TR
EN
Türk yaylarının yapımında kullanılan geleneksel ve yeni nesil tutkalların yapışma performanslarının karşılaştırılması
Öz
İlkel toplumlardan günümüz modern ordularına kadar insanoğlu varoluşundan beri rekabet ve savaş halinde olmuş, bu mücadeleyi kazanmak için farklı silah sistemleri geliştirmiştir. İlk kullanılan ve geliştirilen silahlardan olan ok ve yayın ilk kez ne zaman, nerede kullanıldığı belli değildir fakat savaşlarda en etkili silahlardan biri olmuştur. Bütün kültürlerde ok ve yay kullanılmasına rağmen geliştirilmesi ve kompozit yay formunu alması göçebe Orta Asya kültürlerinde olmuştur. Kompozit yayın imalinde ana bileşenlerin en önemlisi olan hayvansal tutkalların işlevini vurgulamak gerekir. Ahşap, boynuz ve hayvan tendonlarından oluşan malzemeleri güçlü bir şekilde bir arada tutan tutkalların imali ve kullanımı kompozit yayların yapımını mümkün kılmıştır. Bu makalede yay yapımında kullanılan geleneksel tutkallar ile yeni nesil tutkalların yapışma performansları çekme testi ile karşılaştırılmıştır. Çalışmada Tatar akçaağacından (Acer tataricum L.) hazırlanan ahşap yapışma örnekleri 10 farklı tutkalla 5 bar basınç altında sıcaklık uygulanmadan yapıştırılıp hazırlanmıştır. Çekme testlerinde elde edilen verilere göre en yüksek yapışma mukavemeti deri tutkalından elde edilmiştir. Hayvansal tutkalların kimyasal yapıları, yapısında bulunan fonksiyonel gruplar ve faklılıkları FTIR analizi ile incelenmiştir. Elde edilen spektruma göre hayvansal proteinler için karakteristik pikler belirlenmiştir. Ancak farklı kaynaklardan elde edilen örneklerin amid pik şiddeti farklılıkları ve dalga boyu kaymaları ortaya konulmuştur. Ayrıca lap shear yapışma testi örneklerinin yapışma hattı ışık mikroskobu altında tutkal penetrasyonu ve ahşap tutkal etkileşimi açısından incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adams, R.D., Wake, W.C., 1986. Structural Adhesive Joints in Engineering. Elsevier Applied Science Publishers London and New York.
- Alfaro, A.T., Balbinot, E., Weber, C.I., Tonial, I.B., Lunkes, A.M., 2014. Fish Gelatin: Characteristics, Functional Properties, Applications and Future Potentials. Food Eng Rev DOI 10.1007/s12393-014-9096-5.
- Allely, S., Baker, T., Comstock, P., Hamm, J., HardcastleR., Massey J., Strunk, J., 1992. The Traditional Bowyer’s Bible, Volume one. The Lyons Press Guilford, Connecticut Canada.
- Asbell, G.F., Baker, T., Comstock, P., Grayson, B., Hamm, J., Herrin, A., Massey, J., Parker, G., 1993. The Traditional Bowyer’s Bible, Volume two. The Lyon S Pres S Guılford, Connectıcut Canada.
- Balogh, C., 2016. Karpat Havzası’nda bir Avar yay ustasının mezar kalıntıları Eski Türklerde bileşik (Kompozit) yay yapımına ilişkin arkeolojik bulgular. Art-Sanat 6: 109-120.
- Baty, A.M., Suci, P.A., Tyler, B.J., Geesey, G.G., 1996. Investigation of mussel adhesive protein adsorption on polystyrene and poly (octadecyl methacrylate) using angle dependent XPS, ATR-FTIR, and AFM. Journal of Colloid and Interface Science, 177(2), 307-315.
- Bergman, S., 2011. Wood Handbook, Wood as an Engineering Material. Forest Product Society. USA.
- Bir, A., Kaçar, M., Acar, Ş., 2006. Türk Menzil Okçuluğu, Yay ve Okları. Osmanlı Bilimi Araştırmaları VIII/1: 40-67. Bridarolli, A., Freeman, A.A., Fujisawa, N., Łukomski, M., 2022. Mechanical properties of mammalian and fish glues over range of temperature and humidity, Journal of Cultural Heritage, Volume 53, Pages 226-235, ISSN 1296-2074, https://doi.org/10.1016/j.culher.2021.12.005.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ahşap İşleme
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Mart 2024
Gönderilme Tarihi
4 Eylül 2023
Kabul Tarihi
25 Aralık 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 25 Sayı: 1
APA
Parlak, S., & Gönültaş, O. (2024). Türk yaylarının yapımında kullanılan geleneksel ve yeni nesil tutkalların yapışma performanslarının karşılaştırılması. Turkish Journal of Forestry, 25(1), 89-99. https://doi.org/10.18182/tjf.1355170
AMA
1.Parlak S, Gönültaş O. Türk yaylarının yapımında kullanılan geleneksel ve yeni nesil tutkalların yapışma performanslarının karşılaştırılması. Turkish Journal of Forestry. 2024;25(1):89-99. doi:10.18182/tjf.1355170
Chicago
Parlak, Salih, ve Oktay Gönültaş. 2024. “Türk yaylarının yapımında kullanılan geleneksel ve yeni nesil tutkalların yapışma performanslarının karşılaştırılması”. Turkish Journal of Forestry 25 (1): 89-99. https://doi.org/10.18182/tjf.1355170.
EndNote
Parlak S, Gönültaş O (01 Mart 2024) Türk yaylarının yapımında kullanılan geleneksel ve yeni nesil tutkalların yapışma performanslarının karşılaştırılması. Turkish Journal of Forestry 25 1 89–99.
IEEE
[1]S. Parlak ve O. Gönültaş, “Türk yaylarının yapımında kullanılan geleneksel ve yeni nesil tutkalların yapışma performanslarının karşılaştırılması”, Turkish Journal of Forestry, c. 25, sy 1, ss. 89–99, Mar. 2024, doi: 10.18182/tjf.1355170.
ISNAD
Parlak, Salih - Gönültaş, Oktay. “Türk yaylarının yapımında kullanılan geleneksel ve yeni nesil tutkalların yapışma performanslarının karşılaştırılması”. Turkish Journal of Forestry 25/1 (01 Mart 2024): 89-99. https://doi.org/10.18182/tjf.1355170.
JAMA
1.Parlak S, Gönültaş O. Türk yaylarının yapımında kullanılan geleneksel ve yeni nesil tutkalların yapışma performanslarının karşılaştırılması. Turkish Journal of Forestry. 2024;25:89–99.
MLA
Parlak, Salih, ve Oktay Gönültaş. “Türk yaylarının yapımında kullanılan geleneksel ve yeni nesil tutkalların yapışma performanslarının karşılaştırılması”. Turkish Journal of Forestry, c. 25, sy 1, Mart 2024, ss. 89-99, doi:10.18182/tjf.1355170.
Vancouver
1.Salih Parlak, Oktay Gönültaş. Türk yaylarının yapımında kullanılan geleneksel ve yeni nesil tutkalların yapışma performanslarının karşılaştırılması. Turkish Journal of Forestry. 01 Mart 2024;25(1):89-9. doi:10.18182/tjf.1355170