post–Roman earthquake surface faulting at Cibyra, SW Turkey. Geodinamica Acta, 14(1-3), 95-101.
  5. Alipoor, R., Poorkermani, M., Zare, M. & El Hamdouni, R. (2011). Active tectonic assessment around Rudbar Lorestan dam site, High Zagros Belt (SW of Iran). Geomorphology, 128(1-2), 1-14.
  6. Altunel, E. & Pınar, A. (2021). Tectonic implications of the Mw 6.8, 30 October 2020 Kuşadası Gulf earthquake in the frame of active faults of Western Turkey. Turkish Journal of Earth Sciences. https://doi.org/10.3906/yer-2011-6
  7. Altunel, E. (1999). Geological and geomorphological observations in relation to the 20 September 1899 Menderes earthquake, western Turkey. Journal of the Geological Society, 156(2), 241-246.
  8. Ambraseys, N. (2009). Earthquakes in the Mediterranean and Middle East: a multidisciplinary study of seismicity up to 1900. Cambridge University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Genel Jeoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

9 Temmuz 2021

Gönderilme Tarihi

25 Aralık 2020

Kabul Tarihi

1 Mayıs 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 64 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yerli, B., Softa, M., & Sözbilir, H. (2021). Gümüldür Fayının Morfometrik ve Kinematik Analizi ve Batı Anadolu’daki Sismotektonik Anlamı. Türkiye Jeoloji Bülteni, 64(3), 349-382. https://doi.org/10.25288/tjb.846813
AMA
1.Yerli B, Softa M, Sözbilir H. Gümüldür Fayının Morfometrik ve Kinematik Analizi ve Batı Anadolu’daki Sismotektonik Anlamı. Türkiye Jeol. Bült. 2021;64(3):349-382. doi:10.25288/tjb.846813
Chicago
Yerli, Büşra, Mustafa Softa, ve Hasan Sözbilir. 2021. “Gümüldür Fayının Morfometrik ve Kinematik Analizi ve Batı Anadolu’daki Sismotektonik Anlamı”. Türkiye Jeoloji Bülteni 64 (3): 349-82. https://doi.org/10.25288/tjb.846813.
EndNote
Yerli B, Softa M, Sözbilir H (01 Haziran 2021) Gümüldür Fayının Morfometrik ve Kinematik Analizi ve Batı Anadolu’daki Sismotektonik Anlamı. Türkiye Jeoloji Bülteni 64 3 349–382.
IEEE
[1]B. Yerli, M. Softa, ve H. Sözbilir, “Gümüldür Fayının Morfometrik ve Kinematik Analizi ve Batı Anadolu’daki Sismotektonik Anlamı”, Türkiye Jeol. Bült., c. 64, sy 3, ss. 349–382, Haz. 2021, doi: 10.25288/tjb.846813.
ISNAD
Yerli, Büşra - Softa, Mustafa - Sözbilir, Hasan. “Gümüldür Fayının Morfometrik ve Kinematik Analizi ve Batı Anadolu’daki Sismotektonik Anlamı”. Türkiye Jeoloji Bülteni 64/3 (01 Haziran 2021): 349-382. https://doi.org/10.25288/tjb.846813.
JAMA
1.Yerli B, Softa M, Sözbilir H. Gümüldür Fayının Morfometrik ve Kinematik Analizi ve Batı Anadolu’daki Sismotektonik Anlamı. Türkiye Jeol. Bült. 2021;64:349–382.
MLA
Yerli, Büşra, vd. “Gümüldür Fayının Morfometrik ve Kinematik Analizi ve Batı Anadolu’daki Sismotektonik Anlamı”. Türkiye Jeoloji Bülteni, c. 64, sy 3, Haziran 2021, ss. 349-82, doi:10.25288/tjb.846813.
Vancouver
1.Büşra Yerli, Mustafa Softa, Hasan Sözbilir. Gümüldür Fayının Morfometrik ve Kinematik Analizi ve Batı Anadolu’daki Sismotektonik Anlamı. Türkiye Jeol. Bült. 01 Haziran 2021;64(3):349-82. doi:10.25288/tjb.846813

Cited By

Yazım Kuralları / Instructions for Authors /https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/writing-rules / https://dergipark.org.tr/en/pub/tjb/writing-rules 

Etik lkeler ve Yayın Politikası / Ethical Principles and  Publication Policy  /  https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjb/policy    / https://dergipark.org.tr/en/pub/tjb/policy