Araştırma Makalesi

Yaban hayatı araç çarpışmalarının zamansal ve mekânsal analizi: Ankara-Çankırı Karayolu

Cilt: 25 Sayı: 3 30 Eylül 2024
PDF İndir
TR EN

Yaban hayatı araç çarpışmalarının zamansal ve mekânsal analizi: Ankara-Çankırı Karayolu

Öz

Ulaşım ağları habitatları parçalayarak yaban hayvanları üzerinde olumsuz etkilere yol açmaktadır. Bu etkilerden belki de en önemlisi yaban hayatı araç çarpışmalarıdır (YHAÇ). YHAÇ’ndan sadece yaban hayvanları etkilenmez aynı zamanda insanlara da maddi ve manevi etkilere sahiptir. Bu çalışma ile Ankara-Çankırı Karayolu’nun 50 kilometrelik kısmında; i) YHAÇ sonucu meydana gelen kazaların yerlerinin belirlenmesi, ii) sıcak noktaların tanımlanması hedeflenmiştir. Bu amaç için haftada bir kez YHAÇ verileri toplanmıştır. YHAÇ yerlerine ait sıcak noktaları için CrimeStat3 yazılımı ile nüve yoğunluk haritaları oluşturulmuştur. YHAÇ sonucunda 10 türden, 114 adet orta ve büyük memeli kaydedilmiştir. En fazla ölen türler, kirpi (Erinaceus concolor Martin, 1838) (n = 43), tilki (Vulpes vulpes Linnaeus, 1758) (n = 34) ve sansar (Martes foina Erxleben, 1777) (n = 18) olmuştur. Yaban hayatı araç çarpışmaları sıcak noktalar haritasında beş adet çok yüksek, bir adet yüksek ve iki adet de orta yoğunlukta kümelenme meydana gelmiştir. Çalışmanın sonuçları biyolojik çeşitliliğin korunmasına ve YHAÇ’nin azaltılmasına katkı sağlayacaktır. Yaban hayatı araç çarpışmalarının konumunun, zamanının ve sıklığının bilinmesi, çarpışmaların azaltılması için ulaşım planlamalarının yapılmasında önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Çankırı Karatekin Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü

Proje Numarası

OF080120B10

Etik Beyan

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim.

Teşekkür

Bu çalışma, Çankırı Karatekin Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından OF080120B10 Numaralı proje ile desteklenmiştir. Projeye verdiği destekten ötürü Çankırı Karatekin Üniversitesi BAP Koordinatörlüğü’ne teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

  1. Arpacık, A., Sarı, A., Gündoğdu, E., Başkaya, Ş., 2016. Effects Of Roads On Wildlife In Azdavay Kartdağ Wildlife Reserve Area. Forest Engineering and Technologies FETEC 2016, 2-4 Haziran, Bursa, pp.155-163.
  2. Ascensão, F., Clevenger, A., Santos-Reis, M., Urbano, P., Jackson, N., 2013. Wildlife–vehicle collision mitigation: Is partial fencing the answer? An agent-based model approach. Ecological Modelline, 257, 36-43. https://doi.org/10.1016/j.ecolmodel.2013.02.026.
  3. Balkenhol, N., Waits, L.P., 2009. Molecular road ecology: exploring the potential of genetics for investigating transportation impacts on wildlife. Molecular Ecology, 18(20): 4151-4164.
  4. Barrientos, R., Ascensão, F., Beja, P., Pereira, H.M., Borda-de-Água, L., 2019. Railway ecology vs. road ecology: similarities and differences. European Journal of Wildlife Research, 65: 1-9.
  5. Bíl, M., Andrášik, R., 2020. The effect of wildlife carcass underreporting on KDE+ hotspots identification and importance. Journal of Environmental Management, 275: 111254.
  6. Bissonette, J.A., Kassar, C.A., Cook, L.J., 2008. Assessment of costs associated with deer–vehicle collisions: human death and injury, vehicle damage, and deer loss. Hum Wildl Conflicts, 2: 17-27.
  7. Bülbül, U., Eroğlu, A.İ., Kutrup, B., Kurnaz, M., Koç, H., Odabaş, Y., 2019. Road kills of amphibian and reptile species in Edirne and Kırklareli Provinces of Turkey. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 4(2): 109-121.
  8. Bülbül, U., Gür Koç, H., 2022. Road kills of Bufotes viridis (Laurenti, 1768): A case study from Konya province of Turkey. Journal of Zoological Research, 4(1): 21-25.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Orman Entomolojisi ve Orman Koruma

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2024

Gönderilme Tarihi

30 Nisan 2024

Kabul Tarihi

18 Temmuz 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 25 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Özcan, A. U., Aytaş, İ., & Kuter, S. (2024). Yaban hayatı araç çarpışmalarının zamansal ve mekânsal analizi: Ankara-Çankırı Karayolu. Turkish Journal of Forestry, 25(3), 275-282. https://doi.org/10.18182/tjf.1475350
AMA
1.Özcan AU, Aytaş İ, Kuter S. Yaban hayatı araç çarpışmalarının zamansal ve mekânsal analizi: Ankara-Çankırı Karayolu. Turkish Journal of Forestry. 2024;25(3):275-282. doi:10.18182/tjf.1475350
Chicago
Özcan, Ali Uğur, İbrahim Aytaş, ve Semih Kuter. 2024. “Yaban hayatı araç çarpışmalarının zamansal ve mekânsal analizi: Ankara-Çankırı Karayolu”. Turkish Journal of Forestry 25 (3): 275-82. https://doi.org/10.18182/tjf.1475350.
EndNote
Özcan AU, Aytaş İ, Kuter S (01 Eylül 2024) Yaban hayatı araç çarpışmalarının zamansal ve mekânsal analizi: Ankara-Çankırı Karayolu. Turkish Journal of Forestry 25 3 275–282.
IEEE
[1]A. U. Özcan, İ. Aytaş, ve S. Kuter, “Yaban hayatı araç çarpışmalarının zamansal ve mekânsal analizi: Ankara-Çankırı Karayolu”, Turkish Journal of Forestry, c. 25, sy 3, ss. 275–282, Eyl. 2024, doi: 10.18182/tjf.1475350.
ISNAD
Özcan, Ali Uğur - Aytaş, İbrahim - Kuter, Semih. “Yaban hayatı araç çarpışmalarının zamansal ve mekânsal analizi: Ankara-Çankırı Karayolu”. Turkish Journal of Forestry 25/3 (01 Eylül 2024): 275-282. https://doi.org/10.18182/tjf.1475350.
JAMA
1.Özcan AU, Aytaş İ, Kuter S. Yaban hayatı araç çarpışmalarının zamansal ve mekânsal analizi: Ankara-Çankırı Karayolu. Turkish Journal of Forestry. 2024;25:275–282.
MLA
Özcan, Ali Uğur, vd. “Yaban hayatı araç çarpışmalarının zamansal ve mekânsal analizi: Ankara-Çankırı Karayolu”. Turkish Journal of Forestry, c. 25, sy 3, Eylül 2024, ss. 275-82, doi:10.18182/tjf.1475350.
Vancouver
1.Ali Uğur Özcan, İbrahim Aytaş, Semih Kuter. Yaban hayatı araç çarpışmalarının zamansal ve mekânsal analizi: Ankara-Çankırı Karayolu. Turkish Journal of Forestry. 01 Eylül 2024;25(3):275-82. doi:10.18182/tjf.1475350