Araştırma Makalesi

Kanser hastalarının erkek yakınları arasında kolon kanseri farkındalığı

Cilt: 14 Sayı: 4 30 Aralık 2023
PDF İndir
TR EN

Kanser hastalarının erkek yakınları arasında kolon kanseri farkındalığı

Öz

Amaç: Kolorektal kanser (KRK), önemli bir küresel sağlık sorunudur ve risk faktörleri, belirtiler ve tarama yöntemleri hakkında farkındalık, erken teşhis ve önleme için önemlidir. Bu çalışmanın amacı, bir tıbbi onkoloji polikliniğine gelen kanser hastalarının erkek yakınlarının KRK farkındalık düzeyini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Çalışmada kolon kanseri hastası yakını 192 erkek üzerinde bir anket yapıldı ve katılımcıların demografik bilgileri toplandı, KRK risk faktörleri, belirtiler ve tarama yöntemleri hakkındaki bilgileri değerlendirildi. İstatistiksel analizler IBM SPSS 26 versiyonu kullanılarak gerçekleştirildi. Bulgular: Çalışmaya 192 kolon kanseri hastası yakını erkek dahil edildi. Katılımcıların yaş ortalaması 43.8±13.2 yıl (18-78) idi. Katılımcıların 149'u (%77.6) evliydi, 41'i (%21.4) bekar. Çalışma, katılımcılar arasında önemli bilgi eksikliklerini ortaya koydu. Katılımcıların çoğu yaşın KRK için bir risk faktörü olduğunu bilmekle birlikte, aile öyküsü, obezite, sigara içme ve sağlıksız beslenme gibi diğer önemli risk faktörleri konusunda sınırlı farkındalığa sahipti. Benzer şekilde, katılımcılar dışkıda gizli kan ve karın ağrısı gibi bazı KRK belirtilerinin farkındaydı, ancak siyah dışkı, anemi ve bulantı/kusma gibi diğer belirtiler hakkında bilgi eksikliği vardı. Eğitim seviyesi ile kilo fazlalığı, alkol tüketimi, kırmızı et tüketimi, siyah dışkı ve kanser belirtileri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.05). Risk faktörleri arasında sağlıksız beslenme ile dışkıda kan görme arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı (p>0.05). KRK taraması ile ilgili orta düzeyde bir farkındalık gözlendi, ancak önerilen tarama yöntemleri ve uygun yaş konusunda yetersiz bilgi mevcuttu. Sonuç: Bulgular, kolon kanseri hastalarının erkek yakınları arasında KRK farkındalığını artırmak için hedefe yönelik eğitim müdahalelerinin gerekliliğini vurgulamaktadır. Çalışmalar risk faktörleri, belirtiler ve tarama yöntemleri ile ilgili bilgi eksikliklerini ele almalıdır. Eğitim girişimleri, toplum tabanlı programlar, kitle iletişim araçları kampanyaları ve sağlık hizmeti sağlayıcılarının katılımını içermelidir. Bu şekilde, KRK anlayışının artırılması ve KRK taramalarına aktif katılımın teşvik edilmesi sağlanabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Sung H, Ferlay J, Siegel RL, Laversanne M, Soerjomataram I, Jemal A, et al. Global Cancer Statistics 2020: GLOBOCAN Estimates of Incidence and Mortality Worldwide for 36 Cancers in 185 Countries. CA Cancer J Clin. 2021;71(3):209-49.
  2. Helsingen LM, Vandvik PO, Jodal HC, Agoritsas T, Lytvyn L, Anderson JC, et al. Colorectal cancer screening with faecal immunochemical testing, sigmoidoscopy or colonoscopy: a clinical practice guideline. Bmj. 2019;367:l5515.
  3. Shaukat A, Kahi CJ, Burke CA, Rabeneck L, Sauer BG, Rex DK. ACG Clinical Guidelines: Colorectal Cancer Screening 2021. Am J Gastroenterol. 2021;116(3):458-79.
  4. Hachem CY. Continuing Medical Education Questions: March 2021:ACG Clinical Guideline: Colorectal Cancer Screening 2020. Am J Gastroenterol. 2021;116(3):455.
  5. Salimzadeh H, Bishehsari F, Delavari A, Barzin G, Amani M, Majidi A, et al. Cancer risk awareness and screening uptake in individuals at higher risk for colon cancer: a cross-sectional study. BMJ Open. 2016;6(12):e013833.
  6. Lewandowski M, Lipiński P, Bednarski I, Mik M, Dziki A. Knowledge and Awareness of Colorectal Cancer. Pol Przegl Chir. 2020;92(2):34-41.
  7. Saeed RS, Bakir YY, Alkhalifah KH, Ali LM. Knowledge and Awareness of Colorectal Cancer among General Public of Kuwait. Asian Pac J Cancer Prev. 2018;19(9):2455-60.
  8. Ustundag H, Zengin N, Andsoy, II, Gul A. Awareness of health sciences students about colorectal cancer risk factors. Eur J Cancer Care (Engl). 2019;28(3):e13016.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Klinik Onkoloji, Kanser Tanısı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2023

Gönderilme Tarihi

7 Haziran 2023

Kabul Tarihi

20 Ekim 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 14 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Kayıkçıoğlu, E. (2023). Kanser hastalarının erkek yakınları arasında kolon kanseri farkındalığı. Turkish Journal of Clinics and Laboratory, 14(4), 665-670. https://doi.org/10.18663/tjcl.1310979
AMA
1.Kayıkçıoğlu E. Kanser hastalarının erkek yakınları arasında kolon kanseri farkındalığı. TJCL. 2023;14(4):665-670. doi:10.18663/tjcl.1310979
Chicago
Kayıkçıoğlu, Erkan. 2023. “Kanser hastalarının erkek yakınları arasında kolon kanseri farkındalığı”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory 14 (4): 665-70. https://doi.org/10.18663/tjcl.1310979.
EndNote
Kayıkçıoğlu E (01 Aralık 2023) Kanser hastalarının erkek yakınları arasında kolon kanseri farkındalığı. Turkish Journal of Clinics and Laboratory 14 4 665–670.
IEEE
[1]E. Kayıkçıoğlu, “Kanser hastalarının erkek yakınları arasında kolon kanseri farkındalığı”, TJCL, c. 14, sy 4, ss. 665–670, Ara. 2023, doi: 10.18663/tjcl.1310979.
ISNAD
Kayıkçıoğlu, Erkan. “Kanser hastalarının erkek yakınları arasında kolon kanseri farkındalığı”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory 14/4 (01 Aralık 2023): 665-670. https://doi.org/10.18663/tjcl.1310979.
JAMA
1.Kayıkçıoğlu E. Kanser hastalarının erkek yakınları arasında kolon kanseri farkındalığı. TJCL. 2023;14:665–670.
MLA
Kayıkçıoğlu, Erkan. “Kanser hastalarının erkek yakınları arasında kolon kanseri farkındalığı”. Turkish Journal of Clinics and Laboratory, c. 14, sy 4, Aralık 2023, ss. 665-70, doi:10.18663/tjcl.1310979.
Vancouver
1.Erkan Kayıkçıoğlu. Kanser hastalarının erkek yakınları arasında kolon kanseri farkındalığı. TJCL. 01 Aralık 2023;14(4):665-70. doi:10.18663/tjcl.1310979


e-ISSN: 2149-8296

The content of this site is intended for health care professionals. All the published articles are distributed under the terms of

Creative Commons Attribution Licence,

which permits unrestricted use, distribution, and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.