Araştırma Makalesi

EKONOMİK VE PSİKOLOJİK BELİRSİZLİK BAĞLAMINDA DOOM SPENDİNG: KAVRAMSAL BİR MODEL ÖNERİSİ

Cilt: 9 Sayı: 19 31 Ocak 2026
PDF İndir
TR EN

EKONOMİK VE PSİKOLOJİK BELİRSİZLİK BAĞLAMINDA DOOM SPENDİNG: KAVRAMSAL BİR MODEL ÖNERİSİ

Öz

Bu çalışma, ekonomik ve psikolojik belirsizliklerin bireylerin duygusal durumları ve tüketim davranışları üzerindeki etkisini inceleyen kavramsal bir model önermektedir. Belirsizlik → duygusal bozukluk → doom spending süreci temel alınarak oluşturulan modelde, sosyal medya maruziyetinin bu ilişkiyi güçlendirici, finansal okuryazarlığın ise zayıflatıcı etkileri olduğu varsayılmıştır. Türkiye özelinde özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde gözlenen irrasyonel harcama davranışları, modelin geçerliliğini destekler niteliktedir. Model, tüketici psikolojisi, davranışsal ekonomi ve dijital medya etkilerini bütüncül olarak ele alması açısından literatüre disiplinlerarası bir katkı sunmaktadır. Ayrıca bu çalışma, sosyal medya içerikleri ve finansal okuryazarlık düzeylerinin doom spending davranışları üzerindeki etkilerinin gelecek araştırmalarda ampirik olarak test edilmesine zemin hazırlamaktadır

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aktaş, H., & Erkan, H. (2024). Belirsizlik ortamında bireysel harcama motivasyonları: Pandemi sonrası dönemde davranışsal etkiler. Tüketici ve Pazar Araştırmaları Dergisi, 11(1), 17–39. https://www.proquest.com/dissertations-theses/sağlık-iletişimi-ve-panik-söylemi-yeni-medyada/docview/3122662576/se-2?accountid=191755
  2. Bachmann, R., Elstner, S., & Sims, E. R. (2013). Uncertainty and economic activity: Evidence from business survey data. American Economic Journal: Macroeconomics, 5(2), 217–249. DOI: 10.1257/mac.5.2.217.
  3. Baker, S. R., Bloom, N., & Davis, S. J. (2016). Measuring Economic Policy Uncertainty. Quarterly Journal of Economics, 131(4), 1593–1636. https://doi.org/10.1093/qje/qjw024
  4. Başçı,E.(2005).Credit growth in Turkey: drivers and challenges. Bank for International Settlements, BIS Papers No. 28. https://www.bis.org/publ/bppdf/bispap28y.pdf.
  5. Baumeister, R. F. (2002). Yielding to temptation: Self‐control failure, impulsive purchasing, and consumer behavior. Journal of Consumer Research, 28(4), 670–676. https://doi.org/10.1086/338209
  6. Ben Salah A, DeAngelis BN, al'Absi M. Uncertainty and psychological distress during COVID-19: What about protective factors? Curr Psychol. 2022 May 28:1-8. doi: 10.1007/s12144-022-03244-2. Epub ahead of print. PMID: 35669208; PMCID: PMC9145118. https://doi.org/10.1086/338209
  7. Bloom, N. (2014). Fluctuations in uncertainty. Journal of Economic Perspectives, 28(2), 153–176. DOI: 10.1257/jep.28.2.153
  8. Bonciani, D., & Roye, B. (2015). Uncertainty shocks, banking frictions and economic activity. ECB Working Paper Series, No. 1785. https://doi.org/10.1016/j.jedc.2016.09.008

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dijital Pazarlama, Tüketici Davranışı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ocak 2026

Gönderilme Tarihi

10 Ekim 2025

Kabul Tarihi

24 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 19

Kaynak Göster

APA
Karadağ, M. (2026). EKONOMİK VE PSİKOLOJİK BELİRSİZLİK BAĞLAMINDA DOOM SPENDİNG: KAVRAMSAL BİR MODEL ÖNERİSİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, 9(19), 201-216. https://doi.org/10.55830/tje.1801065
AMA
1.Karadağ M. EKONOMİK VE PSİKOLOJİK BELİRSİZLİK BAĞLAMINDA DOOM SPENDİNG: KAVRAMSAL BİR MODEL ÖNERİSİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi. 2026;9(19):201-216. doi:10.55830/tje.1801065
Chicago
Karadağ, Mümine. 2026. “EKONOMİK VE PSİKOLOJİK BELİRSİZLİK BAĞLAMINDA DOOM SPENDİNG: KAVRAMSAL BİR MODEL ÖNERİSİ”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi 9 (19): 201-16. https://doi.org/10.55830/tje.1801065.
EndNote
Karadağ M (01 Ocak 2026) EKONOMİK VE PSİKOLOJİK BELİRSİZLİK BAĞLAMINDA DOOM SPENDİNG: KAVRAMSAL BİR MODEL ÖNERİSİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi 9 19 201–216.
IEEE
[1]M. Karadağ, “EKONOMİK VE PSİKOLOJİK BELİRSİZLİK BAĞLAMINDA DOOM SPENDİNG: KAVRAMSAL BİR MODEL ÖNERİSİ”, İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, c. 9, sy 19, ss. 201–216, Oca. 2026, doi: 10.55830/tje.1801065.
ISNAD
Karadağ, Mümine. “EKONOMİK VE PSİKOLOJİK BELİRSİZLİK BAĞLAMINDA DOOM SPENDİNG: KAVRAMSAL BİR MODEL ÖNERİSİ”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi 9/19 (01 Ocak 2026): 201-216. https://doi.org/10.55830/tje.1801065.
JAMA
1.Karadağ M. EKONOMİK VE PSİKOLOJİK BELİRSİZLİK BAĞLAMINDA DOOM SPENDİNG: KAVRAMSAL BİR MODEL ÖNERİSİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi. 2026;9:201–216.
MLA
Karadağ, Mümine. “EKONOMİK VE PSİKOLOJİK BELİRSİZLİK BAĞLAMINDA DOOM SPENDİNG: KAVRAMSAL BİR MODEL ÖNERİSİ”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, c. 9, sy 19, Ocak 2026, ss. 201-16, doi:10.55830/tje.1801065.
Vancouver
1.Mümine Karadağ. EKONOMİK VE PSİKOLOJİK BELİRSİZLİK BAĞLAMINDA DOOM SPENDİNG: KAVRAMSAL BİR MODEL ÖNERİSİ. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi. 01 Ocak 2026;9(19):201-16. doi:10.55830/tje.1801065