Odun üretiminde kullanılan bazı motorlu testerelerin çalışma zamanı ve iş verimlerinin karşılaştırılması
Öz
Bu çalışmada, kızılçam (Pinus brutia Ten.) meşcerelerindeki hasat operasyonlarında yaygın olarak kullanılan üç farklı motorlu testerenin (Stihl MS 361 (MS361), Husqvarna 268 (H268) ve Husqvarna 365 Special (H365S)) çalışma zamanı ve iş verimlerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Antalya Orman Bölge Müdürlüğü sınırları içinde benzer meşcere ve arazi koşullarında, aynı operatör tarafından yürütülen çalışmada, 90 adet ağaçta kesme, dal alma ve tomruklama işlemleri video destekli dolaylı gözlem tekniği ve zaman etüdü yöntemleriyle incelenmiştir. Toplam çevrim süreleri ve iş verimleri; MS361 için 5.4 dk/ağaç (9.51 m³/sa), H268 için 5.2 dk/ağaç (9.58 m³/sa) ve H365S için 5.5 dk/ağaç (9.51 m³/sa) olarak hesaplanmıştır Aynı çap (d1.30 ve ddip) ortalamalarına sahip ağaçlarda; en kısa kesme süresi H365S, en kısa tomruklama süresi MS361, en kısa dal alma süresi H268 ve en kısa toplam çalışma süresi H268 ile gerçekleşmiştir. Güç/ağırlık oranı en yüksek model MS361 olmasına karşın, toplam süreye göre en yüksek iş verimliliğini H268 sunmuştur. İnce çaplı ağaçlarda (<30 cm) H268; nispeten orta ve kalın (>30 cm) çaplı ağaçlarda ise MS361 toplam verimlilikte öne çıkmıştır. İki faktörlü varyans analizi sonuçlarına göre; yalnız başına çap gruplarının toplam operasyon süreleri üzerindeki etkisi istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlıyken (p<0.001), motorlu testere farklılığının etkisi yalnızca kesme adımında anlamlı bulunmuştur (p<0.001). Çap grubu ve testere modelinin birlikte etkileşimi ise tüm iş aşamalarında istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur (p>0.05). Buna göre, ormancılık işlerinde motorlu testere seçiminde alım gücü ve işletim maliyetleri yanında; güç/ağırlık oranı, iş verimi ve işlem görecek ağaç çaplarının da dikkate alınması gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- Abbak, A., Şafak, İ., Eker, M., Yılmaz, A. R., Erdem, B., Gencoğlan, F., Özalp, A., & Akbaş, A. (2018). Kızılçam ve Karaçam üretim işlerinde birim zaman analizi (Proje Sonuç Raporu, Proje No: 20.5316/2015-2018). Doğu Akdeniz Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Tarsus.
- Acar, H. H. (1994). Ormancılıkta transport planları ve dağlık arazide orman transport planlarının oluşturulması (Doktora Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü).
- Acar, H. H., & Eroğlu, H. (2016). Ormancılık iş bilgisi ve iş güvenliği. Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Yayınları.
- Acar, H. H., & Şentürk, N. (1996). Dağlık orman alanlarındaki üretim çalışmalarında mekanizasyon. Journal of the Faculty of Forestry Istanbul University, 46(B1-2-3-4), 77-94.
- Acar, H. H., & Üçüncü, K. (2020). İş sağlığı ve güvenliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri.
- Akay, A. O. (2025). Determination of the weights of technical criteria influencing the performance of petrol-powered and battery powered chainsaws by means of the entropy method. European Journal of Forest Engineering, 11(1), 15-22.
- Antonić, S., Danilović, M., Stojnić, D., & Dražić, S. (2023). Impact of chainsaw power on fuel and oil consumption. Sustainability, 15(3), 2795.
- Behjou, F. K., Mainounian, B., Dvorak, J., Namiranian, A., Saeed, M., & Faghih, J. (2009). Productivity and cost of manual felling with a chainsaw in Caspian forests. Journal of Forest Science,, 55, 96-100.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Orman Ürünleri Transportu ve Ölçme Bilgisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Cafer Çetin Börklüce
Bu kişi benim
0009-0006-6706-3673
Türkiye
Mehmet Eker
*
0000-0002-1817-3706
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
19 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
19 Haziran 2025
Kabul Tarihi
6 Ekim 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 27